III SA/Gd 181/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 2 lutego 2011 r. nr [...]. Burmistrz Miasta decyzją z dnia 2 lutego 2011 r. , powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie wymeldowania D. B. z pobytu stałego w L. z lokalu przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że do podjęcia decyzji o wymeldowaniu konieczne jest ustalenie, czy D. B. opuściła przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że istnieją podstawy do wymeldowania jej z miejsca pobytu stałego. Przedmiotowy lokal w L. opuściła 9 lat temu zabierając rzeczy osobiste i zamieszkała wraz z matką i synem w Ł. [...], w lokalu, którego jest współwłaścicielem. Zeznała, że w Ł. zamieszkała ze względów rodzinnych ( bezpieczeństwo jej i rodziny) i zameldowała się tam na pobyt czasowy. Do przedmiotowego lokalu ma zamiar powrócić po uregulowaniu m.in. sprawy podziału tego lokalu. Organ przywołując treść art. 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, że dopełniła ona obowiązku meldunkowego, a pobyt czasowy w Ł. nie został zakwestionowany. Wojewoda decyzją z dnia 7 marca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przywołując treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdził, że fakt opuszczenia lokalu przez D. B. nie był kwestionowany, jednak dopełniła ona obowiązku meldunkowego, a jej zameldowanie na pobyt czasowy nie zostało zakwestionowane. W tej sytuacji nie nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego. Organ wskazał, że wymieniona liczy , że po dokonaniu podziału spornego lokalu będzie mogła w nim ponownie zamieszkać. Skoro zgłosiła pobyt czasowy do listopada 2011 r. istnieje prawdopodobieństwo, że po tym terminie do przedmiotowego lokalu powróci. Jeśli natomiast po tym terminie nadal będzie mieszkać w Ł. wówczas będzie można rozważyć okoliczność, czy pobyt ten nie przybrał znamion pobytu stałego i nie należałoby zameldować wymienionej w tym lokalu na stałe. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. B. wskazał, że D. B. opuściła przedmiotowy lokal trwale i dobrowolnie 9 stycznia 2002 r., a po jego opuszczeniu nie interesowała się tym lokalem. Odziedziczyła mieszkanie własnościowe po swojej matce, a okoliczności sprawy wskazują, że jej pobyt w Ł. ma charakter pobytu stałego. Dodatkowo w piśmie z dnia 25 maja 2011 r. skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie zbadał realnych możliwości powrotu D. B. do spornego lokalu. Przez 10 lat nie poczyniła ona żadnych kroków, by powrócić do spornego lokalu. Jego małżeństwo uległo rozwiązaniu przez rozwód, a Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r. dokonał podziału w naturze majątku ( urządzeń domowych i mebli ) między nim a D. B. Podkreślił, że w wyroku rozwodowym Sąd nie określił sposobu korzystania z mieszkania, gdyż z takim żądaniem jego była żona nie występowała. D. B. nie ma tytułu prawnego do lokalu. Zdaniem skarżącego brak przesłanek uzasadniających utrzymywanie fikcyjnego zameldowania D. B. na pobyt stały w spornym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu organy administracji naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, 77§ 1 i 80 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. 2006, Nr 139 , poz. 993 ze zm.). Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W sprawie niniejszej niesporne było, że D. B. od wielu lat nie przebywa w miejscu pobytu stałego. Organy przyjęły, że skoro dopełniła ona obowiązku zameldowania na pobyt czasowy i zameldowanie to nie zostało zakwestionowane, jej wymeldowanie nie jest możliwe. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę organ, przed którym toczy się postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego osoby zameldowanej na pobyt czasowy trwający dłużej niż 3 miesiące może samodzielnie poczynić ustalenia odnośnie zameldowania takiej osoby na pobyt czasowy, jeżeli poweźmie wątpliwości co do prawidłowości takiego czasowego zameldowania. Ustalenie takie jest bowiem przesłanką rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego i dotyczy w istocie wyjaśnienia, czy rzeczywiście istnieją w sprawie dotyczącej meldunku stałego okoliczności świadczące o braku cechy trwałości opuszczenia przez taką osobę miejsca zameldowania na pobyt stały, co nie wpływa bezpośrednio na czynność materialno-techniczną lub decyzję o zameldowaniu na pobyt czasowy trwający dłużej niż 3 miesiące. Organ mający wątpliwości co do legalności czasowego zameldowania może również z urzędu zasygnalizować tę okoliczność właściwemu organowi administracji celem umożliwienia mu wszczęcia z urzędu stosownego postępowania w celu wyjaśnienia tych wątpliwości, co nie ma wpływu na tok postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 602/10 , publ. Centralna Baza NSA Orzeczeń i Informacji o Sprawach ). W sprawie niniejszej organy poprzestały na ustaleniu, że D. B. zameldowana jest na pobyt czasowy pod innym adresem oraz na uzyskaniu oświadczenia D. B., złożonego w Urzędzie Gminy w N. W. L., że pobyt czasowy ma charakter przejściowy , a przesądzają o nim przede wszystkim względy bezpieczeństwa rodziny i jej własne, bo były mąż znęcał się nad nią. Sama jednak D. B. zeznała, że mieszkanie w Ł., w którym jest zameldowana na pobyt czasowy, jest jej współwłasnością, "ale nie melduję się tam na stałe, bo jestem zadłużona ( nie wiem czy będę musiała sprzedać lokal w Ł.)". Zeznała również, że nie widzi możliwości zamieszkania pod jednym dachem z byłym mężem ani perspektyw powrotu do spornego lokalu bez przyznania jej prawa do jednego pokoju. Powrót do lokalu w L. uzależniała też od ewentualnej potrzeby sprzedaży mieszkania w Ł. Organy do tych rozbieżnych oświadczeń i zeznań w żaden sposób się nie odniosły. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika również, że małżeństwo stron uległo rozwiązaniu przez rozwód oraz że Sąd oddalił pozew powódki D. B. o eksmisję. Sąd nie dokonywał podziału mieszkania do korzystania. Dokonany został podział majątku stron - przez podział majątku ruchomego. D. B. nie przysługuje do przedmiotowego lokalu żaden tytuł prawny- nie jest ani jego właścicielem, ani nawet najemcą. Ta ostatnia kwestia, choć co do zasady bez znaczenia przy kwestii zameldowania , które ma charakter potwierdzenia faktycznego miejsca pobytu, a nie potwierdzenia praw do lokalu , ma znaczenie przy ocenie deklaracji D. B. dotyczących jej powrotu do miejsca pobytu stałego. W takiej sytuacji faktycznej, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie wątpliwe jest, by D. B., nie mająca żadnych praw do przedmiotowego lokalu mogła w nim zamieszkać i to po opuszczeniu go przez jej byłego męża, który taki tytuł prawny posiada. Wobec powyższego istnieje uzasadniona wątpliwość, czy pobyt D. B. w mieszkaniu położonym w Ł., który zapewne początkowo miał charakter pobytu czasowego, nadal ma taki charakter. Lokal ten jest własnością D. B. i zamieszkuje w nim ona od ok. 9 lat, jednak w miejscu obecnego pobytu nie melduje się na stałe wyrażając obawę, czy będzie mogła pozostać jego właścicielką. Powyższych kwestii organy nie rozważyły. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.