III SA/Gd 180/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. O. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia 8 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku specjalnego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 541/12 oddala skargę. Pismem z dnia 26 lutego 2013 r. P. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 541/12) wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 26 lutego 2013 r., dzwoniąc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku celem uzyskania informacji w sprawie złożonej przez niego w lipcu 2012 r. skargi na decyzję nr [...] Dowódcy Brygady Lotnictwa [...] z dnia 8 czerwca 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 2 lutego 2012 r. w przedmiocie przyznania zasiłku specjalnego, dowiedział się, że w dniu 8 listopada 2012 r. odbyła się w tej sprawie rozprawa. Skarżący twierdzi, że o rozprawie nie został skutecznie poinformowany. To spowodowało, że nie uczestniczył w rozprawie i nie posiadał wiedzy o wydanym wyroku, a w konsekwencji nie mógł złożyć w terminie zawitym wniosku o uzasadnienie wyroku i go skutecznie zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący twierdzi, że awiza z dnia 11 października 2012 r. i dnia 19 października 2012 r. (o których dowiedział się z rozmowy telefonicznej) nie były do niego dostarczone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie ma uzasadnionych podstaw. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza - w drodze wyjątku - możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., określa warunki dopuszczalności skargi (wniosku) o wznowienie postępowania. Przede wszystkim skarga wznowieniowa musi być oparta na jednej z "podstaw wznowieniowych", enumeratywnie wymienionych w przepisach art. 271 - 273 p.p.s.a. Ponadto warunkiem dopuszczalności skargi (wniosku) o wznowienie jest wniesienie tej skargi (wniosku) w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący (wnoszący skargę o wznowienie) podnosi, że nie został poinformowany o terminie rozprawy, na której była rozpoznawana jego skarga na decyzję nr [...] Dowódcy Brygady Lotnictwa [...] z dnia 8 czerwca 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 2 lutego 2012 r. w przedmiocie dodatku specjalnego. Twierdzi, że nie zostały dostarczone do niego awiza z dnia 11 października 2012 r. i dnia 19 października 2012 r. Zarówno o rozprawie, jak i zapadłym wyroku dowiedział się z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Sądu w dniu 26 lutego 2013 r. W jego ocenie z przedstawionych okoliczności wynika, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę do jego wznowienia. W myśl art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W przedmiotowej sprawie, po wstępnym zbadaniu skargi na posiedzeniu niejawnym, sąd zdecydował o wyznaczeniu rozprawy (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Pomimo tego, że skarżący nie wskazał wprost przepisu, na którym opiera swoje żądanie wznowienia postępowania, Sąd przyjął, że z opisanych okoliczności sprawy wynika, że podstawą wznowienia jest art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Sąd uznał bowiem, że opisane przez skarżącego okoliczności sprawy (brak zawiadomienia o terminie rozprawy) wskazują, że powoływaną podstawą wznowieniową przez skarżącego jest "pozbawienie go możności działania". Sąd stwierdził również, że skarga o wznowienie postępowania została złożona w terminie wskazanym w art. 277 p.p.s.a. tj. w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym skarżący dowiedział się o przeprowadzonej rozmowie i wydanym orzeczeniu (skarżący dowiedział się o wydanym wyroku w dniu 26 lutego 2013 r. a skarga o wznowienie postępowania została złożona za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 27 lutego 2013 r.). Stosownie do art. 281 zd. 1 p.p.s.a. sąd na rozprawie rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia, a zatem jeszcze raz bada okoliczności będące już przedmiotem kontroli na posiedzeniu niejawnym, to jest, czy skarga została wniesiona w terminie i czy została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Jednakże na rozprawie sąd dokonuje już merytorycznej oceny wystąpienia w sprawie ustawowej podstawy wznowienia (sąd bada trafność powołanej podstawy powołanej podstawy wznowienia postępowania, a nie sam fakt jej powołania). Negatywny wynik merytorycznej oceny podstawy wznowieniowej powoduje oddalenie wniosku (skargi) na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., a nie jego odrzucenie w oparciu o art. 281 p.p.s.a. (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 907). Podstawą wznowieniową w przedmiotowej sprawie wskazywaną przez skarżącego jest pozbawienie go możliwości obrony swoich praw (możliwości działania) na skutek naruszenia prawa polegającego na braku zawiadomienia o rozprawie. Niepowiadomienie w sposób określony z prawem (czyli wzorcem gwarantującym pewien standard postępowania) o terminach jakichkolwiek czynności procesowych (m.in. rozprawy), w których strona ma prawo wziąć udział, pozbawia ją możności działania, tak więc niewątpliwie stanowi podstawę wznowieniową. Przedmiotem zatem oceny Sądu w niniejszej sprawie musi być zatem ustalenie, czy w sprawie zostały wypełnione wszystkie prawem przewidziane warunki gwarantujące skarżącemu prawo do uczestnictwa w rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r., w szczególności związane z oceną prawidłowości (skuteczności) doręczenia skarżącemu informacji o terminie rozprawy. W aktach sprawy znajduje się skierowane do P. O. na adres wskazany w skardze pismo z dnia 9 października 2012 r. stanowiące zawiadomienie o rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. Tryb doręczeń pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowany został w art. 65-81 p.p.s.a. Co do zasady, jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście (art. 67 § 1 p.p.s.a.) w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie (art. 69 p.p.s.a.). Jest to tzw. doręczenie właściwe. Przepisy powołanej ustawy – w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi "do rąk własnych" - ustanawiają jednakże możliwość doręczenia pisma adresatowi w sposób zastępczy (tzw. doręczenie zastępcze), bądź to za pośrednictwem wskazanych osób pod rygorem spełnienia przez nie określonych warunków (art. 72. § 1 p.p.s.a.), bądź poprzez złożenie pisma na określony okres w placówce pocztowej z przyjęciem skutku jego doręczenia z upływem tego okresu. Stanowi o tym art. 73 § 1 p.p.s.a., w którym wskazano, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W art. 73 p.p.s.a. ustawodawca przyjął tzw. fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że w przypadku wypełnienie wszystkich zawartych w tym przepisie wymogów - pomimo niepodjęcia pisma przez adresata – doręczenie przyjmuje się za skuteczne z upływem ostatniego (czternastego) dnia złożenia pisma w placówce pocztowej. Innymi słowy, przepis ten ustanawia doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia pisma z upływem ww. terminu. Domniemanie to jest wzruszalne i może zostać obalone, jednakże ciężar udowodnienia tego spoczywa na adresacie doręczonego w tym trybie pisma. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia Sądu z dnia 9 października 2012 r., na którym doręczający (listonosz) zaznaczył, że na skutek niemożności doręczenia przesyłki (zawiadomienia o terminie rozprawy) do rąk własnych adresata (lub za pośrednictwem wskazanych osób) przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej (Agencji Pocztowej [...]) na okres 14 dni, pozostawiając w "oddawczej skrzynce pocztowej" zawiadomienie (awizo) w dniu 11 października 2012 r., a następnie powtórnie awizując pismo w dniu 19 października 2012 r. Działanie takie w pełni realizuje dyspozycję art. 73 p.p.s.a. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które w ocenie Sądu mogłyby obalić domniemanie skutecznego doręczenia mu przedmiotowego pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. W szczególności za takie nie można przyjąć wyjaśnień, że "placówka pocztowa w miejscowości, w której skarżący mieszka mieści się w sklepie i jest to agencja pocztowa". Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że w "okresie awizowania" zaistniały określone okoliczności (obiektywne przeszkody) uniemożliwiające mu odebranie pozostawionych w skrzynce pocztowej przez listonosza awiz (np. do placówki pocztowej/sklepu było włamanie). W tej sytuacji należy uznać, że przesyłka została mu skutecznie doręczona z upływem ostatniego, 14-dniowego okresu, od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, co oznacza, że doręczenie skarżącemu zawiadomienia o rozprawie nastąpiło w dniu 25 października 2012 r. Przyjmując zatem, że skutek doręczenia zawiadomienia o rozprawie nastąpił w dniu 25 października 2012 r. Sąd również stwierdza, że nie został w niniejszej sprawie naruszony art. 91 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie, przy czym zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. Skoro rozprawa została wyznaczona na dzień 8 listopada 2012 r., to dokonane ze skutkiem na dzień 25 października 2012 r. doręczenie zawiadomienia o rozprawie zostało dokonane w zgodzie z art. 91 § 2 p.p.s.a. W opisanym stanie faktycznym sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie może zostać uwzględniona, gdyż okoliczności sprawy nie wskazują na to, że brak powzięcia przez skarżącego informacji o rozprawie (a w konsekwencji brak możliwości obrony przez skarżącego swoich praw – zarówno na rozprawie, jak też już po, poprzez możliwość zaskarżenia wydanego wyroku) został spowodowany na skutek jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.