III SA/Gd 178/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz ustawowych odsetek postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz ustawowych odsetek wniosła Z. D. W uzasadnieniu skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazując, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy Kolegium, do którego zwróciła się o nieprzesyłanie adresowanej do niej korespondencji wskazując, iż będzie nieobecna w miejscu zamieszkania od dnia 2 września 2014 r. do 30 grudnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako wniesionej po upływie ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 roku, sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Baza Orzeczeń Lex nr 192260). W ocenie Sądu, skarżąca - wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a., nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, tj. aby po jej stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca ograniczyła się tylko do poinformowania organu odwoławczego o tym, iż nie będzie obecna w miejscu swojego zamieszkania od dnia 2 września 2014 r. do 30 grudnia 2014 r. Przedmiotowe pismo zostało nadane na poczcie w dniu 1 września 2014 r., a wpłynęło do organu w dniu 2 września 2014 r. - a więc w dniu, w którym stosownie do jego treści skarżąca nie była już obecna pod dotychczasowym adresem (vide: data stempla pocztowego na kopercie i data prezentaty organu na piśmie w aktach administracyjnych). Takiego działania nie można zakwalifikować jako działania z należytą starannością w sytuacji, kiedy strona wniosła odwołanie i oczekiwała na jego rozpoznanie. Skarżąca bowiem nie podjęła de facto czynności, które mogłyby przemawiać za zachowaniem przez nią należytej staranności. Nie podała nawet miejsca aktualnego pobytu i adresu do korespondencji ani nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń. Trzeba tu zaznaczyć, że w dacie 20 sierpnia 2014 r. (a więc przed nadaniem pisma z dnia 1 września 2014 r.) odwołanie strony zostało już rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia 20 sierpnia 2014 r., nr [...] w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a.") na adres wskazany przez skarżącą w odwołaniu. Ponadto od dnia pierwszego zawiadomienia (awiza umieszczonego przez listonosza w skrzynce pocztowej skarżącej) przesyłka złożona była w urzędzie pocztowym przez okres przeszło 7 dni, tj. od dnia 4 września 2014 r. do dnia 12 września 2014 r., w którym to dniu dokonano powtórnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym na okres czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił prawidłowo w dniu 19 września 2014 r.. Z adnotacji poczynionych na przesyłce wynika bowiem jednoznacznie, że doręczyciel postąpił prawidłowo, a nawet przesyłka pozostawała w urzędzie dłużej niż było to konieczne do zachowania terminów wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Tym samym doręczenie zastępcze, dokonane w trybie art. 44 k.p.a. i spełniające wszystkie warunki tego przepisu, należało uznać za skuteczne. Dla uchronienia się od zarzutu zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżąca mogła podjąć zwykłe czynności zmierzające do zapewnienia sobie prawidłowego zapoznania się z treścią zaskarżonej decyzji i ewentualnego skorzystania z prawa do jej zaskarżenia. Do czynności tych należy powiadomienie organu o czasowej zmianie miejsca swego zamieszkania i podanie aktualnego adresu czy też ustanowienie pełnomocnika do odbioru korespondencji. Czynności tych skarżąca nie podjęła, a we wniosku nie wykazała, aby występowały jakiekolwiek przeszkody w ich podjęciu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2014 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na mocy art. 86 § 1 a contrario p.p.s.a.