III SA/Gd 179/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-01-11
Skład orzekający: Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w kontekście zmiany przepisów dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujące udział w postępowaniu pierwszej instancji oraz sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, powinno być ustalone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wszczęcia postępowania, nawet jeśli postępowanie trwało po wejściu w życie nowych regulacji. W przypadku zmiany przepisów, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.Stan faktyczny
Referendarz sądowy rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego. Skarżącemu przyznano prawo pomocy i wyznaczono adwokata. Pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, a następnie wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Referendarz ustalił wysokość wynagrodzenia, uwzględniając przepisy dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz podatek VAT.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat M. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 442,80 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Wojewody z dnia 27 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: przyznać adwokat M. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji oraz sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Skarżącemu M. A. zostało przyznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 179/16, prawo pomocy przez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 12 maja 2016 r. wyznaczyła tym adwokatem – M. W.
W dniu 21 czerwca 2016 r. adwokat E. G. z substytucji adwokat M. W. zapoznała się z aktami sprawy, zaś na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. reprezentowała skarżącego.
W dniu 14 grudnia 2016 r., z zachowaniem ustawowego terminu, wyznaczony pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 13 października 2016 r., zaś w dniu 20 grudnia 2016 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Skoro do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, to przyjąć należy, że tym bardziej znajdują one zastosowanie również do spraw wszczętych i zakończonych przed tym dniem. Do kwestii zaś ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania wyroku, a zatem od dnia 13 października 2016 r.), w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., również należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
W myśl § 4 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłata maksymalna w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna oraz nie należy ona do właściwości Urzędu Patentowego, wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia - 480 zł.
Z kolei w świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego aktu prawnego opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
W niniejszej sprawie opłata maksymalna wynosi w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji 480 zł, a w postępowaniu prowadzonym w ramach drugiej instancji 50 % tej kwoty – czyli 240 zł, gdyż skarżącego reprezentuje pełnomocnik wyznaczony przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w pierwszej instancji.
Tak określona opłata maksymalna w łącznej wysokości 720 zł, stanowi podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, wynosi 1/2 jej wysokości, a więc, w niniejszym przypadku, 360 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniu po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowej sprawy (stopnia jej zawiłości).
Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %).
W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu winno wynosić 442,80 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło