III SA/Gd 177/22

WyrokWSA w Gdańsku2023-04-14

Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rodzice są zobowiązani do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, jeśli dziecko przebywa w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub jest czasowo umieszczone u rodziny zaprzyjaźnionej za zgodą sądu opiekuńczego, a jednocześnie nie zostało wydane orzeczenie o uchyleniu lub zawieszeniu pieczy zastępczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rodzice są zobowiązani do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, nawet jeśli dziecko przebywa w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub czasowo u rodziny zaprzyjaźnionej, o ile prawomocne orzeczenie sądu o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej nie zostało uchylone lub zawieszone. Pobyt w MOW ani czasowe przebywanie poza placówką (poza przypadkiem pobytu u rodziców) nie przerywa prawnego statusu dziecka w pieczy zastępczej, a tym samym nie zwalnia rodziców z obowiązku ponoszenia opłat ustalanych jako średni miesięczny koszt utrzymania dziecka w placówce.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Kartuskiego ustalającą opłatę za pobyt syna K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Skarżący kwestionował legalność pobytu dziecka w placówce po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, a także zasadność naliczania opłat za okres, gdy dziecko przebywało w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub u rodziny zaprzyjaźnionej. Organy administracji i sąd uznały, że pobyt dziecka w placówce był legalny na mocy orzeczenia sądu, a rodzice są zobowiązani do ponoszenia opłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant Asystent sędziego Joanna Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2021 r. nr SKO Gd/3854/21 w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r., nr SKO Gd/3854/21, utrzymało w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 8 czerwca 2021 r., nr PCPR.54-136/21, wydaną na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 6, ust. 7a, ust. 7b i ust. 8 oraz art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 821 ze zm.) dalej jako: "ustawa", ustalającą od A. K. i I. M. solidarnie opłatę za pobyt syna – K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej: a) od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. w wysokości 3559 zł miesięcznie, b) od 1 marca 2021 r. do 30 listopada 2021 r. w wysokości 3890 zł miesięcznie. Organ odwoławczy podał, że małoletni K. M., syn A. K. i I. M., przebywa w pieczy zastępczej - placówce opiekuńczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego "N." w K. od dnia 1 kwietnia 2016 r. K. M. został umieszczony w placówce opiekuńczo-wychowawczej "O." w O. w trybie art. 12a ustawy z 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w dniu 6 czerwca 2014 r., zaś Sąd Rejonowy III Wydział Rodzinny i Nieletnich wydał w dniu 8 czerwca 2014 r. postanowienie sygn. akt [...] o umieszczeniu małoletniego w w/w placówce. Postanowienie zostało wydane jako udzielenie zabezpieczenia interesom małoletniego syna uczestników postępowania w sprawie prowadzonej z urzędu o ograniczenie władzy rodzicielskiej A. K. i I. M.. Następnie Sąd Rejonowy postanowieniem [...] z dnia 19 lutego 2016 r. orzekł o zmianie w/w postanowienia z 8 czerwca 2014 r. w ten sposób, że udzielił zabezpieczenia interesom małoletniego K. M. poprzez umieszczenie małoletniego w placówce socjalizacyjnej w K. Na podstawie postanowienia sądu powszechnego z 19 lutego 2016 r. Dyrektor PCPR w Kartuzach wydał w dniu 31 marca 2016 r. skierowanie małoletniego do placówki socjalizacyjnej "N." w K. K. M. nadal przebywa w tej placówce (w sensie prawnym). W dniu 5 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy wyrokiem w sprawie sygn. akt [...] rozwiązał przez rozwód związek małżeński skarżących, orzekł też jednocześnie o pozbawieniu obojga skarżących władzy rodzicielskiej nad K. M. (pkt IV sentencji) oraz umieścił K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej (pkt V sentencji wyroku). Wyrok rozwodowy stał się prawomocny z dniem 28 grudnia 2018 r. Niezasadne jest zatem twierdzenie odwołania, że w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i w chwili wydania decyzji nie istniało orzeczenie o umieszczeniu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej. K. M. przebywa na mocy orzeczenia sądu powszechnego w instytucjonalnej pieczy zastępczej, wobec czego niemożliwe jest umieszczenie go w placówce typu rodzinnego przez organ administracji, który jest związany wyrokiem sądowym. W tej sprawie zostały zatem spełnione wymogi art. 35 ust. 1 ustawy, który reguluje zasadę, że umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu. Skierowanie dziecka do placówki przez Dyrektora PCPR ma charakter wtórny w stosunku do orzeczenia sądu o umieszczeniu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, a skoro w dniu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego dziecko przebywało już w określonej placówce w ramach instytucjonalnej pieczy zastępczej, to nie było konieczne wydanie kolejnego skierowania przez Dyrektora PCPR powtarzającego treść skierowania z dnia 31 marca 2016 r. Upadek postanowień wydanych w postępowaniu zabezpieczającym na skutek wydania prawomocnego wyroku w sprawie nie powoduje, że dziecko przestało przebywać w pieczy zastępczej, bowiem w miejsce rozstrzygnięć zawartych w postanowieniach zabezpieczających wchodzi rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym wyroku. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, z treści art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że opłata jest ponoszona w formie ryczałtu w wysokości uśrednionych wydatków na utrzymanie dziecka, nie zaś w wysokości odpowiadającej faktycznym wydatkom ponoszonym na indywidualne utrzymanie dziecka. Oznacza to, że opłata należna jest za okres, w którym dziecko przebywa w instytucjonalnej pieczy zastępczej w sensie prawnym, zaś fizyczna nieobecność dziecka w budynku placówki opiekuńczo-wychowawczej, spowodowana np. wyjazdem na wycieczkę lub wakacje, pobytem w placówce leczniczej, spędzaniem ferii świątecznych poza placówką, nie zwalnia rodziców dziecka od uiszczenia opłaty. Wyjątek od tej zasady stanowi jedynie art. 193 ust. 6a ustawy, zgodnie z którym opłaty nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Kolegium wskazało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1180/20 wprost wskazał, że ustalenie, że przez cały czas w sensie prawnym dziecko przebywa w pieczy zastępczej (pomimo nieobecności w ośrodku) uzasadnia przyjęcie, że rodzice powinni uiścić stosowne opłaty także za czas jego nieobecności w ośrodku. Pobyty K. M. u rodziny H. S. nastąpiły legalnie, tj. za zgodą sądu opiekuńczego, co wskazał sam skarżący. Jednocześnie sąd ten nie wydał postanowień o uchyleniu lub zawieszeniu umieszczenia dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej (co ustalił organ I instancji, któremu takie orzeczenia byłby znane z urzędu). Fizyczna nieobecność dziecka w placówce spowodowana spędzaniem czasu w G. u zaprzyjaźnionej rodziny (a nie u rodziców) nie zwalnia zatem rodziców dziecka od ponoszenia opłaty, skoro nadal K. umieszczony był prawnie w pieczy zastępczej w tym okresie. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że umieszczenie w MOW dziecka przebywającego prawnie w pieczy zastępczej nie stanowi uchylenia pieczy zastępczej ani jej zawieszenia. Piecza zastępcza trwa nadal i dziecko w niej prawnie przebywa, mimo fizycznego pobytu w MOW. Zgodnie z § 76 ust. 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 02.11.2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach ( Dz.U. z 2015 r. poz.1872 ze zm.), podmioty sprawujące instytucjonalną pieczę zastępczą nad wychowankiem zapewniają wychowankowi podczas pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym i ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym pokrycie kosztów wyżywienia, o których mowa w ust. 1, oraz zaopatrzenia wychowanka w odzież, obuwie, środki czystości i środki higieny osobistej oraz leki, okulary, podręczniki i pomoce szkolne, a także kieszonkowe. Koszty pobytu małoletniego w MOW ponoszone są zatem w znacznej części przez podmiot sprawujący pieczę zastępczą. Tym samym zasadne jest, aby za okres pobytu małoletniego umieszczonego w pieczy zastępczej w MOW rodzice tego dziecka obciążeni byli opłatą ryczałtową, o której mowa w art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy. Prawny pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzi ustawowy obowiązek rodziców dziecka do ponoszenia opłaty do wysokości tzw. średniego miesięcznego kosztu utrzymania określonego stosownie do treści art. 196 ustawy. Obowiązek ten może zostać ograniczony bądź zniesiony tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w przepisach prawa. Kosztami