III SA/Gd 183/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski ( spr. ) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 2 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia 9 grudnia 2010 r. Starosta, na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 140 ust. 1 pkt 4 lit b, c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, orzekł o cofnięciu L. S. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, BE, CE nr [...], druk nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z dnia 31 sierpnia 2010 r. skierował L. S. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Orzeczeniem lekarskim z dnia 1 października 2010 r. nr [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. stwierdził istnienie u L. S. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy. Podobnie – po rozpatrzeniu odwołania strony - Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. orzeczeniem z dnia 22 listopada 2011 r. nr [...] stwierdziło u wymienionego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy. Stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, w takiej sytuacji obligatoryjne stało się cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami drogowym. W odwołaniu od tej decyzji L. S. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 81 k.p.a. Stwierdził przy tym, że orzeczenia lekarskie na które powoływał się organ nie wskazują przyczyn, które były podstawą do stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Zauważył, że nie są one tożsame w swojej treści. Odwołujący się podkreślił, że nie figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 lutego 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wskazane orzeczenia lekarskie nie wskazują, jakie schorzenia stanowiły przyczynę stwierdzenia u badanego kierowcy przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. W związku z tym nie można stwierdzić, czy przeciwwskazania te są tożsame z zaburzeniami, których istnienie wyklucza opinia psychologiczno-psychiatryczna z dnia 30 października 2010 r. opracowana na zlecenie sądu w sprawie o skierowanie strony na leczenie odwykowe. W ocenie organu odwoławczego cofnięcia prawa jazdy ze względu na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych mają zastosowanie wyłącznie orzeczenia opracowane przez lekarzy uprawnionych do wykonywania badań lekarskich kierowców. Stosownie do art. 122 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym badania lekarskie kierowców przeprowadza uprawniony lekarz. W stosunku do kierowców skierowanych na badania stanu zdrowia przez starostę, wskutek otrzymania przez ten organ wiarygodnej informacji o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami, uprawniony jest lekarz posiadający odpowiednie kwalifikacje, zatrudniony przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, w którym określił m. in. warunki i tryb kierowania na badania lekarskie oraz ich przeprowadzania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, odwoływania się od orzeczeń lekarskich, zakres badań lekarskich oraz wzór orzeczenia lekarskiego. Załączony do tego rozporządzenia wzór orzeczenia nie zawiera pozycji przeznaczonej na uzasadnienie, stąd nie jest ono konieczne. Treść orzeczenia wynikać powinna z dokumentacji lekarskiej, która pozostaje w aktach jednostki opracowującej orzeczenie. Osoba skierowana na badania ma ponadto obowiązek dostarczenia lekarzowi uprawnionemu do przeprowadzenia badań posiadanej dokumentacji lekarskiej, mogącej służyć do oceny stanu zdrowia. Nie podlega jednak ona udostępnieniu organowi kierującemu na badania lekarskie. W związku z wskazanymi rozwiązaniami prawnymi, orzeczenia i opinie inne, niż pochodzące od lekarzy uprawnionych do badania kierowców, nie mogą stanowić dowodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jak również przesądzać o braku takich przeciwwskazań. W związku z tym zarzuty odwołania dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego są bezpodstawne. Organ orzekający o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest związany treścią orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnionych lekarzy. W razie uzyskania nowego – pozytywnego dla strony – orzeczenia WOMP w G., uprawnienie do kierowania pojazdami może być decyzją Starosty przywrócone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L. S. wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez podanie błędnej podstawy prawnej w decyzji Starosty, podtrzymanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tj. art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. b, c Prawa o ruchu drogowym, oraz naruszenie art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. Wskazany art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b, c Prawo o ruchu drogowym nie odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie bowiem skarżący dobrowolnie poddał się badaniom lekarskim. Błędna podstawa prawna stanowi wadę na tyle istotną, iż niedopuszczalne jest zastosowanie sprostowania decyzji w trybie art. 113 k.p.a. Błędne oznaczenie podstawy prawnej jest istotną wadą decyzji, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącego właściwe jest unieważnienie obu decyzji wydanych w sprawie. Ponadto skarżącemu nie zapewniono udziału w każdym stadium postępowania, co więcej przed wydaniem decyzji nie miał on możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji stwierdziło tylko, że Starosta jest związany orzeczeniami lekarskimi. Jedyną możliwość obrony miał poprzez zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do ich treści w terminie 10 dni od daty otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 16 sierpnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów przyznało, że Starosta błędnie powołał w podstawie prawnej art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b, c Prawa o ruchu drogowym, jednak w uzasadnieniu decyzji prawidłowo wskazał art. 140 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Ponieważ odwołujący nie podnosił zarzutu w tym zakresie Kolegium uznało, że kwalifikacja prawna rozstrzygnięcia omówiona w uzasadnieniu nie budzi wątpliwości strony. Organ podkreślił merytoryczną zasadność cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Orzeczenia lekarskie stwierdzające istnienie po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie stanowią wprawdzie rozstrzygnięcia sprawy ale są podstawą do wydania decyzji administracyjnej w kwestii cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Badania poprzedzające stosowne orzeczenia zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) przeprowadza tylko uprawniony lekarz i jedynie on uprawniony jest do wydania orzeczenia będącego podstawą wydania decyzji administracyjnej. Wzór takiego orzeczenia zamieszczony jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). Orzeczenie to zgodnie z treścią rozporządzenia nie wymaga uzasadnienia. Zaznaczyć należy, że powodem skierowania skarżącego na badanie lekarskie było zarówno podejrzenie choroby alkoholowej jak i ciężki uraz głowy i kręgosłupa, jakich doznał po wypadku w następstwie którego był reanimowany. Znajdująca się w aktach sprawy opinia psychiatryczno-psychologiczna sporządzona została tylko dla potrzeb sprawy karnej i stwierdza, że skarżący nie jest alkoholikiem i z tego powodu nie ma przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Co istotne sporządzona została przez osoby nieuprawnione do sporządzania orzeczeń w trybie art. 122 § 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. Opinia dotyczy tylko kwestii związanych z nadużywaniem alkoholu. W żadnym zakresie nie odnosi się do ciężkiego urazu głowy. Ma rację skarżący, iż organ pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji błędnie wskazał art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jednak w uzasadnieniu decyzji prawidłowo powołał art. 140 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. To naruszenie prawa nie miało wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie, a w żadnym razie nie dawało podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Zarzut pozbawienia skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym nie jest zasadny bowiem skarżącego powiadamiano o wszelkich czynnościach i miał on możliwość uczestniczenia w postępowaniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, mimo podania błędnej podstawy prawnej, nie narusza prawa. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.