III SA/Gd 179/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie NSA Marek Gorski, NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej z dnia 10 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę. Decyzją z dnia 3 lutego 2011 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli nr [...] z dnia 9 listopada 2010 r. nałożył na J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "J. G. Firma Usługowo – Handlowa [...]" karę pieniężną w kwocie 8.500 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji (8.000 zł) oraz za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 zł), tj. za czyny określone w punkcie 1.2 i 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym (ze wskazaniem w decyzji naruszenia przepisów art. 92 ust. 1 pkt 2 oraz art. 92 ust. 4 ustawy). W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że w dniu 9 listopada 2010 r. w okolicach Terminalu Promowego w G. zatrzymano do kontroli pojazd marki SCANIA nr rej. [...] kierowany przez S. P., kierowcę zatrudnionego w w/w przedsiębiorstwie. W toku kontroli okazało się, że kierowca nie jest w stanie okazać wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za dni: 13 -14 października 2010 r., 18 – 20 października 2010 r. oraz 31 października – 2 listopada 2010 r. Z kolei w toku postępowania ustalono, że w/w pojazd w dniu kontroli nie był zgłoszony do licencji nr [...]. Stosownego zgłoszenia dokonano bowiem dopiero w dniu 17 listopada 2010 r. Powyższe naruszenia skutkowały zaś nałożeniem kary pieniężnej na przedsiębiorcę odpowiedzialnego za skutki działań kierowcy z uwagi na stwierdzone naruszenia ustawy o transporcie drogowym. W świetle bowiem art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu. W związku z tym wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielenia licencji. Z kolei w świetle art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierowca pojazdu wykonując przewóz drogowy obowiązany jest mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu m.in. zapisy urządzenia rejestrującego czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Decyzja została doręczona stronie w dniu 8 lutego 2011 r., a podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru złożyła matka J. G. W odwołaniu od w/w decyzji nadanym w dniu 23 lutego 2011 r. (które wpłynęło do Placówki Straży Granicznej w G.) J. G. wskazał, że wydana decyzja była bezpodstawna. W ocenie odwołującego dowody zebrane w sprawie są nieprawdziwe. Pojazd SCANIA nr rej. [...] został bowiem zgłoszony do licencji w dniu 11 października 2011 r., a wypis nr [...] (który posiadał kierowca S.P. w trakcie kontroli) został przez odwołującego odebrany w dniu 19 października 2011 r. Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. nr [...] Komendant Morski Oddziału Straży Granicznej działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja organu I instancji została odwołującemu doręczona w dniu 8 lutego 2011 r. i zawierała prawidłowe pouczenie w kwestii odwołania. Odwołanie od decyzji strona nadała zaś w dniu 23 lutego 2011 r. (data stempla na kopercie), co oznacza, że nie dochowano 14 – dniowego terminu na wniesienie odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. G. reprezentowany przez adwokata wniósł o uchylenie w/w postanowienia Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił brak przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a prośba zainteresowanego w tym zakresie wynikała z treści odwołania, które złożył w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że nadanie odwołania w dniu 23 lutego 2011 r. podyktowane było wydaniem przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] do licencji, które to zaświadczenie skarżący odebrał osobiście w w/w dniu. W tych okolicznościach brak przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy uchybienie terminowi nastąpiło nie z winy skarżącego a prośba w tym zakresie wynikała z treści odwołania było krzywdzące i niezasadne. W odpowiedzi na skargę Komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie poddano postanowienie Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W/w rozstrzygnięcie wydano m.in. w oparciu o art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Sąd zwraca uwagę, iż w fazie wstępnej każdego postępowania odwoławczego zadaniem organu odwoławczego jest ustalenie czy odwołanie jest generalnie dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Co istotne, niedopuszczalność odwołania wynikać może z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność przedmiotowa ma miejsce w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia oraz wyłączenia przez obowiązujące przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę pozbawioną legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 525). Z kolei uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i w rezultacie ostateczność decyzji wydanej przez organ I instancji. Organ odwoławczy jest zaś zobligowany do zbadania w fazie wstępnej postępowania odwoławczego czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Przyjmuje się przy tym, iż uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy w żaden sposób od uznania organu odwoławczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organu odwoławczego słusznie podniesiono, iż odwołanie wniesione w dniu 23 lutego 2011 r. z uwagi na datę doręczenia decyzji (8 lutego 2011 r.) traktować należy jako wniesione po upływie ustawowego 14 – dniowego terminu. Świadczy o tym bezspornie data stempla pocztowego, znajdująca się na kopercie (vide: k. [...] akt administracyjnych). Z kolei w opozycji do zarzutów skargi należy stwierdzić, że z treści odwołania absolutnie nie można wydedukować wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Skarżący sformułował bowiem w odwołaniu wyłącznie zarzuty w odniesieniu do decyzji organu I instancji w żaden sposób nie argumentując przyczyn uzasadniających uchybienie terminu. Nadto data wydania zaświadczenia przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego nie może być utożsamiana z dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Można bowiem założyć, że skarżący winien był wnieść odwołanie od niekorzystnej dla siebie decyzji w terminie – czyli postąpić zgodnie z prawidłowym pouczeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji – a stosowne zaświadczenie (w jego ocenie mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy) nadesłać celem włączenia do akt postępowania w terminie późniejszym, tj. po otrzymaniu zaświadczenia z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała jednakże miejsca a Sąd nie ma żadnych podstaw do uznania, że oczekiwanie na stosowne zaświadczenie wyłączało kodeksowe konsekwencje wynikające z przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Co ważne, fakt uchybienia terminowi przyznał nadto sam skarżący w treści skierowanej do Sądu skargi (vide: k. [...] akt sądowych). W reasumpcji uznając zarzuty skarżącego za nietrafne na gruncie stanu faktycznego prowadzonej sprawy, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.