III SA/Gd 186/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-06-18
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o zameldowaniu na pobyt stały, mimo braku zgody właściciela lokalu, jeśli wnioskodawca faktycznie zamieszkuje w tym lokalu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że decyzja o zameldowaniu na pobyt stały jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel lokalu nie wyraża na to zgody, pod warunkiem udowodnienia faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie rodzi tytułu prawnego do lokalu, a kwestie rodzinne czy konflikty nie mogą stanowić podstawy do odmowy zameldowania.Stan faktyczny
Skarżąca J. S., właścicielka lokalu, wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o zameldowaniu na pobyt stały M. S. (synowej skarżącej). Skarżąca sprzeciwiała się zameldowaniu, powołując się na konflikt rodzinny i toczące się postępowanie o eksmisję. Organy administracji uznały, że M. S. faktycznie zamieszkuje w lokalu, co jest wystarczającą przesłanką do zameldowania, a zgoda właściciela nie jest wymagana w świetle obowiązujących przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu K. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.
Decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r., nr [...] Wójt Gminy działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139 poz. 993 ze zm.) zameldował na pobyt stały M. S. w lokalu przy ul. [...] w S..
W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały wystąpiła M. S.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, organ I instancji ustalił, że na zameldowanie wymienionej nie wyraża zgody J. S. - współwłaścicielka spornej nieruchomości. Nadto organ stwierdził, że przebywanie M. S. w lokalu w S. ul. [...] jest faktem bezspornym, potwierdzonym w toku trwającego postępowania administracyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. S. nie zgadzając się na zameldowanie synowej M. S.. Wskazywała na konflikt rodzinny i podniosła, że toczy się postępowanie o eksmisję przeciwko wnioskodawczyni.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r., nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że aby dokonać zameldowania w konkretnym lokalu należało spełnić przesłankę meldunkową wynikającą z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tzn. należy faktycznie zamieszkiwać w lokalu (art.10 ust.1 ).
W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, iż przesłanka zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez M. S. została spełniona. Zeznania potwierdzające ten stan złożyła wymieniona, jak również świadkowie, przesłuchani na tę okoliczność. Fakt ten został również potwierdzony kontrolą Straży Granicznej, przeprowadzoną w przedmiotowej nieruchomości. Jednak stanowczo sprzeciwia się temu J. S., która uważa, że zameldowanie kolejnej osoby w lokalu spowoduje zaostrzenie konfliktu rodzinnego, a ponadto uważa, że do czasu zakończenia postępowania o opróżnienie lokalu, należałoby wstrzymać się z dokonaniem zameldowania. Organ wyjaśnił, że meldunek powinien odzwierciedlać miejsce faktycznego przebywania danej osoby, a ten bezspornie został potwierdzony podczas przeprowadzonego postępowania oraz, że w obecnym stanie prawnym instytucja zameldowania ma wyłącznie charakter rejestracyjny, ewidencyjny, powinna wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. Osoba, która zamieszkała w danym lokalu z zamiarem pobytu powinna być w nim zameldowana, a obowiązkiem organu meldunkowego jest zarejestrowanie tego pobytu na podstawie druku meldunkowego bądź wydanie decyzji o zameldowaniu. W związku z powyższym przesłankę niezbędną do dokonania zameldowania, a mianowicie zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie należy uznać za spełnioną, bowiem M. S. zamieszkuje w lokalu nr 7 przy ulicy [...], w gminie S..
Nadto Wojewoda wskazał, iż przy obecnie istniejącym stanie prawnym do zameldowania nie jest wymagana zgoda właściciela lokalu, wystarczy sam fakt przebywania. Kwestie rodzinne oraz niewłaściwe stosunki panujące pomiędzy stronami, nie mogą stanowić podstawy do zmiany orzeczenia. Nie ma także znaczenia dla sprawy fakt, że toczy się w sądzie postępowanie o opróżnienie lokalu, jego wynik bowiem stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, a decyzje wydaje się w oparciu o materiał dowodowy, istniejący w chwili orzekania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła J. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podniosła, że zostało pogwałcone jej prawo własności. Wyjaśniła, iż ostatnie lata swojego życia chce przeżyć w spokoju i dlatego wnosi o uznanie jej prawa do własności oraz prawa do decydowania o jej domu. Wskazała, iż pomimo, że zgodziła się na meldunek czasowy M. S. w jej domu, to nie zgadza się jednak na zameldowanie jej na pobyt stały.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi. Wskazał, że toczy się postępowanie eksmisyjne przeciwko uczestniczce postępowania M. S.. Skarżąca zaś nie wyraża zgody na jej zameldowanie, gdyż nie zostały spełnione warunki niezbędne do jej zameldowania. Pełnomocnik wniósł nadto o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie wniosek M. S. z dnia 4 września 2013 r. zainicjował przeprowadzone postępowanie administracyjne, zakończone - wydaną w trybie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) - zaskarżoną decyzją o zameldowaniu wnioskodawczyni na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w S. stanowiącym własność J. S..
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że obowiązek meldunkowy polega między innymi na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1 ww. ustawy). W myśl jej art. 10 ust. 2, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z powołanych przepisów wynika, że celem ewidencji jest rejestracja danych o faktycznym (rzeczywistym) miejscu pobytu osób. Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Brak takiego potwierdzenia czyni koniecznym przeprowadzenie przez organ administracji postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcie sprawy decyzją na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zebrany i prawidłowo oceniony przez organ administracji materiał dowodowy wskazuje, że M. S. od dnia 6 stycznia 2009 r. systematycznie przedłużała swój pobyt czasowy w Polsce, pod adresem S. ul. [...]. W dniu 1 września 2009 r. urodziła syna N., natomiast w dniu 1 marca 2010 r. zawarła związek małżeński ze Z. S., synem J. S.. Ostatni pobyt czasowy w tym miejscu obejmował okres od dnia 17 czerwca 2011 r. do dnia 8 czerwca 2013 r.. Nadto w dniu 10 lipca 2013 r. Wojewoda wydał decyzję zezwalającą M. S. na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. M. S. w przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje zatem już od kilku lat, posiada tam swoje rzeczy osobiste i koncentruje swoje sprawy życiowe. Wyjaśnienia świadków J. T. i M. S. (przesłuchano je w dniu 16 października 2013 r.) potwierdzają fakt pobytu M. S. w przedmiotowym lokalu. Fakt przebywania M. S. w S. przy ul. [...] potwierdziła również właścicielka lokalu J. S., zgłaszając tę sytuację w dniu 23 września 2013 r. do Placówki Straży Granicznej.
W konkluzji stwierdzić trzeba, że fakt stałego zamieszkiwania uczestniczki postępowania w spornej nieruchomości nie jest kwestionowany także przez skarżącą. Dowodzi tego również zainicjowane przez skarżącą postępowanie przed sądem powszechnym o jej eksmisję. Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze sprzeciwiała się meldunkowi M. S., albowiem uważała że jej zameldowanie spowoduje zaostrzenie konfliktu rodzinnego i spowoduje uznanie jej tytułu prawnego do zamieszkiwania w lokalu. W jej ocenie do czasu zakończenia postępowania o opróżnienie lokalu, należałoby wstrzymać się z dokonaniem zameldowania.
Podkreślenia wymaga, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jego celem jest potwierdzenie faktu pobytu w nim danej osoby, nie rodzi natomiast tytułu prawnego do lokalu. Skoro w świetle dowodów zebranych w sprawie nie ulga wątpliwości, że M. S. zamieszkuje w tym lokalu, to brak zgody J. S. na dalsze zamieszkiwanie w lokalu na skutek jakichkolwiek przyczyn (których badanie nie podlega kognicji sądu administracyjnego) nie może prowadzić do wyeliminowania z obrotu zgodnej z prawem decyzji o zameldowaniu. Decyzja o zameldowaniu nie stanowi natomiast w żadnej mierze potwierdzenia tytułu prawnego M. S. do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w S..
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
O kosztach pomocy prawne udzielonej skarżącej w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2, § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c) , § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło