III SA/Gd 172/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 18 marca 2026 r., nr OA.0123.17.2026 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia 18 marca 2026 r. (nr OA.0123.17.2026) Prezes Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku odmówił K. M. udostępnienia informacji publicznej. Pomimo zawartego w decyzji pouczenia o przysługującym wnioskodawcy uprawnieniu do wniesienia odwołania, pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r. K. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na ww. decyzję Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 18 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu (zob. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 239). Jedynie na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W rozpoznawanej sprawie przypadek ten jednak nie zachodzi. Podkreślić należy także, że wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w przywołanym art. 52 § 2 p.p.s.a. stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że skargę można skutecznie złożyć jedynie na rozstrzygnięcie, które jest ostateczne, czyli na decyzję lub postanowienie organu drugiej instancji. Skarga na decyzję organu pierwszej instancji jest natomiast niedopuszczalna. Przedmiotem skargi skarżący uczynił jednak decyzję Prezesa Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku, czyli właśnie organu pierwszej instancji i to pomimo treści prawidłowego i precyzyjnego pouczenia o przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania do Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem organu, który ją wydał. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze, że skarga na decyzję organu pierwszej instancji jest niedopuszczalna, to na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji postanowienia.