III SA/Gd 200/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2008 r. uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 8 lipca 2008 r. M. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem dzieci. Ponadto ma na utrzymaniu pełnoletniego, uczącego się syna. Jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2 850 zł brutto. Skarżący oraz osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe nie posiadają nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Nadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2008 r., doręczonym w dniu 1 sierpnia 2008 r. wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych za 2007 r. złożonych przez niego oraz jego małżonkę; dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) za okres od 1 stycznia 2008 r. do 30 czerwca 2008 r.; odpisu ostatniej deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług - VAT-7; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, jego małżonkę rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania, złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych); oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał informację z dnia 8 sierpnia 2008 r. dotyczącą prowadzonej działalności gospodarczej, z której wynika, że w okresie od stycznia do czerwca br. uzyskał przychód z tego tytułu w wysokości 343 928,03 zł, poniósł koszty uzyskania przychodów – 327 037,23 zł oraz osiągnął dochód w wysokości 16 890,80 zł. W dodatkowym oświadczeniu z 8 sierpnia 2008 r. wnioskodawca podał, że jest właścicielem samochodu VW Golf, rok produkcji 1991, który jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto określił miesięczne wydatki z tytułu zużycia energii elektrycznej oraz wody na łączną kwotę 280 zł. Miesięczna rata spłacanego przez niego kredytu wynosi 800 zł. Brak dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania wnioskodawca uzasadnił nieobecnością żony oraz brakiem wiedzy o miejscu ich przechowywania. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, iż wnioskodawca selektywnie wykonał nałożony na niego obowiązek przedłożenia wymienionych w wezwaniu dokumentów. I tak w pierwszej kolejności wskazać należy, iż wnioskodawca nie przedłożył wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego i jego małżonkę rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), ani (alternatywnie) nie przedłożył oświadczeń o ich nieposiadaniu. Wprawdzie w treści wniosku przyznanie prawa pomocy z 10 czerwca 2008 r. oraz urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że nie posiada "żadnych kont bankowych złotówkowych ani dewizowych", jednakże oświadczenie to budzi poważne wątpliwości. Skarżący jest bowiem osobą prowadzącą działalność gospodarczą, i jak wynika z przedłożonych dokumentów, ponosi koszty m.in. wypłacanych wynagrodzeń za pracę. Oznacza to, iż będąc przedsiębiorcą, a zarazem pracodawcą, wnioskodawca pełni funkcję płatnika składek na ubezpieczenie społeczne w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst Dz.U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.) i w konsekwencji to na nim spoczywa obowiązek opłacania należności z tytułu składek, w formie bezgotówkowej w drodze obciążenia własnego rachunku bankowego (por. art. 47 ust. 4 i ust. 4b cyt. ustawy). Dodatkowo podkreślić należy, iż jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą będący osobą fizyczną był zobowiązany do złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacyjnego z podaniem w szczególności wykazu rachunków bankowych, stosownie do art. 5a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (jednolity tekst Dz.U. z 2004 r. Nr 269 poz. 2681 ze zm.). W tych okolicznościach nie sposób uznać za wiarygodne oświadczenia skarżącego o nieposiadaniu rachunków bankowych. Ponadto, pomimo upływu zakreślonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia wnioskodawca nie przedstawił odpisów zeznań podatkowych za 2007 r. złożonych przez niego oraz jego małżonkę, odpisu ostatniej deklaracji podatkowej VAT-7 oraz kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania. W konsekwencji powyższego stwierdzić trzeba, że przedłożony przez skarżącego materiał dowodowy nie potwierdza bardzo ważnych dla oceny jego sytuacji finansowej okoliczności jak: nieposiadanie przez małżonków środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz wysokość kosztów utrzymania. Wymienione braki i niejasności nie pozwalają uznać, iż wnioskodawca dokonał wszelkich starań, by w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.), zaś rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że udowodniła ona, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 632/04 niepubl.) W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.