III SA/Gd 204/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art.41 ust. 2 pkt. 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (j. t. Dz. U. Nr 43 z 2007 roku, poz.277 ze zm.) orzekł o zwolnieniu P. W. ze służby w Policji z dniem 15 maja 2009 roku, bez prawa do nagrody rocznej. Wskazany rozkaz uchylony został w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, którą ustalono na dzień 10 lipca 2009 roku, a w pozostałej części – utrzymany został w mocy zaskarżonym rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia 15 czerwca 2009 roku. Jako podstawy prawne orzeczenia wskazano art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268a kpa i w zw. z § 5 pkt. 1 decyzji nr [...] z dnia 29 maja 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w sprawie podziału zadań w kierownictwie Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w zakresie sprawowania bezpośredniego nadzoru nad działalnością jej komórek i jednostek organizacyjnych Policji woj. [...] oraz art. 41 ust.2 pkt. 8 i art. 110 ust. 7 pkt. 2 i ust. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( j. t. Dz. U. Nr 43 z 2007 roku, poz.277). W uzasadnieniu orzeczenia organ wyjaśnił, że w dniu 24 kwietnia 2009 roku Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art.41 ust. 2 pkt. 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (j. t. Dz. U. Nr 43 z 2007 roku, poz.277 ze zm.) orzekł o zwolnieniu P. W. ze służby w Policji z dniem 15 maja 2009 roku, bez prawa do nagrody rocznej. W uzasadnieniu do tej decyzji podano, że P. W. w nocy z 14 na 15 sierpnia 2008 roku kierował w stanie nietrzeźwości samochodem osobowym po drodze publicznej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że czyn ten nosi znamiona przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie zeznań świadków, protokołu pobrania krwi, notatki służbowej i innych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania karnego w tym – wyjaśnień P.W. W konsekwencji organ I instancji uznał, że mł. asp. P. W. poprzez swoje zachowanie naruszył etykę zawodową policjanta oraz podważył zaufanie publiczne do organów Policji. Ze względów etycznych i formalnych dalsze pozostawanie policjanta w służbie jest niemożliwe i wypełnione zostały przesłanki art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 oku o Policji. Organ odwoławczy nie podzielił trafności zarzutu podniesionego w odwołaniu o konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego z przyczyn, o jakich mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, bowiem rozpatrywanie wniosku o wyłączenie organu od udziału w postępowaniu nie stanowi przesłanki, o jakiej mowa w przepisie. Nie podzielono również słuszności zarzutu o braku podstawy prawnej dotyczącej nie przyznania nagrody rocznej za 2008 rok, albowiem podstawę prawną rozstrzygnięcia w tej kwestii stanowi art.110 ust. 7 pkt.2 ustawy o Policji, który stanowi, że nagroda roczna nie przysługuje policjantowi w przypadku popełnienia przestępstwa albo czynu, z powodu którego policjanta zwolniono ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji. P. W. popełnił w 2008 roku czyn o znamionach przestępstwa, kwalifikowany z art. 178a § 1 kk, w związku z którym przeprowadzono postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji. Uchybienia formalne jakie skarżący zarzuca decyzji organu I instancji nie mają zasadniczego znaczenia dla treści rozstrzygnięcia. Skarżący błędnie utrzymuje jakoby został przywrócony do służby w Policji, orzeczenie w kwestii nagrody rocznej związane jest z orzeczeniem o zwolnieniu ze służby w Policji i gdy to stanie się ostateczne, zachodzą przesłanki do orzeczenia w kwestii nagrody rocznej za rok 2008. Kwestionowanie ustaleń postępowania karnego w toku niniejszego postępowania jest niecelowe, bowiem art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji stanowi fakultatywną przesłankę zwolnienia ze służby, podejmowana w tej mierze decyzja wydawana jest w granicach uznania administracyjnego przez przełożonego policjanta. Decyzje takie podlegają kontroli sądowej. Organ odwoławczy ocenia, że postępowanie administracyjne w sprawie P. W. przeprowadzono zgodnie z przepisami i zasadami określonymi w kpa. W kwestii przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika skarżącego wydane zostało postanowienie, zachowano prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu w tym – do zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w sprawie. W ocenie organu I instancji wykonywanie wyroku sądu karnego w sprawie, jaka toczyła się wobec skarżącego podważałoby zaufanie społeczne do Policji, naruszałoby to wymogi stawiane funkcjonariuszom Policji w przepisach ustawy. Reasumując – odwołania skarżącego nie uwzględniono, oznaczając jedynie inną datę zwolnienia ze służby wobec przedłużenia się czasu trwania postępowania i nie orzeczenia przez organ I instancji o natychmiastowej wykonalności decyzji. W uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji wskazano również, między innymi, że Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 roku uznał, że P. W. dopuścił się zarzuconego mu występku z art. 178a § 1 kk. Wyrokiem tym postępowanie karne warunkowo umorzono na okres 2 lat próby, orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat i nałożono obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 2300 zł na rzecz Szpitala [...]. Zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie tego przepisu może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji związkowej, czego dopełniono uzyskując uchwałę Prezydium zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...]. Mając na uwadze, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień zaufania społecznego oraz zadania nałożone na Policję, jak chociażby obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także obowiązek przestrzegania przepisów prawa, organ I instancji doszedł do przekonania, iż w omawianym przypadku ze względów etycznych i formalnych dalsze pozostawanie policjanta w służbie jest niemożliwe i wypełnione zostały przesłanki art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 oku o Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. W. wniósł o: - uchylenie skarżonej decyzji wydanej przez organ II instancji jako bezzasadnej i wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisów kpa, - wstrzymanie jej wykonania, o ile nie uczyni tego organ i - zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez WSA w Gdańsku w sprawie SA/Gd 239/09. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi podniesiono, między innymi, co następuje: w ocenie skarżącego rozkaz o zwolnieniu skarżącego z Policji wydano bezzasadnie i z rażącym naruszeniem prawa w tym - naruszeniem praw strony w postępowaniu administracyjnym. Rozkaz ten został uchylony skarżonym rozkazem II instancji, jedynie w części ( dot. daty zwolnienia), a w rozkazie II instancji nie odniesiono się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu albo też – uznano je za bezzasadne i niemające znaczenia dla sprawy. Z takim stanowiskiem skarżący nie może się zgodzić. Dodatkowo w toku postępowania strona skarżąca wnosiła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia żądania wyłączenia od udziału w postępowaniu organu II instancji. Nadto w piśmie procesowym z dnia 3.09.2009 roku pełnomocnik skarżącego podniósł, że postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji prowadzone jest przewlekle i nieudolnie, zapadają sprzeczne między sobą decyzje, w wydaniu decyzji przez organ I instancji uczestniczył organ odwoławczy, czym naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zarzut naruszenia przez skarżącego zasad etyki zawodowej, postawiony przez organy jest niesłuszny, bowiem w otoczeniu skarżącego pracują funkcjonariusze karani za przestępstwa, którzy nadal pozostają w służbie w Policji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 134 § 2 cyt. ustawy, Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba ze stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W przypadku kontrolowania przez sąd decyzji uznaniowej, tj. takiej, gdzie przepisy prawa przewidują, że organ "może" wydać decyzję, spod kontroli sądowej wyłączona jest swoboda działania organu w granicach przyznanych mu w stosowanych przepisach prawa materialnego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. . Skarżący podniósł względem zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie zważając, czy opisane naruszenia prawa miały lub mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Odpowiadając na podniesione zarzuty należy wyjaśnić, co następuje: Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu pozostawione jest uznaniu organu orzekającego o zwolnieniu, gdyż ustawodawca użył sformułowania " można zwolnić" ze służby. " Jak wyjaśniano wyżej, kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym ograniczona jest do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności organu; sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym – względów celowości czy słuszności; również ciężar i zasadność merytorycznej oceny, czy w danym przypadku niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza, nie należy do sądu. Tym samym zarzuty skargi odnoszące się do przedwczesności, nadmiernej surowości i niesłuszności decyzji o zwolnieniu P. W. ze służby w Policji nie mogły zostać uwzględnione. Z akt sprawy, a w szczególności z dowodów przytoczonych i omówionych w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wynika, że organy te uznały, iż P. W. dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, a popełnienie tego czynu było oczywiste. O fakcie popełnienia przestępstwa świadczą, zdaniem organów Policji, zeznania świadków, dokumenty i wyjaśnienia podejrzanego P. W. złożone w postępowaniu karnym oraz – w szczególności – treść wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 17 grudnia 2009 roku w sprawie [...]. Dowody te, w tym przede wszystkim wyrok świadczą, zdaniem organów Policji, o oczywistości popełnienia przestępstw i ocenie takiej nie można zarzucić błędu lub dowolności. W uzasadnieniach orzeczeń o zwolnieniu ze służby w Policji organy obu instancji szczegółowo przytoczyły, jakie dowody wzięły pod uwagę rozważając materiał dowodowy sprawy. Zważając na rodzaj popełnionego przez podejrzanego przestępstwa, organy orzekające wyjaśniły również, dlaczego, zdaniem przełożonych, niemożliwe jest dalsze pozostawanie P. W. w służbie w Policji. Tym samym uznać należy, że swobodnej ocenie stanu faktycznego sprawy i wyjaśnieniu przesłanek, jakimi kierowały się organy podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby nie można zasadnie postawić zarzutu dowolności bądź przekroczenia granic uprawnień przyznanych artykułem 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji. Również bez wpływu na ocenę legalności kwestionowanej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji pozostają okoliczności opisywane przez stronę skarżącą, a dotyczące pozostawania w służbie w Policji innych osób, podejrzanych bądż skazanych za popełnienie przestępstw. Pozostałe przepisy przytoczone w podstawach prawnych orzeczenia organu I instancji tj. art. 43 ust. 3 ustawy o Policji stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, co w niniejszej sprawie miało miejsce, a art. 45 ust. 3 ustawy o Policji wskazuje organ właściwy w sprawie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby (komendant powiatowy Policji w I instancji). Na koniec rozważań w kwestii zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego w tej sprawie zauważyć należy, że nie może budzić wątpliwości, że w interesie społecznym leży, aby zadania Policji, będącej umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, realizowane były przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Sąd nie podzielił również zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą, jakoby w toku postępowania doszło do naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności fakt niezaskarżalności postanowienia organu w przedmiocie wyłączenia od orzekania w sprawie i jego charakter wskazują, że nie można uznać, iż kwestia ta stanowi zagadnienie prejudycjalne. Na bieg postępowania administracyjnego nie wpływa wyłączenie pracownika czy organu, gdyż w ich miejsce wstępują inne osoby (organ). Tym samym za niezasadny należy uznać zarzut przedwczesności orzekania w sprawie przez organ odwoławczy i zarzut nieuwzględnienie przez organy wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Sąd nie podzielił również zarzutu podnoszonego w toku postępowania przed organami i w skardze (piśmie procesowym), że decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji podjęta została z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. W szczególności to nie zapiski na dokumentach akt, a treść decyzji (rozkazu personalnego) świadczy o treści rozstrzygnięcia i jest wyrazem woli organu. Decyzja organu I instancji nr [...] z dnia 7.01.2009 roku, zawierająca zdanie, że ... "oraz realizując polecenie Pana Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] /..../" uchylona została rozkazem personalnym organu odwoławczego nr [...] z dnia 23 lutego 2009 roku, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Powiatowemu Policji w [...], polecając, między innymi, uzupełnienie materiału dowodowego oraz rozważań w uzasadnianiu podjętego rozkazu. Uwypuklany przez stronę skarżącą zapisek na piśmie zatytułowanym "stanowisko w przedmiocie dokumentacji dotyczącej mł.asp. P. W." (k-123 akt adm.) pochodzi od I Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], natomiast zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję podpisał Komendant Wojewódzki Policji w [...] nadinspektor K. S. Policja jest zhierarchizowana służbą państwową, na czele której stoi Komendant Główny Policji, który jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Policji. Wynikają z tego określone konsekwencje także w zakresie sposobu realizowania zadań nałożonych na Policję przepisami ustawy określającymi jej organizację. Odnośnie prawa do nagrody rocznej Sąd podziela stanowisko organów orzekających, znajdujące umocowanie w art.110 ust. 7 pkt. 2 i ust. 8 ustawy o Policji, które stanowią, że: nagroda roczna nie przysługuje policjantowi w przypadku: popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego albo czynu, z powodu którego policjanta zwolniono ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 8 oraz, że obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo lub czyn, o których mowa, /..../ albo został zwolniony ze służby w przypadkach /.../,a jeżeli nagroda została już wypłacona – za rok, w którym: postępowanie karne lub dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub policjant został zwolniony ze służby. Z przedstawionych względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i z tego powodu na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.