III SA/Gd 199/12

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-05-15

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, jeśli ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie strony od ponoszenia tych kosztów. W przypadku braku ustawowego zwolnienia, prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego ustanowienia bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą uznania go za osobę bezrobotną. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając wniosek za bezprzedmiotowy ze względu na ustawowe zwolnienie strony w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Następnie sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca wykazał brak możliwości finansowych poniesienia kosztów.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. W skardze na opisaną decyzję Wojewody [...] A. K. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 25 marca 2012 r. skarżący uzupełnił jego brak poprzez złożenie urzędowego formularza PPF, w którym wskazał, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest odmowa uznania za osobę bezrobotną. Z tych względów w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanego w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia 23 kwietnia 2012 r., wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, spoczywa na nim obowiązek alimentacyjny w wysokości 350 zł miesięcznie. Wnioskodawca przebywa obecnie w areszcie śledczym, posiada w depozycie środki pieniężne w wysokości 66,87 zł, które zostaną mu przekazane w chwili zwolnienia. Przeciwko wnioskodawcy zostały wydane tytuły wykonawcze na łączną kwotę 38 438,39 zł. Podczas osadzenia wnioskodawca nie jest zatrudniony odpłatnie. Biorąc pod uwagę dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz zaświadczeniu Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], obrazujące sytuację majątkową wnioskodawcy, uznać należy, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło