III SA/Gd 21/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Wojewody z dnia 30 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2008 roku Wojewoda [...], działając na podstawie art.138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( j. tekst Dz. U. Nr 139 z 2006 roku poz.993 ) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 września 2008 roku o wymeldowaniu S. R. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, co następuje: postępowanie o wymeldowanie S. R. z pobytu stałego we wskazanym lokalu zostało wszczęte z wniosku H. R., która podała, że były mąż nie zamieszkuje w miejscu zameldowania od około 30 lat. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji ustalił, że S. R. wyprowadził się z lokalu z powodu konfliktów rodzinnych, zamieszkuje obecnie w [...], jednak nie zamierza się wymeldować. Jako dowód na te okoliczności organ wskazał protokół z przesłuchania S. R. Te ustalenia stanowiły podstawę faktyczną decyzji organu I instancji. Z decyzją nie zgodził się S. R., w odwołaniu podał, że z powodu konfliktów z żoną nie mógł dalej przebywać w spornym lokalu i dodał, że zdaniem odwołującego się, była żona nie ma do lokalu żadnych praw. Rozpoznawszy odwołanie organ II instancji uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, przede wszystkim dlatego, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność długotrwałego niezamieszkiwania odwołującego się w spornym lokalu. Podstawą prawną decyzji o wymeldowaniu jest art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, który stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organy przyjęły, iż opuszczenie lokalu przez S. R. było dobrowolne, bowiem w stosownym czasie nie skorzystał on z przysługujących środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania. Jest to zgodne z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie NSA. Pobyt stały w lokalu związany jest również z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, to znaczy – gdy w danym mieszkaniu koncentruje się ogół spraw życiowych danej osoby. Bez wątpienia lokal, o którym mowa w sprawie, nie jest takim centrum życiowym S. R., bowiem zamieszkuje on w innym lokalu. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinno odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. Bezsporne jest, że S. R. zamieszkuje w innym lokalu i właściwym byłoby, by tam dokonał zameldowania. Pozostawienie zameldowania w lokalu nr [...] przy [...] byłoby przy obecnym stanie faktycznym fikcją meldunkową Nawiązując do zarzutów odwołania wyjaśniono ponadto, że wg. uzyskanych informacji, najemcami lokalu w [...] jest zarówno wnioskodawczyni, jak i odwołujący się, a pozostałe zarzuty nie mają prawnego znaczenia w sprawie, w której najbardziej istotne jest, ze odwołujący się długotrwale nie zamieszkuje w danym lokalu, a okoliczności tej w sprawie nie podważano. Reasumując, zdaniem organu odwoławczego, decyzja o wymeldowaniu znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. R. podniósł zarzut, że decyzja Wojewody [...] to "totalna kompromitacja Urzędu", a uzasadnienie decyzji oparte zostało na insynuacjach, brak w nim rzetelnej pracy i elementarnej przyzwoitości. Zarzuty tej treści skarżący oparł na stwierdzeniu, że w istocie wyprowadził się z lokalu w [...] nie na skutek konfliktów, lecz – na skutek nieporozumień z żoną. Niezrozumiałym dla skarżącego jest powoływanie się przez organ II instancji na fakt, że skarżący wyprowadził się z lokalu w [...] ponad 30 lat temu, a pomijanie informacji podawanych przez skarżącego, a dotyczących tytułu prawnego do lokalu. Zdaniem skarżącego świadczy to o braku chęci dotarcia do prawdy. W rzeczywistości skarżący wyprowadził się z lokalu w [...] bezkonfliktowo, z uprzedzeniem i przy pożegnalnej kawie w marcu 1982 roku , a więc – nie ponad 30 lat temu, po tym wymeldował się i zameldował w innym, wynajętym lokalu. Stąd wniosek, że stawianie skarżącemu zarzutu, iż nie dokonał obowiązku wymeldowania się, jest bezpodstawny. W 1995 roku skarżący ponownie zameldował się w lokalu w [...], którego był jedynym prawnym najemcą, za zgodą żony. Pomijanie tych faktów powoduje, że decyzja organów obu instancji, a w szczególności – decyzja organu odwoławczego, jest niestaranna, nierzetelna, automatyczna, żenująca i krzywdząca. Wniosku odnośnie sposobu rozstrzygnięcia przez Sad skarga nie zawiera. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się do podniesionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta – w myśl art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "ppsa") lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W myśl art. 134 § 1 i 2 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia więc uwzględnienie skargi także z takich powodów, których nie podniesiono w podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, a które skutkują wadliwością decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podkreślić przy tym należy, iż przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili wydawania tej decyzji, a sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Mając powyższe na względzie, po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że powołany przez organy jako podstawa prawna decyzji o wymeldowaniu S. R. z lokalu nr [...] przy [...] przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( j.t. z 2006 roku, Dz. U. Nr 139, poz.993), stanowiący, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu jest osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się nie odwołuje się do kwestii praw do lokalu, z którego nastąpić ma wymeldowanie. Z tej przyczyny powoływanie się przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżący był czy jest "jedynym prawnym najemcą lokalu w [...]" nie ma znaczenia w sprawie. Jak wynika z akt, organy orzekające dokonały dwukrotnie – w pierwszej i drugiej instancji prawidłowej wykładni cytowanego wyżej przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i zasadnie wyjaśniły, że skoro skarżący przyznaje, że dobrowolnie i trwale opuścił przedmiotowy lokal i zamieszkał w innym miejscu, to zachodzą prawne przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z lokalu w [...]. Można jedynie dodać, że skarżący, zarówno w trakcie przesłuchania w Urzędzie, jak i w odwołaniu i w skardze sam podkreślał mające znaczenie prawne fakty: tj. dwukrotnego dobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, przywołując takie okoliczności jak to, że zaprosił rodzinę do stołu i przy kawie oświadczył, że się wyprowadza ( k – 25 akt adm.), jak i to, że nastąpiło to w sposób trwały, bowiem w żadnym momencie postępowania administracyjnego skarżący nie wyrażał nie tylko zamiaru, lecz nawet – chęci powrotu do lokalu w [...], podając, że zameldowanie zamierza utrzymywać celem starań o wykupienie lokalu na własność ( k-12 odwrót akt adm.). Z tej przyczyny zarzut, podniesiony w skardze, że wyprowadzenie się skarżącego z mieszkania w [...] nie nastąpiło ponad 30 lat temu, lecz po 1995 roku, nie ma prawnego znaczenia w sprawie. Skoro przepisy art. 10 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych wymagają, by osoba przybywająca do danego miejsca z zamiarem stałego pobytu zameldowała się tam przed upływem czwartej doby, to nie ma przeszkód prawnych, by wymeldować osobę, która dany lokal trwale opuściła z takim zamiarem w piątej dobie po opuszczeniu danego miejsca, a w każdym razie może to nastąpić po upływie trzech miesięcy od opuszczenia miejsca stałego pobytu na stałe, bowiem zgodnie z art. 8 cyt. ustawy - osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. W niniejszej sprawie nie budzi żadnej wątpliwości ustalenie organu I instancji, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu w [...] co najmniej od 1995 roku do czasu podjęcia decyzji o Jego wymeldowaniu. Na koniec zauważyć należy, że Sąd nie podziela zarzutów skarżącego odnoszących się do braku rzetelności przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji organów obu instancji i nie aprobuje formy, w jakiej skarżący zarzuty te formułował. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku skargę S. R., jako nieuzasadnioną, oddalił na podstawie art. 151 cyt. na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.