III SA/Gd 17/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie gorących posiłków postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę P. G. na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wnioskiem z dnia 14 lutego 2012 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 27 lutego 2012 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest przyznanie pomocy w formie gorących posiłków, tj. świadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Z tego względu w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych (kopii orzeczenia o niepełnosprawności, dowodów obrazujących wysokość opłat za mieszkanie i energię elektryczną) ustalono, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zamieszkuje z matką w lokalu o powierzchni 44,44 m2, aktualnym źródłem ich dochodów są świadczenia z pomocy społecznej oraz ubezpieczeń społecznych w łącznej wysokości 810,01 zł miesięcznie. Wnioskodawca ani jego matka nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Udokumentowane miesięczne opłaty związane z eksploatacją zajmowanego przez niego lokalu wynoszą 315,98 zł, zaś średnie wydatki z tytułu zużycia energii elektrycznej - 29,46 zł miesięcznie. Deklarowana przez wnioskodawcę wysokość miesięcznych wydatków wynosi ogółem około 1 000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że ze względu na bardzo niskie dochody oraz stan zdrowia nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie. Dając wiarę oświadczeniom skarżącego oraz biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne, potwierdzone stosownymi dokumentami, a w szczególności wysokość i źródło uzyskiwanego dochodu w stosunku do podstawowych kosztów utrzymania oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.