III SA/Gd 171/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nagannej opinii w związku z ubieganiem się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: odmówić B. D. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. B. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nagannej opinii w związku z ubieganiem się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2017 r. zobowiązano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła wpisu. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2017 r. Sąd odrzucił skargę. Na to orzeczenie skarżąca wniosła zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 854/17 oddalił. W zażaleniu został zawarty także wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w jej skrzynce pocztowej nie zostało umieszczone żadne awizo (w dniach 7 i 15 marca 2017 r.). Ponadto, wyjaśniła, że sytuacja z niedostarczaniem awiza miała miejsce już wcześniej. Dodała, że regularnie (minimum raz w tygodniu) odwiedza urząd pocztowy i sprawdza, czy nie ma dla niej jakichś przesyłek poleconych. Oświadczyła, że była na poczcie z pewnością 10, 17 i 24 marca 2017 r. i za każdym razem prosiła pracownicę o informację, czy nie ma dla niej jeszcze jakiejś przesyłki do odebrania i czy nie było jakichś zwrotów. Mimo, że przesyłka w tym czasie leżała na poczcie i skarżąca mogła ją odebrać, odpowiedź pracownicy była negatywna. Skarżąca dodała, że w związku z zaistniałą sytuacją napisała skargę do [...] na zaniedbania pracowników, lecz do dnia złożenia zażalenia nie otrzymała odpowiedzi na tę skargę. W piśmie z 13 listopada 2017 r. (k.105-107) pełnomocnik skarżącej, ustanowiony w ramach przyznanego jej prawa pomocy, poparł w całości zażalenie skarżącej, wskazując na brak zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki na poczcie. Następnie pismem z dnia 12 lutego 2018 r. (k. 126-129) pełnomocnik skarżącej wystąpił do Sądu z wnioskiem o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu m.in. z przesłuchania wnioskodawczyni, świadka (po ustaleniu osoby roznoszącej korespondencję), świadków (po ustaleniu osób, które obsługiwali klientów w spornym okresie), dowodu z wydruków e-monitoringu innych przesyłek poleconych oraz o zwrócenie się do Placówki Pocztowej o informację, czy skarga skarżącej została rozpatrzona. Na poparcie twierdzenia, że skarżąca była na poczcie w dniu 10 i 24 marca 2017 r. zostały załączone wydruki z e-monitoringu. Kolejnym pismem z dnia 22 lutego 2018 r. (k.132-133) pełnomocnik skarżącej wniósł o przesłuchanie świadka M. J. oraz o zwrócenie się do Komendy Policji o udzielenie informacji dotyczącej kradzieży listów oraz włamań do skrzynki pocztowej skarżącej w latach 2012-2018. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Naczelnik Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komisariatu Policji [...] w G. w piśmie z dnia 16 marca 2018 r. (k.138) podał, że w latach 2015-2018 skarżąca nie składała w Komisariacie zawiadomień dotyczących kradzieży listów i włamań do jej skrzynki pocztowej. W 2012 r. prowadzone było postępowanie [...] dotyczące zawiadomienia w/w o kradzieży z jej skrzynki pocztowej nadesłanych kart płatniczych. Postępowanie to zostało umorzone. Natomiast informacja dotycząca reklamacji przesyłki poleconej o numerze nadawczym [...] została udzielona przez [...] S.A. w piśmie z dnia 28 marca 2018 r. (k.141). Wyjaśniono, że w/w przesyłka została przekazana do doręczenia w dniu 07 marca 2017 r. i w tym samym dniu zaawizowana z powodu nieobecności adresata. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 15 marca 2017 r. Wobec niezgłoszenia się adresata po jej odbiór w dniu 23 marca 2017 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy. Z powodu nieobecności adresata oraz innych osób uprawnionych do odbioru przesyłkę awizowano do jej odbioru w placówce oddawczej. Wystawione zawiadomienie o nadejściu przesyłki i możliwości jej odbioru oraz zawiadomienie powtórne listonosz pozostawił w pocztowej skrzynce oddawczej adresata w dniach awizowania przesyłki. Wskazano, że każdorazowo na żądanie skarżącej, pracownicy Placówki Poczty Polskiej [...] na ul [...] w G., udzielają informacji o awizowanych przesyłkach poleconych oraz wyszukiwane są wszystkie przesyłki. To skarżąca podejmuje decyzję o ich odebraniu lub pozostawieniu do odbioru na poczcie. [...] S.A. dodała także, że jej ustalenia oparte są na dokumentacji pocztowej oraz na wyjaśnieniach pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek B. D. (dalej jako - "skarżąca") nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej - "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zgodnie zaś z § 2 przedmiotowego artykułu w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie więc uchybionego terminu może nastąpić tylko w przypadku, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy. Zatem w niniejszej sprawie - ciężar uprawdopodobnienia braku winy - spoczywał na skarżącej. Wobec faktu, że ustawodawca nie określił w art. 86 § 1 p.p.s.a. według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, sąd ma możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, które uzna za istotne. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy. Odnosząc się merytorycznie do złożonego wniosku, to nie można uznać, aby skarżąca uwiarygodniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skarżąca wskazywała, że uchybienie terminu spowodowane było brakiem informacji o wezwaniu do uiszczenia wpisu (brak awiza w skrzynce pocztowej), zaś podczas jej wizyt w placówce pocztowej - w okresie biegu terminu na odebranie awizowanej przesyłki - nie poinformowaniem jej przez pracownika poczty o przedmiotowej przesyłce, zalegającej wówczas w placówce pocztowej. Powyższe twierdzenia nie dają jednak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że informacje zawarte w piśmie Naczelnika Komisariatu Policji [...] w G. z dnia 16 marca 2018 r., jak i w piśmie [...] S.A. z dnia 28 marca 2018 r. nie potwierdzają powyższego stanowiska skarżącej. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie składała ona w Komisariacie Policji [...] w G. zawiadomień dotyczących kradzieży listów i włamań do jej skrzynki pocztowej. Jedynie w 2012 r. było prowadzone postępowanie w sprawie [...] dotyczące zawiadomienia dotyczącego kradzieży z jej skrzynki pocztowej - kart płatniczych, które zostało umorzone. Ponadto, jak wynika z odpowiedzi udzielonej na reklamację skarżącej przez [...] S.A., sporna przesyłka została przekazana do doręczenia w dniu 07 marca 2017 r. i w tym samym dniu awizowana z powodu nieobecności adresata. Następnie przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 15 marca 2017 r., zaś wobec niezgłoszenia się adresata po jej odbiór w dniu 23 marca 2017 r. została ona zwrócona do nadawcy. Wyjaśniono także, że przy każdej wizycie na poczcie, jej pracownicy, udzielali skarżącej informacji o awizowanych przesyłkach poleconych adresowanych na jej adres, a jeśli takowa była, to wydawali jej korespondencję. Jednak to skarżąca podejmowała decyzję o jej odebraniu albo pozostawieniu. Zatem sama li tylko obecność skarżącej na poczcie w spornym okresie, nie może być rozstrzygająca. Zauważyć również przyjdzie, że internetowy wydruk ze śledzenia przesyłki [...] odzwierciedla powyżej udzielone informacje, oraz potwierdza fakt jej dwukrotnego awizowania (k. 143 i nast. akt sądowych). Tym samym w zaistniałej sytuacji, trudno uznać, aby skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy (wynikający z braku awiza w skrzynce pocztowej). Nadmienić należy, że w sprawie nie można było przeprowadzić - wnioskowanych przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej - dowodów osobowych (świadków), po uprzednim dokonaniu stosownych ustaleń w tym zakresie, gdyż w procedurze administracyjnej taki dowód jest dopuszczalny tylko przed organami administracyjnymi, ale nie przed sądem administracyjnym. Sąd administracyjny może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, i to tylko w warunkach objętych dyspozycją przepisu art.106 § 3 p.p.s.a. Nie można zatem przyjąć, że skarżąca dochowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, zwłaszcza gdy posiadała świadomość o skierowaniu przez siebie skargi do sądu administracyjnego. Zauważyć też można, że w sytuacji kiedy do skrzynki pocztowej skarżącej zdarzyło się włamanie (2012), to powinna ona w tym zakresie poczynić odpowiednie kroki zapobiegające takim zdarzeniom na przyszłość. Skarżąca nie czyniąc tego dopuściła się swoistego niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw. Niedbalstwo jest z kolei postacią winy, wobec czego nie można uznać, by skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (gdyż tylko wówczas można mówić o braku winy w uchybieniu terminu). Przywrócenie terminu jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Od stron postępowania należy oczekiwać i wymagać należytej staranności i dbałości w zakresie prowadzenia swoich życiowo ważnych spraw. Nie wystąpiła też nagła i nieusuwalna przeszkoda do dokonania czynności. Nie było zatem podstaw by przyjąć, iż uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi spowodowane zostało bez winy skarżącej. Nie doszło również do obalenia domniemania doręczenia zastępczego przesyłki (art. 73 § 4 p.p.s.a.). W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na mocy art. 86 § 1 a contrario ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.