III SA/Gd 194/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 stycznia 2006 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. K. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Gd 194/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 marca 2006r. nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania E.K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 11 stycznia 2006r. nr [...] orzekającą o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej od dnia 2 stycznia 2006r. na okres 3 miesięcy z powodu nieusprawiedliwionego niestawienia się w wyznaczonym terminie w Urzędzie Pracy i niepowiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art.138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 33 ust. 3 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z 2004r.) w związku z § 5 ust. l rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 65, poz. 741). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 29 kwietnia 2002r. E. K. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Była ona zobowiązana do stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 2 stycznia 2006r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia. Przyjęcie powyższego do wiadomości potwierdziła własnoręcznym podpisem na karcie potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W wyznaczonym dniu nie stawiła się jednak w Urzędzie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni od tej daty o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdza, że bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Natomiast art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi, iż starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby wystawiane jest na formularzu ZUS ZLA, według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do powyższego rozporządzenia. O tym czy i na jakim druku wydać zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy z wyżej wymienionego powodu decyduje lekarz na podstawie obowiązujących go przepisów cytowanego rozporządzenia. Strona jako osoba bezrobotna podlega tym samym rygorom co pracownik w zakładzie pracy i swoją nieobecność w dniu wyznaczonym powinna usprawiedliwić w sposób skuteczny, dokumentem urzędowo pewnym, którym w przypadku choroby jest zaświadczenie lekarskie, wydawane z tego powodu na stosownym druku. Jedynie doręczenie zaświadczenia lekarskiego, wystawionego zgodnie z ustalonymi przepisami wzorem może stanowić dowód niezdolności do pracy z powodu choroby w postępowaniu administracyjnym i prawnie skutecznie usprawiedliwić uchybienie danemu obowiązkowi. Dokument przedstawiony przez stronę nie spełnia wymogów formalnych cytowanego rozporządzenia. Ze względu na przepisy mające zastosowanie w sprawie powyższy dokument nie stanowi prawnie skutecznego dowodu usprawiedliwiającego niestawiennictwo strony w terminie wyznaczonym, tj. w dniu 2 stycznia 2006r. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są orzekać zgodnie z przepisami prawa. Skoro zatem strona nie usprawiedliwiła prawnie skutecznie swojego niestawiennictwa w Urzędzie Pracy to organ I instancji, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zobligowany był do orzeczenia wobec strony utraty statusu osoby bezrobotnej na okres 3 miesięcy od dnia wyznaczonego stawiennictwa, tj. od dnia 2 stycznia 2006r. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. K., domagając się jej uchylenia i podnosząc, że złożyła w urzędzie Pracy wymagane zaświadczenie lekarskie, usprawiedliwiające jej nieobecność. Zdaniem skarżącej nie do niej należeć powinno pouczanie lekarza o formie w jakiej powinien wystawić zaświadczenie. W przypadku, gdy organ stanął na stanowisku, że złożone zaświadczenie lekarskie jest niewystarczające to powinien lekarza wezwać i ewentualnie przesłuchać. Skarżąca uważa, że potraktowaną ją niegodnie, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną, to że pozostaje bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 z późn. zmianami), zwanej dalej ustawą stanowisko organu, jakoby wyłącznym usprawiedliwieniem nieobecności bezrobotnego w wyznaczonym terminie w urzędzie Pracy mogło być zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby wystawiane na formularzu ZUS ZLA według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.99.65.741 ze zm.). Rozporządzenie to wydane zostało w wykonaniu upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 59 ust. 14 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.99.60.636 z późn. zmianami) i niewątpliwie uzyskanie zaświadczenia lekarskiego w formie określonej przepisami powołanego rozporządzenia jest niezbędne dla uzyskania świadczeń, o których mowa w tejże ustawie. Wymogi rozporządzenia nie odnoszą się natomiast w żadnym razie do bezrobotnego bez prawa do zasiłku. Art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi natomiast, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, w przypadku, gdy nie stawił się on w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zatem przesłanki zachowania statusu bezrobotnego w przypadku niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy są następujące: 1. wystąpienie uzasadnionych przyczyn niestawiennictwa 2. zawiadomienie o nich powiatowego urzędu pracy w terminie nie dłuższym niż 7 dni. Żadne przepisy prawa nie wyjaśniają co należy rozumieć przez przyczynę uzasadnioną w rozumieniu omawianego przepisu. Skoro tak to uznać należy, że ocena, czy wskazane przez bezrobotnego przyczyny uzasadniają należycie jego niestawiennictwo należy do organu administracji, przy czym dokonana ocena nie może być dowolna, a opierać musi się na faktach ustalonych zgodnie z przepisami ustawy i k.p.a. Skoro zatem w wyznaczonym terminie stawiennictwa w urzędzie pracy skarżąca złożyła zaświadczenie lekarskie, stwierdzające, że jest ona "niezdolna do pracy z powodu choroby", to rzeczą organu administracji było doprowadzenie do wyjaśnienia tego, czy choroba ta uniemożliwiła skarżącej także i stawiennictwo w urzędzie pracy, a zatem, czy stanowiła uzasadnioną przyczynę, o której mowa w art.33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Zasady zawarte w przepisach art. 8 i 9 k.p.a., nakazują organom działać tak by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli oraz by należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji czuwać powinny nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać powinny im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Art. 7 i 77 k.p.a. nakazują natomiast organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy oraz wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. O ile przedstawione przez skarżącą zaświadczenie zostałoby przez organ administracji uznane za niewystarczające, to powinien on, kierując się powyższymi zasadami wezwać stroną skarżącą do złożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych dokumentów (zaświadczeń lekarskich lub ewentualnie innych dowodów) dotyczących jej stanu zdrowia w dniu 2 stycznia 2006r. Zaniechanie przez organ administracji takiej czynności i dyskwalifikacja złożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego wyłącznie z powodów formalnych stanowi naruszenie przepisów art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany podjąć wszelkie czynności niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, uwzględniając zasady zawarte w przywołanych powyżej zasadach procedury administracyjnej. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Należało bowiem wziąć pod uwagę, że wykonanie zaskarżonej decyzji polegało na pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnej w okresie, który zakończył się 2 kwietnia 2006r. , a zatem jeszcze przed wydaniem wyroku. W dacie orzekania decyzja ta nie podlegała zatem w żaden sposób wykonaniu. Wobec tego zbędnym było orzekanie w trybie 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.