III SA/Gd 174/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej M.A. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 grudnia 2021 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kosztów za świadczenia opieki zdrowotnej postanawia odmówić przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W dniu 7 lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ skarga M.A. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 grudnia 2021 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kosztów za świadczenia opieki zdrowotnej. Skarga została opatrzona datą "4 stycznia 2022 r." oraz nagłówkiem "odwołanie". W związku z wniesieniem skargi w formie zdjęcia stanowiącego załącznik do wiadomości e-mail wysłanej przez skarżącą do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2022 r. skarżąca została wezwana do nadesłania własnoręcznie podpisanej skargi drogą pocztową, ewentualnie nadesłanie podpisanej elektronicznie skargi przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na wykonanie wezwania oraz wskazano rygor odrzucenia skargi. W zarządzeniu wyjaśniono, że pisma w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu, wskazując przy tym adresy elektronicznych skrzynek podawczych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (/wsagd/skrytka oraz /wsagd/skrytkaESP). Wyjaśniono jednocześnie, że elektroniczna skrzynka podawcza sądu jest zlokalizowana na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). Ponadto poinformowano skarżącą, że pismo z dnia 4 stycznia 2022 r. zatytułowane "odwołanie" wniesione do organu za pośrednictwem skrzynki e-mail nie wywołuje skutków prawnych w postępowaniu sądowym przed sądami administracyjnymi. W związku z tym skargę należało przesłać do sądu przez elektroniczną skrzynkę podawczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku stosownie do art. 12b § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub w formie dokumentu papierowego (wraz ze spełnieniem wymogów określonych w art. 46 wskazanej ustawy). Pismom wpływającym do Sądu w formie elektronicznej innej niż przez skrzynkę ePUAP - nie jest nadawany bieg. Wezwanie, w którym zawarte zostało dodatkowe pouczenie o możliwości ubiegania się przez skarżącą o przyznanie prawa pomocy obejmującego m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, zostało wysłane na adres podany w skardze i skutecznie doręczone skarżącej w dniu 8 marca 2022 r. (potwierdzenie odbioru podpisane przez skarżącą – k. 26 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M.A. z powodu nieuzupełnienia braku formalnego skargi w zakreślonym terminie. Odpis wydanego postanowienia wraz z uzasadnieniem został skarżącej doręczony w dniu 26 kwietnia 2022 r. (potwierdzenie odbioru podpisane przez skarżącą – k. 37 akt sądowych). Pismem z dnia 27 kwietnia 2022 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do nadesłania własnoręcznie podpisanej skargi drogą pocztową. Do wniosku skarżąca załączyła własnoręcznie podpisane pismo z dnia 4 stycznia 2022 r. zatytułowane "odwołanie". W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w sprawie działa bez pełnomocnika i nie zrozumiała polecenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W realiach rozpatrywanej sprawy przedmiotowy wniosek skarżącej spełnia wskazane wyżej wymagania formalne, przewidziane w art. 87 § 1-2 i § 4 p.p.s.a., co umożliwia jego merytoryczną ocenę. Dokonując powyższej oceny Sąd wskazuje, że przywrócenie terminu następuje wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała należytej staranności. Należy jednocześnie wskazać, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przenosząc powyższe zapatrywania w realia niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi jako okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu wskazała na niezrozumienie wystosowanego do skarżącej zarządzenia oraz powołała się na działanie w sprawie bez pełnomocnika. Nie są to w ocenie Sądu okoliczności, które uzasadniałyby w niniejszej sprawie przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Należy mieć bowiem na uwadze, że w doręczonym skarżącej wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi wskazano sposób wykonania wezwania, termin na jego wykonanie, skutki niewykonania wezwania w przewidzianym terminie oraz, co istotne, wyjaśniono zasadność wystosowanego wezwania. W ocenie Sądu doręczone skarżącej wezwanie wraz z pouczeniem w swojej treści skonstruowane jest w sposób jak najbardziej jednoznaczny, czytelny i zrozumiały, zaś właściwe zrozumienie jego treści nie powinno sprawiać trudności. Do jego interpretacji nie jest nadto wymagane posiadanie szczególnych kwalifikacji i wiedzy prawniczej. Oczywistym jest przy tym, że nadesłanie własnoręcznie podpisanej skargi drogą pocztową zgodnie z wezwaniem nie jest czynnością, która wymagałaby jakiegokolwiek profesjonalnego przygotowania. Przedłożenie takiego dokumentu nie stanowiło przeszkody, której nie da się usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nadto skarżąca mogła zwrócić się o pomoc do profesjonalnego pełnomocnika, przy czym jeśli skarżącej nie było stać na skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, mogła skorzystać z dobrodziejstwa instytucji prawa pomocy, o czym została także pouczona. Brak dostatecznie uważnego zapoznania się z treścią korespondencji skierowanej do skarżącej z WSA w Gdańsku oraz rezygnacja z możliwości skorzystania z fachowej pomocy stanowią w rozpatrywanym wypadku wyraz braku należytej dbałości o własne interesy i nie uzasadniają - tak jak wskazano powyżej - przywrócenia uchybionego terminu. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, że w rozpatrywanym przypadku uchybienie terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi było niezawinione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia skarżącej uchybionego terminu, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.