III SA/Gd 2/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. U. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt [...] w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do prowadzenia pojazdów postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2013 r., uzupełnionym i sprecyzowanym co do zakresu na urzędowym formularzu PPF w dniu 23 stycznia 2013 r. skarżący L. U. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W związku z tym, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2013 r., wezwano wnioskodawcę do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: a) pisemnej informacji od Dyrektora Aresztu Śledczego w G. czy osadzony L.U.: - świadczy aktualnie lub świadczył pracę podczas osadzenia; jeżeli tak, to jaki osiągnął z tego tytułu dochód i za jaki okres, względnie jaka jest wysokość aktualnego dochodu miesięcznego; - posiada aktualnie do dyspozycji środki pieniężne, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, podania ich wysokości; b) kopii dokumentów potwierdzających aktualne źródło oraz miesięczną wysokość dochodów uzyskiwanych przez matkę, narzeczoną oraz braci; c) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, matkę, narzeczoną oraz braci rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków, w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie. Powyższe wezwanie (vide: dowód doręczenia w dniu 19 lutego 2013 r. – k. [...] akt sprawy) nie zostało przez wnioskodawcę wykonane. Do akt rozpatrywanej sprawy do dnia wydania niniejszego postanowienia nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty i oświadczenia. W tym stanie należało uznać, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższą regulacją normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń. Jak już bowiem wskazano, to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Stosownie zaś do treści art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ww. ustawy złożone przez wnioskodawcę - jak wskazano powyżej - nie zawierało dostatecznych i wyczerpujących danych koniecznych do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Stąd też ww. zarządzeniem zwrócono się do wnioskodawcy o jego uzupełnienie wskazując jednocześnie, jakie oświadczenia oraz jakie dokumenty źródłowe należy w tej materii przedstawić. Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244). W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy - nie jest możliwe określenie, że ww. nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została bowiem – z uwagi na postawę samego wnioskodawcy - ustalona w sposób rzetelny i jednoznaczny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym bierność wnioskodawcy w powyższym zakresie należy postrzegać jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.