III SA/Gd 188/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 9 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia 26 stycznia 2010 r. działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 9 w zw. z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity z 12 lutego 2007 roku – Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn zm.) Komendant Miejski Policji zwolnił z dniem 28 lutego 2010 r. ze służby w Policji mł. asp. A. P. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Komendant Miejski Policji wyjaśnił, że w związku z prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową śledztwem oraz przedstawionymi w jego następstwie zarzutami 8 października 2008 r. postanowieniem nr [...] wszczął przeciwko mł. asp. A. P. postępowanie dyscyplinarne. Z tych względów również 8 października 2008 r. organ wydał w stosunku do mł. asp. A. P. rozkaz personalny nr [...] o jego zawieszeniu w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia 6 stycznia 2009 r. przedłużył ten okres do czasu zakończenia postępowania karnego. Pomimo braku zakończenia postępowania karnego organ I instancji uznał, że w sprawie spełnione zostały obie przesłanki uzasadniające podjęcie decyzji uznaniowej w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby, a mianowicie upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz brak ustania przyczyn zawieszenia. Organ wziął również pod uwagę długotrwałość postępowania karnego, wagę zarzucanych policjantowi czynów, a także konieczność respektowania szczególnych wymagań wobec osób służących w Policji. Od powyższej decyzji A. P. wniósł odwołanie, w którym podniósł, że decyzja zwalniająca go ze służby jest decyzją przedwczesną m. in. ze względu na fakt, iż w dalszym ciągu nie przesądzono o jego winie w toczącym się równolegle postępowaniu karnym. Ponadto odwołujący się wskazał na nierówne jego zdaniem potraktowanie go w stosunku do pozostałych funkcjonariuszy znajdujących się w podobnej sytuacji. W wyniku rozpoznania odwołania Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia 9 marca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji. W obszernym uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji stanowiący materialną podstawę zaskarżonej decyzji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego, lecz od samego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Przepis ten stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia ze służby pozostawiając rozstrzygnięcie w sferze uznania organu. Organ dokonał oceny dotychczasowej, piętnastoletniej służby odwołującego się i wskazał, że w okresie tym funkcjonariusz nie wykazał się szczególnymi osiągnięciami zawodowymi, które uzasadniałyby wyjątkowe potraktowanie go w odniesieniu do pozostałych osób odbywających służbę w Policji. Za niezasadne uznano tym samym twierdzenie odwołującego się o jego gorszym potraktowaniu przez organ I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku A. P. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 stycznia 2010 r. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 kpa. poprzez: a) nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego oraz brak uzasadnienia interesu społecznego przemawiającego za bezwzględnym ograniczeniem uprawnień indywidualnych skarżącego; b) niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego sprawy; c) bezpodstawne przyjęcie, iż brak jest okoliczności przemawiających na korzyść ogólnej oceny postawy zawodowej skarżącego pomimo nienagannego przebiegu służby. Zdaniem skarżącego organ administracji publicznej wydając decyzję opartą o uznanie administracyjne, powinien doprowadzić do całkowitego zbadania okoliczności faktycznych sprawy, wskazać na czym w danej sprawie polegał interes społeczny oraz wyjaśnić dlaczego uznał wyższość interesu ogólnego nad interesem strony. Pomimo istnienia okoliczności wskazujących na istnienie ważnego interesu strony (trudna sytuacja rodzinna) w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, organ nie wywiązał się ze swoich obowiązków prawidłowo. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontroli sądowej w niniejszej sprawie podlegał rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji wydane w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 ze zm.), a w szczególności mający najistotniejsze znaczenie dla sprawy przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 tejże ustawy, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Analiza przytoczonego unormowania prowadzi do wniosku, ze przepis ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może skorzystać z możliwości zwolnienia policjanta ze służby w przypadku spełnienia występujących w tym przepisie przesłanek nie mając jednocześnie takiego obowiązku. Wydając decyzję organ nie może jednak dowolnie rozstrzygnąć o sytuacji strony. Wydana decyzja powinna być poprzedzona wnikliwym zbadaniem okoliczności sprawy oraz zgromadzonego w niej materiału dowodowego. Tutejszy Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III SA 7900/98, LEX nr 47243), iż: "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 k.p.a.". Należy również podkreślić, że sąd administracyjny nie jest w przedmiotowej sprawie kolejnym organem i nie dokonuje badania merytorycznej zasadności podjętej decyzji administracyjnej. Sąd bada, czy podjęta decyzja jest zgodna z przepisami postępowania i czy dokonanej przez organ ocenie występowania omówionych powyżej przesłanek nie można przypisać cech dowolności. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego jest więc ograniczona do badania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej. Wracając do omawianego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji wyjaśnić należy, że przepis ten nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania jak również nie przesądza o jego winie w zakresie zarzucanych mu czynów. Dla dopuszczalności rozstrzygnięcia o możliwości zwolnienia policjanta ze służby decydujący jest okres zawieszenia w czynnościach służbowych, który musi przekraczać 12 miesięcy i konieczność trwania przesłanki powodującej jego zawieszenie. Funkcjonariusz A. P. w chwili wydania decyzji przez organ I instancji od ponad 15 miesięcy pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych, natomiast prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne znajdowało się w stadium zawieszenia i nie zanosiło się na jego szybkie zakończenie. Z tego wynika, że w zaistniałym stanie faktycznym spełnione zostały obie przesłanki dające organowi prawo rozstrzygnięcia w drodze decyzji uznaniowej o zwolnieniu skarżącego ze służby. Dlatego, w ocenie Sądu, zarówno Komendant Miejski Policji jak i Komendant Wojewódzki Policji nie uchybili procedurom przewidzianym w przepisach w sprawach dotyczących zwolnienia funkcjonariusza Policji i w sferze uznaniowej mieli podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Za nieuzasadniony Sąd uznał tym samym zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., których naruszenie zarzucił skarżący. W uzasadnieniu swoich decyzji organy obu instancji dokładnie wyjaśniły na czym ich zdaniem polegał w danej sprawie interes publiczny przemawiający za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby i dlaczego uznały, że zasługuje on na uznanie bardziej niż interes strony. Wzięto pod uwagę zarówno przebieg służby, jak i trudną sytuację rodzinną funkcjonariusza, jednak ze względu na szczególne wymagania wobec osób służących w Policji, takie jak honor, godność, dobre imię służby, czy zasady etyki zawodowej, a także brak szczególnych osiągnięć A. P. w czasie jego niemal piętnastoletniej służby w Policji i warunki kadrowe w jednostce, w której policjant pełnił służbę uznano, iż całokształt okoliczności uzasadnia takie rozstrzygnięcie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.