III SA/Gd 194/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 stycznia 2026 r. nr BD-I.3151.1218.2025.JP w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. W. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia 29 stycznia 2026 r. K. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 15 stycznia 2026 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego wnosząc o jego uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję lub to postanowienie bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję lub postanowienie, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794) albo konsul (§ 3). Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie administracyjnej wypowiedziały się organy obu instancji. Zdaniem sądu skarżący nie poprzedził wniesionej do sądu skargi wymaganym zażaleniem. Zaskarżone postanowienie Wojewody Pomorskiego zostało wydane m.in. na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", w konsekwencji wniesionych przez stronę zarzutów do wszczętego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] z dnia 10 grudnia 2025 r. W treści zaskarżonego postanowienia organ zawarł pouczenie wskazując, że stosowanie do treści art. 17 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. na niniejsze postanowienie nie przysługuje zażalenie, a zobowiązany może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ pouczył jednocześnie stronę o treści art. 52 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem wierzyciela (art. 129 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), czyli organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Zgodnie zaś z art. 17 § 1 a u.p.e.a. o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Organem wyższego stopnia dla wojewody jest właściwy minister. Należy zauważyć, że w art. 127 § 3 k.p.a. jest mowa, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (...). W przepisie tym wyraźnie jest wskazane, że przepis ten dotyczy decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze na które nie służy stronie odwołanie. Odpowiednie zastosowanie tego przepisu na podstawie art. 17 § 1a u.p.e.a. oznacza, że przepis ten ma zastosowanie do postanowień wydawanych na podstawie 34 § 2 u.p.e.a. Uwzględniając powyższe należy wskazać, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdza, iż w przypadku wierzyciela, dla którego organem wyższego stopnia jest minister, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. To oznacza, że w odniesieniu do tych postanowień przysługuje zażalenie, a nie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż w art. 17 § 1a u.p.e.a. mowa jest o zażaleniu oraz, że przysługuje to zażalenie do organu, który wydał to postanowienie, a nie do ministra. Organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia w przedmiotowej sprawie byłby Wojewoda Pomorski. Powołany przepis ma szczególny i wyjątkowy charakter bowiem dotyczy tylko zażaleń na postanowienia określone w art. 34 § 2 u.p.e.a., czyli wyłącznie zażaleń na postanowienia, których przedmiotem jest wyrażenie stanowiska przez wierzyciela co do wniesionych zarzutów. Z kolei zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest konsul. Przepis ten nie mógł mieć zastosowania w tej sprawie, a to z tego powodu, że stronie nie przysługiwało prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak już wyżej wyjaśniono przysługiwało zażalenie do organu, który wydał to postanowienie (por. post. NSA z 29 czerwca 2021 r., I GSK 547/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze należy uznać, że skarżący w niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi nie wyczerpał przysługujących jemu środków zaskarżenia (art. 52 p.p.s.a.), co powoduje, że złożona przez niego skarga była przedwczesna i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Oceny tej nie może zmienić fakt, że w pouczeniu zamieszczonym w zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż na to postanowienie zobowiązanemu nie służy zażalenie, ani okoliczność, że zgodnie z art. 112 (w zw. z art. 126) k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. błędne pouczenie w decyzji (odpowiednio: postanowieniu) co do prawa odwołania (odpowiednio: zażalenia) lub skutków zrzeczenia się odwołania (odpowiednio: zażalenia) albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem stanowisko powszechnie przyjmowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że chociaż ochrona przewidziana w art. 112 k.p.a. jest dość szeroka, to nie ma charakteru absolutnego, a w szczególności nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania (por. wyroki NSA: z 14.2.2017 r., II OSK 1363/15; z 6.7.2020 r., I OSK 3013/19; z 7.10.2020 r., II OSK 1640/18). Zastosowanie przepisu art. 112 k.p.a. nie może powodować, że błędnie pouczona strona podlegać będzie innym niż pozostali uczestnicy obrotu prawnego rygorom związanym z możliwością wnoszenia jak w tej sprawie zażaleń od określonych aktów prawnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1. sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono jak w punkcie 2. sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.