III SA/Gd 199/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz r. pr. L. W. kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług - tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia 22 czerwca 2011 r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o odmowie uznania A. K. za osobę bezrobotną od dnia złożenia przez ww. wniosku, to jest od dnia 21 czerwca 2011 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit g) ww. ustawy bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest osobą tymczasowo aresztowaną (przebywającą w Areszcie Śledczym w W.), co oznacza, że nie może zostać uznany za osobę bezrobotną. W następstwie odwołania A. K. od ww. decyzji, w którym zakwestionowano przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w kontekście praw i wolności konstytucyjnych Wojewoda utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta G. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że gramatyczny zapis ww. przepisu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi wprost, że osoba tymczasowo aresztowana nie może być uznana za osobę bezrobotną. Z kolei art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. wymagają aby organy administracji publicznej działały na podstawie przepisów prawa. Co nadto istotne, organy te nie są uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją RP. W dniu 15 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga A. K. na ww. decyzję. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. W piśmie procesowym datowanym na dzień 30 września 2012 r. i wysłanym do Sądu w dniu 1 października 2012 r. pełnomocnik z urzędu ustanowiony dla skarżącego podniósł w stosunku do ww. decyzji zarzut naruszenia art. 2, art. 8, art. 18, art. 30, art. 32 oraz art. 71 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu przedmiotowych zarzutów podniesiono m.in., że zastosowany przez organy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest niezgodny z ww. regulacjami konstytucyjnymi. W ocenie pełnomocnika skarżącego posiadanie statusu bezrobotnego pozwoliłoby samemu skarżącemu jak i członkom jego rodziny na złagodzenie skutków takiego stanu, w którym skarżący mimo własnych chęci nie ma możliwości podjęcia pracy. Ponadto, ustawodawca pozbawiając osoby tymczasowo aresztowane możliwości uzyskania statusu bezrobotnego godzi w rodzinę i rodzicielstwo, których ochronę przewidują art. 18 i art. 71 Konstytucji RP. W istocie więc regulacje normatywne pozbawiające osoby tymczasowo aresztowane prawa do nabycia statusu bezrobotnego stanowią przejaw dyskryminacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 ww. aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną. W myśl art. 2 ust.1pkt 2 lit. g ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o [...]: bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: - nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego [...]. Stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z dnia 10 grudnia 2004 r., Nr 262, poz. 2607 ze zm.) bezrobotny zgłasza się, w celu dokonania rejestracji, do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego, a jeżeli nie jest zameldowany - do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa. W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, skarżący w dacie rozstrzygania w przedmiocie wniosku przebywał w areszcie śledczym a zatem nie spełniał wymogów przewidzianych w ww. ustawie do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej. Organy słusznie wskazując na nie budzącą wątpliwości wykładnię gramatyczną omawianych przepisów, wydały decyzje zgodne z prawem zarówno proceduralnym jak i materialnym, stosując normę prawną wynikającą z art. 7 Konstytucji RP. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszeń przepisów Konstytucji wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 1 października 2012r. Zważyć należy, że ustawodawca poprzez szerokie regulacje w zakresie świadczeń rodzinnych uwzględnił możliwość udzielenia pomocy rodzinie, która na skutek pozbawienia wolności jego członka i braku zarobkowania popada w problemy bytowe. Z kolei nie może skutecznie powoływać zarzutu naruszenia art. 30 Konstytucji osoba, która swoim niezgodnym z prawem zachowaniem godność człowieka narusza. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił (pkt I wyroku). O wynagrodzeniu za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu przez radcę prawnego (pkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 ww. ustawy oraz § 2 ust. 1 i 3 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).