III SA/Gd 182/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 28 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 19 lutego 2024 r. nr 0011/8110/9011/2024 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o odrzuceniu skargi z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Gd 182/24. W dniu 25 kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła, przekazana przez organ, skarga S. S. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 19 lutego 2024 r. nr 0011/8110/9011/2024 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. odrzucił skargę skarżącego z uwagi na nieuzupełnienie jej braków w terminie - niewskazanie numeru PESEL. Postanowienie o odrzuceniu skargi doręczono w dniu 2 lipca 2024 r. Skarżący wniósł w dniu 10 lipca 2024 r. na to postanowienie zażalenie, a więc po upływie ustawowego terminu na jego wniesienie, który upływał z dniem 9 lipca 2024 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", postanowieniem z dnia 26 września 2024 r. odrzucił zażalenie skarżącego. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 października 2024 r. W dniu 9 października 2024 r. (data stempla pocztowego) skarżący wystosował pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w którym wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 26 czerwca 2024 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu wniosku podano, że dom, w którym zamieszkuje skarżący jest współdzielony z jego rodzicami. Często korespondencja do skarżącego podejmowana jest przez domowników drugiej części domu, skarżący bowiem zamieszkuje sam. Niejednokrotnie dochodziło do sytuacji, gdy korespondencja do skarżącego została odebrana, a rodzina przekazywała przesyłkę skarżącemu. Tak było również w przypadku postanowienia o odrzuceniu skargi. Skarżący otrzymał postanowienie w dniu 3 lipca 2024 r. z adnotacją o odbiorze "środa 3 lipca". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 cytowanego przepisu). Zatem przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności może nastąpić jedynie przy spełnieniu ustawowej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie natomiast z § 4 art. 87 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie za termin, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu należy przyjąć datę 2 października 2024 r. tj. dzień, w którym doręczono postanowienie, z treści którego skarżący dowiedział się o wniesieniu zażalenia z uchybieniem terminu. Skarżący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożył w dniu 9 października 2024 r. Uznać zatem należało, że skarżący spełnił przesłanki wynikające z art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu, nie została natomiast spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu czynności, wynikająca z § 2 cytowanego przepisu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w przywołanych przepisach przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy Sąd w pełni podziela, podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. np. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14). Skarżący podaje jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia okoliczność, że przesyłka pocztowa, w której znajdowało się postanowienie o odrzuceniu skargi, została odebrana przez dorosłego domownika, który błędnie poinformował go o dacie jej odbioru. Podkreślić należy, że uprawdopodobnienie nie może ograniczać się do samych tylko twierdzeń strony. Skarżący w złożonym wniosku ograniczył się do przytoczenia przyczyny uchybienia terminu, w żaden sposób nie uprawdopodabniając okoliczności jej zaistnienia. Brak uprawdopodobnienia wskazywanych okoliczności uzasadniał odmowę przywrócenia uchybionego terminu, z uwagi na niespełnienie przesłanki art. 87 § 2 p.p.s.a. Nadto, odnosząc się do twierdzeń skarżącego należy wskazać, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - sąsiadowi lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Konsekwencją przyjętego rozwiązania jest możliwość skutecznego doręczenia pisma procesowego, w tym postanowienia sądu, do rąk dorosłego domownika przebywającego w miejscu zamieszkania strony. Z niniejszego przepisu wynika jednocześnie domniemanie, że przekazanie pisma adresatowi następuje w dniu odbioru pisma przez dorosłego domownika. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie. W orzecznictwie wskazano, że sam fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji, nie przekazał skarżącemu informacji o prawidłowej dacie doręczenia przesyłki sądowej, nie wyłącza winy skarżącego w uchybieniu terminu. Adresata przesyłki sądowej obciążają bowiem ewentualne negatywne konsekwencje prawne zaniedbań osoby, która zobowiązała się oddać mu nadesłaną do niego korespondencję i to adresat jest odpowiedzialny za osoby, które przebywają w jego domu i mogą podczas jego nieobecności odebrać kierowaną do niego przesyłkę. Wszelkie zatem zaniechania domownika w terminowym przekazaniu korespondencji adresatowi, czy też poinformowaniu o terminie doręczenia przesyłki, świadczą o niedochowaniu staranności samego adresata, a niedochowanie należytej staranności przez dorosłego domownika odbierającego korespondencję, nie może stanowić okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu sądowym (zob. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2023 r. sygn. akt III FZ 11/23, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 281/17). Konkludując, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można stwierdzić, że skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia było przez niego niezawinione, co skutkuje brakiem podstaw do jego przywrócenia. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd - na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi.