III SA/Gd 174/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę. Decyzją z dnia 24 września 2008 r. Starosta odmówił J. Ł. zarejestrowania pojazdu marki Isuzu o nr [...]. Decyzja ta została doręczona J. Ł. w dniu 26 września 2008 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. J. Ł. wniósł odwołanie w dniu 14 października 2008 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przekroczenie terminu do wniesienia środka odwoławczego usprawiedliwiał koniecznością dokonania wielu badań lekarskich poza W., które zbiegły się z terminem do złożenia odwołania oraz powoływał się na krótki termin uchybienia terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 7 stycznia 2009r. nr [...], w oparciu o art. 59 w zw. z art. 58 k.p.a., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a. We wniosku należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Organ stwierdził, że o braku winy można mówić tylko wówczas, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy spoczywa na wnioskodawcy, a organ powinien jedynie ocenić istnienie przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a., nie zaś prowadzić postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę. Przywrócenia terminu można dokonać, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a jako kryterium oceny winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności , jakiej można wymagać od strony dbającej o własne interesy. W ocenie organu sam fakt dokonywania badań poza miejscem zamieszkania nie uzasadnia przywrócenia terminu. Konieczność przeprowadzenia badań lekarskich nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, nie wyklucza to bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, tj. sporządzenia odwołania i nadania go przez pocztę osobiście lub przez domownika lub inną osobę. Organ wskazał, że strona miała dużo czasu, aby zorganizować wysyłkę odwołania w terminie. Strona nie uprawdopodobniła w najmniejszym stopniu, że okoliczność, na którą się powołuje, była nie do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, jak też nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu. Organ wskazał, że konieczność przeprowadzenia badań lekarskich mogła być ewentualnie utrudnieniem do złożenia odwołania w terminie, jednak nie jest to przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia przy dochowaniu szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. J. Ł. wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze zarzucił postanowieniu naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz nieprawidłowe zastosowanie i interpretację art. 58 § 2 k.p.a. Wskazał, iż organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, że to skarżący, jako strona postępowania, powinien uprawdopodobnić, że niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy. W ocenie skarżącego organ nie wziął pod uwagę faktu, że skarżący jest osobą około 75 – letnią, a "wiek ma swoje prawa", co wynika z art. 7 i 8 k.p.a. Stwierdził, że zdarzenia losowe, które go spotkały w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania były trudne do uprawdopodobnienia, a realne okoliczności, które wskazał, stanowiły wystarczający powód, by przychylić się do złożonego wniosku. Nadto powołał nowe fakty, a mianowicie chorobę i śmierć byłej żony, której zapewniał opiekę i pomoc, na dowód czego przedłożył odpis skrócony aktu zgonu Z. Ł.. Stwierdził, że jego wniosek uzasadniony koniecznością korzystania z placówek służby zdrowia poza miejscem zamieszkania powinien być uwzględniony, a organ nie uwzględnił okoliczności powszechnie znanych, które nie podlegają udowodnieniu, że niedowład służby zdrowia powoduje konieczność poszukiwania i korzystania z placówek diagnostycznych i leczniczych poza miejscem zamieszkania. Wskazał, że w istocie rzeczy fakt korzystania z placówek służby zdrowia musiałby nie uprawdopodobnić, a udowodnić, i to wynikami badań lekarskich, które zawierają informacje objęte ochroną danych osobowych. Ponadto organ nie uwzględnił faktu, że uchybienie terminu było zaledwie czterodniowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Stwierdzić należy, że błędny jest pogląd skarżącego, że nie miał on obowiązku uprawdopodobnienia, iż niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin ( art. 58 § 2 k.p.a. ). Przepis ten, co wyraźnie wynika z jego treści, uzależnia przywrócenie terminu od uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu i nie zwalnia żadnej z osób z tego obowiązku ze względu na wiek. Aby można było przywrócić termin, łącznie muszą być spełnione następujące przesłanki : uchybienie musi nastąpić bez winy zainteresowanego , brak winy musi zostać uprawdopodobniony, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu należy złożyć wniosek o przywrócenie terminu, jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ zasadnie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, wskazując, że strona powinna uprawdopodobnić istnienie okoliczności uzasadniających brak winy , oraz że jako kryterium w ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności , jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Wbrew zarzutom skargi z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, by organ wymagał od skarżącego udowodnienia, że korzystał on z badań lekarskich poza miejscem zamieszkania. Z uzasadnienia wynika natomiast w sposób jednoznaczny, że organ, choć nadmienił, że skarżący żadnego dokumentu potwierdzającego jego twierdzenia nie złożył, co do zasady nie kwestionował faktu wykonywania przez skarżącego badań lekarskich poza miejscem stałego zamieszkania. Organ natomiast w sposób wyraźny stwierdził, że samo przeprowadzanie badań nie wyklucza możliwości sporządzenia i nadania odwołania na poczcie osobiście lub przez osoby trzecie. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Skarżący , mimo ciążącego na nim z mocy art. 58 § 1 k.p.a. obowiązku uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, tego obowiązku nie wypełnił. Pojęcie winy - w szerokim rozumieniu - obejmuje wszelkie stopnie przewinienia, w węższym - oznacza winę nieumyślną, polegającą na zaniedbaniu określonych norm staranności. Skarżący nie uprawdopodobnił, że przeprowadzane zabiegi lekarskie poza miejscem stałego zamieszkania uniemożliwiły mu jakiekolwiek działanie związane ze sporządzeniem i złożeniem odwołania, co skutkowało prawidłowym uznaniem przez organ, że skarżący nie dopełnił należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uznał, że skarżący nie spełnił przesłanki koniecznej do przywrócenia uchybionego terminu - nie uprawdopodobnił braku winy w jego uchybieniu. Okoliczności podnoszone przez skarżącego dopiero w skardze, iż opiekował się byłą żoną nie mogą być brane pod uwagę przez sąd, bowiem sąd administracyjny jedynie ocenia legalność, czyli zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, a nie dokonuje samodzielnej oceny merytorycznej zasadności wniosku skarżącego, co oznacza, że nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, czy też nakazać jego przywrócenia organowi. Okoliczności dotyczące opieki wskazywane w skardze przez skarżącego mogły być przedmiotem oceny przez organ odwoławczy, jednak nie zostały podniesione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Fakt, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu już w 4 dni po upływie terminu do wniesienia odwołania nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 58 k.p.a., ani też nie dopatrzył się naruszenia innych przepisów prawa , które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.