III SA/Gd 209/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Decyzją z dnia 19 marca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 11 lit c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych, pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) odmówił zameldowania E. S. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu w/w decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu; przy zameldowaniu należy zaś przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem do lokalu oraz do wglądu dokument potwierdzający do niego tytuł prawny. W sytuacji gdy brak jest potwierdzenia pobytu w lokalu przez osoby do tego uprawnione lub zgłoszone dane budzą wątpliwości organ rozstrzyga kwestię zameldowania w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak dalej podał Prezydent Miasta [...] w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. wystąpił E. S., który wraz z H. S. jest najemcą przedmiotowego lokalu. Organ, powołując się na dokonane w toku postępowania dowodowego ustalenia, w tym oświadczenia H. S. i E. S., stwierdził, że wynika z nich bezspornie, iż wnioskom, zatem nie ma podstaw do zameldowania go w nim na stałe. Po rozpatrzeniu odwołania E. S. od w/w rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 21 kwietnia 2008 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że aby dokonać zameldowania w konkretnym lokalu mieszkalnym należy faktycznie w nim zamieszkiwać, co wynika z treści art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ powołał się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również na treść odwołania, w którym E. S. potwierdził, że nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w G. Stwierdzono tam, że odwołujący się chciałby w tym lokalu zamieszkać, jednak nie może się porozumieć z żoną, natomiast nie może wejść do lokalu, bowiem zostały wymienione zamki w drzwiach. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do E. S. nie powstał obowiązek meldunkowy zgłoszenia pobytu stałego w przedmiotowym lokalu i nie została bowiem spełniona przesłanka, jaką jest przebywanie w lokalu. Organ wskazał nadto, że w postępowaniu dotyczącym zameldowania chodzi tylko i wyłącznie o potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu, w którym chce ona dokonać zameldowania. W niniejszej sprawie dokonanie żądanego zameldowania stanowiłoby zatem fikcję meldunkową. Skargę na powyższą decyzję wniósł E. S. wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Zdaniem skarżącego argument niezamieszkiwania w lokalu nie może być przesłanką decyzji odmawiającej zameldowania, ponieważ od wielu lat dano mu możliwości zamieszkania na stałe zmieniając zamki i zakładając alarm, pomimo, że zgodnie z umowa najmu skarżący jest nadal najemcą przedmiotowego lokalu. Nadto wskazano, że skarżący złożył w Sądzie Rejonowym w G. pozew (sygn. akt IC 319/08). W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) zameldowanie na pobyt stały lub czasowy jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 8), a jego wykonanie polega na zgłoszeniu wymaganych danych ( art. 9, art. 11 ust. 1) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie ( art. 47 ust. 2). Przepis art. 47 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że właściwy organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości. W tym miejscu wskazać należy, iż ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych na przestrzeni lat była kilkakrotnie nowelizowana. W obecnie obowiązującym stanie prawnym wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w lokalu jest sam fakt przebywania przez nią w tym lokalu, bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnienia do przebywania w nim. Powyższe jest związane z utratą mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K 20/01 stwierdzającego niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Innymi słowy organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem faktycznie zamieszkuje w lokalu. Tak więc istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, czy skarżący mieszka w spornym lokalu. Organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przyjęły za udowodnione, że skarżący w spornym lokalu nie mieszka i ustalenie to, mające w sprawie zasadnicze znaczenie zostało w ocenie Sądu należycie ocenione i udowodnione. E. S. przesłuchiwany w toku postępowania administracyjnego – w dniu 19 marca 2008 r. przyznał, że w spornym lokalu zamieszkał w 1987 r., nie zameldował się w nim jednak, następnie - w 1996 r. wyprowadził się z niego. Zeznał, że obecnie nie mieszka tam ze względu na to, że nie może do niego wejść, bo nie zgadza się na to H. S., jednak chciałby w nim zamieszkać. Okoliczności te znalazły potwierdzenie również w treści złożonego przez E. S. odwołania. Fakt, iż skarżący nie mieszka w spornym lokalu został potwierdzony również przez H. S. Z treści zeznań tego świadka złożonych w toku postępowania administracyjnego – w dniu 17 marca 2008 r. wynika jednoznacznie, że skarżący w spornym lokalu nie mieszka. Wobec treści zeznań skarżącego i świadka – H. S. należy podzielić ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy administracji publicznej, iż brak jest podstaw prawnych do tego, by dokonać zameldowania skarżącej w spornym lokalu. W związku z tym zarzuty skarżącego w powyższym zakresie podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Nie można bowiem wykorzystywać instytucji zameldowania, jako środka mającego na celu doprowadzenie do zamieszkania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Służą temu odpowiednie instytucje prawa cywilnego i z nich skarżący może skorzystać, co - jak wynika z treści skargi – już uczynił. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.