pobytu małoletniego umieszczonego w MOW obciążona jest placówka opiekuńczo-wychowawcza, do której w ramach pieczy zastępczej skierowano wychowanka. Pobyt w MOW nie przerywa pobytu w pieczy zastępczej, nie przerywa jej także tzw. "urlopowanie" - poza wyjątkiem wprost wskazanym w art. 193 ust. 6a ustawy – a tym samym tego rodzaju pobyty dziecka poza budynkiem placówki opiekuńczo-wychowawczej nie mają wpływu na wymiar opłaty. Zgodnie z art. 196 ust. 3 ustawy średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej są ustalane przez starostę, a w przypadku regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych przez marszałka województwa, i ogłaszane odpowiednio przez starostę lub marszałka województwa w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca danego roku. Zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia Nr 174/2020 Starosty Kartuskiego z dnia 24 marca 2020 r. w sprawie średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie Powiatu Kartuskiego w 2020 r. wydatki te w przypadku placówki "N. " w K. wynoszą 3559 zł miesięcznie, zaś zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia Nr 272/2021 Starosty Kartuskiego z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie powiatu kartuskiego w 2021 r. (które weszło w życie od 1 marca 2021 r.) przedmiotowe wydatki wynoszą 3890 zł miesięcznie. Wysokość opłat została ustalona w zaskarżonej decyzji prawidłowo. Po odliczeniu alimentów i kwoty opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej obojgu rodzicom pozostaje dochód nadal znacznie przekraczający kryteria ustawy o pomocy społecznej oraz 150% tego kryterium, a tylko taki próg dochodowy upoważniałby organ do odstąpienia z urzędu od ustalenia opłaty w myśl § 5 ust. 1 pkt 2 załącznika do Uchwały Nr V/44/2015 Rady Powiatu Kartuskiego z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2015 r. poz. 1455). Sprawa odstąpienia od ustalenia opłaty na wniosek I. M. została rozstrzygnięta odrębną decyzją, co jest wiadome Kolegium z urzędu ze sprawy SKO Gd/3853/21. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję I. M. zarzucił: 1. błędne zastosowanie przepisów art. 35 ust. 1, art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i ust. 6, art. 194 ust. 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 zarządzenia Starosty Kartuskiego nr 174/2020 i § 1 pkt 1 zarządzenia Starosty Kartuskiego nr 272/2021 i uznanie, że były podstawy do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w sytuacji, gdy postanowienie Sądu o umieszczeniu dziecka w placówce w K. sygn. akt [...] z dnia 19 lutego 2016 r., będące podstawą do skierowania K. M. do placówki socjalizacyjnej "N. " upadło z mocy prawa w dniu 28 grudnia 2018 r., czyli po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego z dnia 5 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt [...], co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 24 sierpnia 2019 r. w sprawie sygn. akt [...] wraz z postanowieniem z dnia 23 października 2019 r. o sprostowaniu daty upadku zabezpieczenia, a zatem małoletni znajduje się w ww. placówce bez podstawy prawnej umieszczającej go w tejże placówce, a co za tym idzie brak jest podstaw do obciążania skarżącego opłatami za pobyt dziecka w ww. placówce, 2. art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84, art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego sprawy polegające m.in. na niezbadaniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez niezbadanie załączników nadesłanych przez skarżącego do uzupełnienia odwołania, jak również poprzez nieustalenie, czy postępowanie było prowadzone w sposób zaprzeczający zasadzie zaufania obywateli do organów państwa W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej opłat od dnia 25 lutego 2021 r. do 30 listopada 2021 r., czyli w okresie, gdy K. M. przebywał już faktycznie w MOW, a także w części dotyczącej opłat od dnia 1 grudnia 2020 r. do 25 lutego 2021 r. o taką ilość dni w każdym z okresów przeszłych, w których K. M. był urlopowany i przebywał poza placówką opiekuńczo-wychowawczą, za zgodą sądu opiekuńczego, u rodziny H. S. w G. ( łącznie ponad 30 dni w okresie do 1 grudnia 2020 r. do 25 lutego 2021 r.) W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było, czy skarżący zobowiązany jest do ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka – syna K. - w instytucjonalnej pieczy zastępczej, a jeżeli tak – za jaki okres. Skarżący kwestionował co do zasady możliwość wydania decyzji ustalających opłatę twierdząc, że dziecko znajduje się w placówce socjalizacyjnej bez podstawy prawnej z uwagi na upadek, z mocy prawa, postanowienia Sądu o umieszczeniu dziecka w placówce, które to postanowienie stanowiło podstawę skierowania dziecka do placówki "N." w K. Sąd orzekający nie podziela stanowiska skarżącego o braku przymiotu legalności pobytu K. M. we wskazanej powyżej placówce oraz o braku możliwości wydania decyzji ustalających opłatę za pobyt dziecka w tej placówce. Zauważyć należy, że tutejszy sąd rozpoznawał już wcześniej skargi I. M. kwestionujące legalność decyzji ustalających opłatę za pobyt K. M. w placówce "N.", w których skarżący wskazywał na brak podstawy prawnej umieszczenia syna w wymienionej powyżej placówce. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, wyrażany już we wcześniejszych wyrokach tutejszego sądu, zgodnie z którym utrata mocy postanowienia tymczasowego, zabezpieczającego interesy małoletniego , nie uczyniła nielegalnym pobytu K. M. w placówce "N.", bowiem podstawą prawną dla tego pobytu stało się prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego o umieszczeniu K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej, zawarte w punkcie V wyroku rozwodowego z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt [...]. Orzeczenie Sądu Okręgowego o umieszczeniu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej nie wymagało wydania ponownego skierowania dziecka do konkretnej placówki ( por. wyroki WSA w Gdańsku : z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 604/20, z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1180/20, z dnia 2 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 247/22, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ("CBOSA")). W niniejszej sprawie opłata za pobyt dziecka w pieczy zastępczej została ustalona przez organ pierwszej instancji za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 listopada 2021 r. , co zaakceptował organ odwoławczy. Skarżący kwestionował ustalenie opłaty za wskazany w decyzji organu pierwszej instancji okres, bowiem K. M. przebywa obecnie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, a wcześniej bywał urlopowany do zaprzyjaźnionej rodziny. Kwestię ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej normuje ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 821 ze zm.), zwana dalej także "ustawą". Przepis art. 193 ustawy stanowi: 1. Za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 – w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym; 1a. Opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. 2. Za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. 6. Opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. 6a. Opłaty, o której mowa w ust. 1, nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły zarówno okres , w jakim odpłatność za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej powinna być ponoszona, jak i wysokość opłaty , właściwie oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy i stosując przepisy prawa materialnego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd , wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1180/20 ( CBOSA) , że rodzice K. M. powinni ponosić opłaty za jego pobyt także za czas pozostawania poza ośrodkiem ( u zaprzyjaźnionej rodziny) , o ile w sensie prawnym przebywał on w pieczy zastępczej. Pobyty K. M. u rodziny H. S., co nie było sporne - odbywały się legalnie, za zgodą sądu opiekuńczego, a jednocześnie sąd ten nie wydał żadnych orzeczeń, z których wynikałoby, że w tym czasie dziecko w instytucjonalnej pieczy zastępczej nie przebywało. Zasadnie zatem organy uznały, że odpłatność za pobyt K. M. powinna być ustalona także za okres, w którym co prawda nie przebywał on fizycznie w placówce, jednak przez cały czas był objęty instytucjonalną pieczą zastępczą. Zauważyć należy, że z art. 193 ust. 1 ustawy wynika, że rodzice ponoszą miesięczną opłatę za pobyt dziecka "w pieczy zastępczej". Skoro K. M., pozostający w pieczy zastępczej, nie przebywał u rodziców w czasie, gdy fizycznie nie przebywał w placówce opiekuńczo - wychowawczej , nie było podstaw – z uwagi na treść art. 193 ust.6a ustawy - do nieobciążania rodziców tą opłatą. Powyższe rozważania, co do zasady, mają zastosowanie do pobytu K. M. w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, w którym przebywa on od dnia 25 lutego 2021 r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 2 lipca 2020 r. Stwierdzenia wymaga, że w myśl art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich ( tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 969 ze zm.) , który miał zastosowanie w czasie wydania kwestionowanych decyzji, sąd rodzinny może wobec nieletnich orzec umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym jest , zgodnie z art. 5 w/w ustawy, środkiem wychowawczym , który może być stosowany wobec nieletniego. Jest to zatem innego rodzaju instytucja prawna, niż instytucja umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, o której mowa w art. 34 i art. 35 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zastosowanie wobec nieletniego środka wychowawczego nie oznacza , że nieletni nie pozostaje już w pieczy zastępczej. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, pobyt w MOW nie przerywa pobytu w pieczy zastępczej. Wobec braku orzeczenia sądu, z którego wynikałoby, że nieletni K. M. nie jest objęty już pieczą zastępczą, zasadne było zatem ustalenie odpłatności za jego pobyt w pieczy zastępczej, mimo umieszczenia go w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Nie zachodziła też w niniejszej sprawie sytuacja określona w art. 193 ust. 6a ustawy. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach ( tj. Dz.U. z 2015r., poz.1872 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", normuje m.in. zasady pokrywania kosztów pobytu dzieci i młodzieży przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych. Rozporządzenie w § 76 ust.1 stanowi, że rodzice wnoszą opłatę za posiłki w stołówce ośrodka równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie. Zauważyć jednak należy, że przywołany § 76 w ust. 10 normuje zasady odpłatności pobytu dziecka m.in. w młodzieżowym ośrodku wychowawczym w sytuacji, gdy przebywa ono w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Przepis ten stanowi, że podmioty sprawujące instytucjonalną pieczę zastępczą nad wychowankiem zapewniają wychowankowi podczas pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, specjalnym ośrodku szkolno- -wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym i ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym pokrycie kosztów wyżywienia, o których mowa w ust. 1, oraz zaopatrzenia wychowanka w odzież, obuwie, środki czystości i środki higieny osobistej oraz leki, okulary, podręczniki i pomoce szkolne, a także kieszonkowe. Z zestawienia treści tych dwóch przepisów wynika, że w przypadku , gdy dziecko nie pozostaje pod władzą rodzicielską, a w instytucjonalnej pieczy zastępczej, zastosowanie ma § 76 ust. 10 rozporządzenia. W tej sytuacji rodzice K. M. nadal zobowiązani są do uiszczania opłat, ustalanych w oparciu o przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W ocenie Sądu organy zasadnie ustaliły kwestionowaną opłatę za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do 30 listopada 2021 r. , biorąc pod uwagę wysokość opłaty wynikającą z § 1 pkt 1 zarządzenia Nr 174/2020 Starosty Kartuskiego z dnia 24 marca 2020 r. w sprawie średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie Powiatu Kartuskiego w 2020 r. oraz z § 1 pkt 1 zarządzenia Nr 272/2021 Starosty Kartuskiego z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie powiatu kartuskiego w 2021 r. (które weszło w życie od 1 marca 2021 r.). Wydatki te, w przypadku placówki "N." w K., wynoszą od dnia 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. 3559 zł miesięcznie, a w okresie od dnia 1 marca 2021 r. do 30 listopada 2021 r. - 3890 zł miesięcznie. Wysokość opłat została zatem ustalona w zaskarżonych decyzjach prawidłowo. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów postępowania. Organy właściwie zebrały i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z uwagi na wcześniej przedstawione stanowisko dotyczące możliwości ustalenia opłaty brak jest podstaw do podzielenia zarzutu skargi , że organy powinny ustalić , w jakich dniach K. M. przebywał u zaprzyjaźnionej rodziny. Nadmienić też należy, że w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 1198/21, na którą powoływał się w skardze skarżący, prawomocnym postanowieniem z dnia 21 stycznia 2022 r. WSA w Gdańsku odrzucił skargę skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi oraz nie stwierdzając z urzędu naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło