III SA/Gd 180/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-05-30
Skład orzekający: Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej, wydanej w trybie nadzwyczajnym, może być oparta na zarzutach dotyczących wad postępowania wyjaśniającego, takich jak brak przeprowadzenia dowodów lub niewłaściwa ocena dowodów?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy ocenie, czy ostateczna decyzja nie jest obarczona wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Wady postępowania wyjaśniającego, takie jak brak przeprowadzenia dowodów lub ich niewłaściwa ocena, zazwyczaj nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz powinny być zwalczane w zwykłym trybie postępowania lub w drodze odwołania. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i wymaga ponad wszelką wątpliwość ustalenia wad tkwiących w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które do niej doprowadziło.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 25 lipca 2017 r., która skierowała A.W. na badania lekarskie z powodu zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia po wypadku drogowym. A.W. twierdził, że decyzja Starosty została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie przeprowadzono odpowiedniego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia jego stanu zdrowia. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja Starosty miała podstawę prawną i nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej skierowania na badanie lekarskie oddala skargę.
Decyzją ostateczną z dnia 25 lipca 2017 r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) – dalej jako "ustawa", skierował A. W. na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o z\astrzeżeniach co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów silnikowych. Organ stwierdził, że w dniu 5 maja 2017 r. w G., przy ul. S., A. W. kierując samochodem osobowym zjechał na przeciwległy pas ruchu i uderzył w barierkę ochronną a następnie odbity zderzył się czołowo z jadącym w kierunku przeciwnym samochodem osobowym. Z wniosku Komendy Miejskiej Policji oraz notatki urzędowej sporządzonej dnia 5 maja 2017 r. wynika, że A. W. na miejscu zdarzenia dostał ataku epilepsji. Te okoliczności w ocenie Starosty nasuwały zastrzeżenia co do stanu zdrowia A. W. i jego sprawności psychofizycznej jako kierującego pojazdem.
W dniu 30 sierpnia 2018 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek A. W. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty z dnia 25 lipca 2017 r.
W ocenie wnioskodawcy decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ brak było podstaw do ustalenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, a co najmniej tej okoliczności nie ustalono w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Na miejscu zdarzenia nie było ani lekarza, ani innej osoby do zdiagnozowania kierowcy pod kątem ataku epilepsji.
Decyzją z dnia 7 stycznia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty z dnia 25 lipca 2017 r.
W ocenie Kolegium zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej, postanowienia czy milczącego załatwienia sprawy. Brak ten musi mieć charakter obiektywny. W takim rozumieniu nie można stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, bowiem podstawę prawną wydania decyzji Starosty z dnia 25 lipca 2017 r. był art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy.
Z kolei o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, bądź ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa i to w sposób jasny i niedwuznaczny.
Przesłanki wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie zostały uregulowane w przepisie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy. Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b (ust. 2 pkt 1 lit. a).
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (...), podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z brzmienia powołanych przepisów prawa wynika, że niezależnie od badań wykonanych przy ubieganiu się o wydanie prawa jazdy, w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w przepisie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, osoba posiadająca prawo jazdy obowiązana jest poddać się badaniu lekarskiemu.
Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" zawarte w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W świetle powyższego, zdaniem Kolegium, nie można mówić o wydaniu przez Starostę decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a co najwyżej z naruszeniem prawa, co nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji.
Nadto należało wziąć pod uwagę, że w związku z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie skarżący stawił się w urzędzie, zapoznał z aktami sprawy i odmówił składania zeznań. Do dnia wydania decyzji nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń.
W ocenie Kolegium zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności winny być podniesione w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji lub w odwołaniu od decyzji. Nie uzasadniają one stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium stwierdziło również z urzędu, że nie zachodzą inne przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. W. zarzucił niezgodność decyzji z prawem oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dające również podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzucił, że brak było podstaw do ustalenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, a co najmniej tej okoliczności nie ustalono w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza nie tylko brak stosownego przepisu prawa regulującego daną materię, ale również nie wypełnienie wszystkich warunków określonych przepisem powołanym za podstawę orzeczenia.
Skarżący, powołując się na pogląd WSA w Krakowie zawarty w wyroku o sygn. akt III SA/Kr 1749/14 wskazał, że starosta musi posiadać wiarygodne informacje, by skierować na kontrolę pod kątem przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Dopiero po potwierdzeniu wątpliwości może obligować daną osobę do weryfikacji stanu zdrowia.
Zdaniem skarżącego wysyłanie na badania na podstawie informacji uzyskanej z Policji jest niezgodne z przepisami prawa. Starosta miał obowiązek dokonania oceny przedstawionych informacji, a jeśli miał co do nich wątpliwości lub ich forma nie zapewniała o ich powadze, powinien zasięgnąć opinii lekarza. Zaniechanie tego ustalenia oznacza, że organ dokonał niewystarczających ustaleń stanu faktycznego i przedwcześnie przyjął istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Organ nie sprostał wymogom ogólnych zasad postępowania administracyjnego, jak: zasada praworządności, prawdy obiektywnej, bezstronności, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, należytego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego ( obowiązek z art. 77 k.p.a.), a także czynnego udziału strony w postępowaniu.
Skarżący podniósł, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. W odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym, za rażące ich naruszenie, należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6-11 w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu.
Skarżący podniósł także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu w dniu 7 stycznia 2019 r., które odbyło się bez udziału skarżącego, jak również bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego czy dowodowego, wydało zaskarżoną decyzję, ograniczając się w istocie do interpretacji prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący choruje na łagodną postać epilepsji, która pojawia się głównie w warunkach nocnych, a może być także spowodowana traumatycznymi okolicznościami jak w niniejszym przypadku. Złożył do akt kserokopię orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 28 maja 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest nieuzasadniona.
W pierwszej kolejności zauważyć należy - mając na uwadze przepisy art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), że zaskarżona decyzja wydana została w dniu 7 stycznia 2019 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w nadzwyczajnym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wniosek inicjujący postępowanie administracyjne wniesiono w dniu 17 sierpnia 2018 r. Tak więc skarżącemu przysługiwało prawo zwrócenia się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., albo - stosownie do art. 16 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r., skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. bez skorzystania ze środka prawnego określonego w art. 127 § 3 k.p.a.
Zarówno do postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego zastosowanie znajdowały przepisy w brzmieniu nadanym ww. nowelizacją, obowiązujące od dnia 1 czerwca 2017 r. Skarżący skorzystał z tej drugiej możliwości, wnosząc w dniu 14 lutego 2019 r. skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2019 r.
Kontrolowaną decyzję wydano w nadzwyczajnym trybie postępowania, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W ocenie Kolegium decyzja Starosty z dnia 25 lipca 2017 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie została również wydana bez podstawy prawnej. Skarżący uważa z kolei, że Starosta wydał decyzję, mimo że brak było podstaw do ustalenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, które uzasadniałyby skierowanie na badania lekarskie.
W świetle zarzutów stawianych przez skarżącego wyjaśnić należy, że nadzwyczajne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, ponieważ dokonano już tego kwestionowaną decyzją. Postępowanie nadzwyczajne służy natomiast ocenie, czy ostateczna decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym nie jest obarczona choćby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Tak kwestia ta jest jednoznacznie oceniana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r. , sygn. akt I OSK 1021/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl) oraz doktrynie prawa (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016, komentarz do art. 156).
Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od skodyfikowanej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji, dlatego też ustalenie przesłanki nieważności musi nastąpić ponad wszelką wątpliwość.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 10 maja 2017 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji zwrócił się do Starosty o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, w celu skierowania skarżącego na badanie lekarskie wobec uzasadnionego zastrzeżenia co do braku predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami, wynikającego z doznania ataku epilepsji w trakcie wykonywania czynności na miejscu wypadku drogowego z jego udziałem.
W dniu 25 lipca 2017 r. Starosta wydał, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy, decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, wskazując na otrzymanie informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów silnikowych. Decyzja ta stała się ostateczna wobec niewniesienia od niej odwołania.
Skarżący nieważności decyzji Starosty upatruje w tym, że organ wydał decyzję bez należycie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym bez zdiagnozowania skarżącego pod kątem ataku epilepsji, choćby po zasięgnięciu opinii lekarza. Upatruje w tak określonym uchybieniu rażącego naruszenia prawa lub braku podstawy prawnej decyzji, tj. przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, że brak podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi, gdy w systemie prawnym brak jest w ogóle normy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Najogólniej rzecz biorąc, przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej, postanowienia czy milczącego załatwienia sprawy. Chodzi więc o sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Brak ten musi mieć charakter obiektywny.
Podstawę prawną decyzji Starosty z dnia 25 lipca 2017 r. stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zgodnie zaś z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
W świetle powyższego zasadnie Kolegium przyjęło, że decyzja Starosty nie została wydana bez podstawy prawnej. Skierowanie na kontrolne badanie lekarskie znajdowało umocowanie prawne w przepisach art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w oparciu o przesłankę wydania decyzji bez podstawy prawnej.
Twierdzenie, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza również niewypełnienie wszystkich warunków określonych przepisem powołanym za podstawę orzeczenia, jest chybione. Twierdzenie to zdaje się zakładać, że można stwierdzić nieważność decyzji, która wydana została na skutek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w którym nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych wypełniających hipotezę normy stanowiącej podstawę prawną decyzji. W art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. chodzi tymczasem o wady tkwiące w samej decyzji, nie zaś w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. Wady tego rodzaju, a więc stanowiące naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia dowodów , ich oceny i ustalenia stanu faktycznego, podlegają zwalczaniu w zwykłym trybie postępowania.
Z kolei przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie oczywiste i wyraźne jednoznacznego w brzmieniu przepisu prawa, które stanowi zaprzeczenie stypizowanej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. zasady praworządności (działania na podstawie i w granicach prawa), negację całości lub części powszechnie obowiązujących przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1867/10, CBOSA).
Przesłanka nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może wiązać się z naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli przybiera ono charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem, jednakże w praktyce przede wszystkim jest to podstawa odwoławcza, a nie podstawa stwierdzenia nieważności. Możliwe jest przyjęcie rażącego naruszenia przepisów postępowania wówczas, gdy organ wydaje decyzję bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego odnoszącego się do przedmiotu postępowania, a zatem podejmuje określone rozstrzygnięcie bez jakichkolwiek ustaleń faktycznych i zgromadzenia jakichkolwiek dowodów, jeżeli było to oczywiście w danej sprawie konieczne (por. wyroki NSA z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06, z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 847/14, CBOSA). Jeżeli natomiast akta sprawy wskazują, że w sprawie zgromadzono dowody, dające podstawę do wydania decyzji, a intencją strony żądającej stwierdzenia nieważności tej decyzji jest jedynie podważenie kompletności zgromadzonego materiału dowodowego, prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, czy oceny dowodów, wówczas ewentualne uchybienia organu w tym zakresie, odczytywane zasadniczo w kategorii naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zazwyczaj nie będą mogły być poczytane jako rażące.
Podkreślić należy, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie rozstrzyga sprawy co do meritum. W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji nie przeprowadza się nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.
W wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11 (LEX nr 1336326) NSA wskazał, że: "Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do ponownego badania sprawy od strony faktycznej. Z tego względu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje - których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczone są wadami, enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a."
Starosta dysponował wnioskiem Komendy Miejskiej Policji oraz notatką urzędową sporządzoną ze zdarzenia, które miało miejsce w dniu 5 maja 2017 r., której treść uzasadniała powzięcie przez niego zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Jeżeli organ ten wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, to zwalczanie takiego stanowiska winno odbywać się w drodze odwołania od decyzji organu I instancji. Zarzuty tego rodzaju nie mogą natomiast stanowić skutecznej podstawy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Nadmienić jedynie należy, że decyzja oparta na art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami jest wydawana na skutek stwierdzenia istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. W postępowaniu poprzedzającym wydanie takiej decyzji istotne jest uzyskanie informacji o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, a nie prowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania stanu jego zdrowia. O tym, czy kierowca cierpi na jakąś chorobę oraz czy ma ona wpływ na możliwość kierowania przez niego pojazdami wypowiedzieć się powinien lekarz w badaniu lekarskim, na które kierowca jest kierowany.
Wskazać ponadto należy, że przywołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1749/14 dotyczył kontroli decyzji w przedmiocie skierowania kierowcy na badania lekarskie wydanej w trybie zwykłym. Inny był też stan faktyczny, poprzedzający wydanie decyzji. W tym kontekście poglądy zawarte w przywołanym wyroku nie mogą mieć odniesienia do zaskarżonej decyzji, które wydana została w trybie nadzwyczajnym.
Kwestionowanie przez stronę ustaleń i wiarygodności dowodów, na podstawie których organ ustalenia swe poczynił, stanowi zarzut naruszenia prawa, którego podnoszenie możliwe było w postępowaniu zwykłym. Postępowanie z art. 156 k.p.a. nie może zastępować postępowania zwykłego, albowiem w trybie tym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji, nie jest możliwe ponowne rozpoznawanie i rozstrzyganie sprawy administracyjnej, której ta decyzja dotyczy.
Kolegium nie miało w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 25 lipca 2017 r. w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia prawa.
Przedłożone na rozprawie orzeczenie lekarskie w dnia 28 maja 2019 r. o braku u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami nie oznacza wadliwości decyzji o skierowaniu go na badania czy wadliwości decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących sposobu procedowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzić należy, że zarzutów tych podzielić nie można. Przepisy prawa nie przewidują udziału stron w posiedzeniu , na którym wydawana jest decyzja przez organ administracji. Kolegium , dokonując oceny ważności kwestionowanej decyzji, opierało się prawidłowo jedynie na aktach administracyjnych tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło