III SA/Gd 181/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody z dnia 6 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję. III SA/Gd 181/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 lutego 2006r. nr [...], powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 150b ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 , poz. 1001 z późn. zm.) , art. 37k ust.9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j. t. Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003r. z późn. zm.) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (Dz. U. nr 151, poz. [...]) utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 09 grudnia 2005r. nr [...] odmawiającą przyznania S. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. S. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy 28 listopada 2005r. nabywając status osoby bezrobotnej od 28 listopada 2005r. Równocześnie wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Z uwagi na to, że nie była ona zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania jej świadczenia przedemerytalnego .Art. 150 b ust. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy 1 w brzmieniu obowiązującym od 1 listopada 2005r. stanowi , że pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. spełniał warunki określone wart. 37k ust. 9 ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , w brzmieniu obowiązującym 1 stycznia 2002r. z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001r.". Zgodnie z art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31.07.2004r. pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli posiadał status bezrobotnego oraz spełniał szereg innych warunków. Zdaniem organu administracji S. S. w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. nie była osobą bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten, określający definicję bezrobotnego, wymaga bowiem dla posiadania statusu bezrobotnego zarejestrowania w Urzędzie Pracy. S. S. zarejestrowała się natomiast w Urzędzie Pracy dopiero w dniu 28 listopada 2005r. Skoro tak, to pomimo spełnienia wszystkich innych ustawowych przesłanek nie mogła nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego dla pracownika byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej. Wskazano ponadto, że nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym zarzut S. S., że w dniu 27 marca 2003r. Urząd Pracy odmówił jej rejestracji jako osoby bezrobotnej. Zobowiązanie w dniu 6 stycznia 2003r. strony do zwrotu pożyczki z powodu niedotrzymania warunków zawartej 25 lipca 2001r. z Urzędem Pracy umowy pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej stanowiło przeszkodę do rejestracji strony w dniu 27 marca 2003r. jako osoby bezrobotnej , gdyż zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / j.t. Dz. U. Nr 58 , poz. 514 z 2003r. z mocą obowiązującą do 31.05.2004r./ starosta z zastrzeżeniem art. 27 ust. 3 , pozbawia statusu bezrobotnego osobę , która otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy .... na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej. Wprawdzie organ I instancji potwierdza, że w miesiącu marcu 2003r. Pani S. zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy, jednakże powyższe przepisy prawa uniemożliwiały do czasu spłaty zaciągniętej pożyczki rejestrację strony w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej. Zgłoszenie strony w dniu 27 marca 2003r. do ubezpieczenia społecznego przez męża zarejestrowanego w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i objętego z tego tytułu ubezpieczeniem społecznym nie jest dowodem na okoliczność odmowy jej rejestracji. Dla przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego konieczne jest spełnianie wszystkich wymogów określonych przez przepisy prawa. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku S. S., która domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji wskazując, że brak jest przepisu prawa, który uniemożliwiałby nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego osobie, która zaprzestała prowadzić działalność gospodarczą i której wypowiedziano umowę pożyczki z Funduszu Pracy. Skarżąca podkreślała w swej skardze, że do zaniechania prowadzenia przez nią działalności gospodarczej doszło bez jej winy z powodów znanych organom administracji – mających charakter działalności przestępczej. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jedyną okolicznością, uniemożliwiającą zdaniem organów administracji obu instancji nabycie przez skarżącą prawa do świadczenia przedemerytalnego dla pracowników byłych przedsiębiorstw gospodarki rolnej był fakt, że nie spełniała ona przesłanki posiadania statusu osoby bezrobotnej w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. Bezsporne było bowiem, ze skarżąca spełniała wszystkie pozostałe przesłanki nabycia tego prawa. Bezsporne było także i to, że skarżącej przysługiwał statusu osoby bezrobotnej od 11 czerwca 1999r. – data pierwszej rejestracji w Urzędzie Pracy. W dniu 26 lipca 2001r. skarżąca otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy na sfinansowanie działalności gospodarczej. Obowiązująca do 31 maja 2004r. ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / j.t. Dz. U. Nr 58 , poz. 514 z 2003r. z późn. zmianami) nie przewidywała utraty statusu bezrobotnego z mocy prawa. Przepis art. 13 ust. 3 pkt 3 powyższej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia skarżącej pożyczki stanowił, że starosta, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy lub Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej. Zatem sam fakt otrzymanie pożyczki z Funduszu Pracy przez bezrobotnego nie skutkował utratą przez niego statusu bezrobotnego, a jedynie obligował starostę do wydania decyzji pozbawiającej tego statusu. Uznać należy zatem, że decyzja taka ma charakter konstytutywny i dopiero ona rodzi skutek w postaci utraty statusu bezrobotnego. Wobec faktu, że w nadesłanych z odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych brak było decyzji o pozbawieniu S. S. statusu osoby bezrobotnej, zaś ona sama i jej pełnomocnik zaprzeczali aby decyzja taka została jej doręczona Sąd zwrócił się do organów obu instancji o nadesłanie takiej decyzji i akt administracyjnych postępowania w którym została wydana. W odpowiedzi Starosta nadesłał decyzję z 30 lipca 2001r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 lipca 2001r. Jak wynika jednak z pisma nadesłanych przez organy obu instancji wszystkie akta dotyczące sprawy zostały przekazane do Sądu. Stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych nadesłanych do Sądu w związku z rozpatrywaniem niniejszej sprawy nie ma ani decyzji Starosty z 30 lipca 2001r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, ani dowodu jej doręczenia skarżącej. Art. 110 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Zatem dopiero z chwilą doręczenia decyzji następuje stabilizacja sytuacji prawnej strony postępowania i wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego (por. B. A., J. B.. Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004r. str. [...]). Zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, czy decyzja w przedmiocie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej została w istocie wprowadzona do obrotu prawnego, a zatem czy skarżąca faktycznie utraciła ten status, czy też przysługiwał jej nadal w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie. Okoliczność ta nie została w toku postępowania wyjaśniona, a zatem zaskarżona decyzja, oparta na ustaleniu, że skarżąca nie posiadała statusu osoby bezrobotnej w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 k.p.a. Rzeczą organów administracji rozpoznających sprawę ponownie będzie ustalenie, czy i kiedy doręczono skarżącej decyzję o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej, a co za tym idzie czy istotnie status ten utraciła i nie przysługiwał jej w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku.