III SA/Gd 210/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-05-18

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wprowadzony w dniu 18 maja 2015 r., może być zastosowany do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli prawo jazdy zostało wydane przed tą datą, a popełnione przestępstwo miało miejsce po tej dacie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wprowadzony 18 maja 2015 r., nie może być stosowany retroaktywnie do sytuacji, gdy prawo jazdy zostało wydane przed tą datą. Zastosowanie przepisu do zdarzeń, które miały miejsce przed jego wejściem w życie, naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), stanowiącą element zasady demokratycznego państwa prawnego.
Stan faktyczny
Starosta cofnął D. D. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, powołując się na popełnienie przez niego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy. Podstawą była ustawa Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 18 maja 2015 r. D. D. argumentował, że postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, co oznacza, że nie jest osobą karaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 11 października 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. D. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 11 października 2016 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o cofnięciu D. D. (dalej również jako: "strona", "skarżący") uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii "B" potwierdzonych prawem jazdy nr druku [...] wydanym dnia 20 lutego 2014 r. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej w skrócie jako: "k.p.a.") oraz art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a. Decyzję wydano w następstwie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (znak: [...]) z dnia 6 lipca 2016 r. Podstawą do sporządzenia wniosku było uprawomocnienie się wyroku Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt II [...] z dnia 8 października 2015 r., w którym uznano D. D. za winnego popełnienia czynu z art. 178 a § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k.. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynikało, że strona w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji poruszając się w dniu 25 maja 2015 r. w miejscowości [...] gm. [...] po drodze publicznej samochodem osobowym marki Opel Vectra nr rej. [...] w stanie nietrzeźwym (0,43 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Sąd warunkowo umorzył postępowanie na okres 2 lat próby z uwagi na dopuszczenie się wyżej wskazanego czynu w stanie ograniczonej zdolności pokierowania swoim postępowaniem. Jednocześnie orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Organ wskazał, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a został wprowadzony ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541) i obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. W art. 7 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy określone zostały zasady postępowania wobec osób, którym cofnięto uprawnienia w trybie art. 140 ust. 1 pkt 3a. Decyzja wydawana w trybie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ma charakter aktu związanego, co oznacza że w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w przepisie, organ jest zobligowany do wydania decyzji o określonej treści. Oznacza to też, że decyzja taka nie podlega uznaniu administracyjnemu. W odwołaniu od powyższej decyzji D. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji podniósł zarzut naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe przyjęcie, że strona w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy kategorii "B" popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, podczas gdy na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt II [...]) postępowanie karne, które prowadzone było przeciwko stronie zostało warunkowo umorzone na okres dwóch lat próby. Odwołujący jest zatem w świetle prawa osobą niekaraną. Odwołujący wniósł również o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 5 grudnia 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. W sprawie nie było wątpliwe, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie w sprawie skarżącego, dotyczy osoby winnej popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy. Kolegium nie podzieliło zapatrywania strony, że warunkowe umorzenie postępowania karnego wyklucza zastosowanie przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten nie wymaga stwierdzenia faktu popełnienia przestępstwa wyrokiem skazującym, skoro nie określa rodzaju rozstrzygnięcia sądu karnego. Zdaniem organu odwoławczego, swym zakresem przepis powyższy obejmuje również warunkowe umorzenie postępowania, o którym mowa w art. 66 ustawy – Kodeks karny. W przypadku instytucji warunkowego umorzenia postępowania sąd karny stwierdza bowiem winę oskarżonego jednak nie wymierza mu kary. Postępowanie karne zostaje w takim przypadku warunkowo umorzone na okres próby, który wynosi od roku do lat 2. W okresie próby sąd może nałożyć na sprawcę różne obowiązki np. oddać go pod dozór kuratora czy osoby godnej zaufania, orzec świadczenie pieniężne czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres do 2 lat. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. D. wniósł o uchylenie wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć. W ocenie skarżącego organy błędnie interpretują art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe przyjęcie, że strona w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy kategorii "B" popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, podczas gdy na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt II [...]) postępowanie karne, które prowadzone było przeciwko skarżącemu zostało warunkowo umorzone na okres dwóch lat próby. Okoliczność wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie determinuje uznanie, że skarżący jest osobą niekaraną. Warunkowe umorzenie postępowania nie jest bowiem skazaniem w rozumieniu powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a zatem osoba, wobec której zastosowano wskazaną formę karnoprawnej reakcji na popełnione przestępstwo, nie powinna ponosić żadnych konsekwencji, jakich doświadczyłaby przy wyroku skazującym. Nie jest to wyrok skazujący, a jego wydanie nie łączy się z wymierzeniem sprawcy jakiejkolwiek kary. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie jednak zasadniczo innych powodów niż w niej podniesione. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "B". Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W świetle wskazanej regulacji decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadniczy zarzut skargi dotyczył niespełnienia w sprawie przesłanki wydania decyzji cofającej uprawnienie do kierowania pojazdami, to jest popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Według skarżącego, niesporny w sprawie fakt prawomocnego warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o popełnienie przez skarżącego w dniu 25 maja 2015 r., przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji określonego w art. 178a § 1 ustawy – Kodeks karny, nie świadczy o spełnieniu przesłanek określonych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, bo do tego konieczne jest stwierdzenie prawomocnym wyrokiem skazującym winy sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i wymierzenie kary. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jest całkowicie sprzeczna z treścią wskazanego powyżej przepisu. Przede wszystkim, wbrew poglądowi skargi, do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie jest wymagane stwierdzenie prawomocnym wyrokiem skazującym winy sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, gdyż wspomniany przepis tego nie wymaga. Zgodnie z jego literalnym brzmieniem, wystarczające jest do jego zastosowania jedynie stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Takie sformułowanie jest zgodne z teorią prawa karnego, która przyjmuje, że czym innym jest stwierdzenie popełnienia przestępstwa, a czym innym orzeczenie za to przestępstwo kary. Przykładem rozstrzygnięcia sądu karnego, w którym mimo stwierdzenia popełnienia przestępstwa, nie dochodzi do wymierzenia danej osobie kary, jest właśnie warunkowe umorzenie postępowania uregulowane w art. 66 i 67 ustawy – Kodeks karny. Zgodnie z art. 66 § 1 ustawy – Kodeks karny, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Jak z tego wynika, podstawą zastosowania warunkowego umorzenia postępowania musi być ustalenie wszystkich przesłanek odpowiedzialności karnej. Warunkowe umorzenie postępowania oznacza przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa. Taka kwalifikacja wyroku sądu karnego warunkowo umarzającego postępowanie w sprawie o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji powoduje, że nie mają znaczenia w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, okoliczności popełnienia tego przestępstwa. Jednakże niezależnie od powyższego, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "B" należało uchylić. Należy wskazać, że przytoczony przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, będący podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) i obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. Tym samym biorąc pod uwagę literalne brzmienie przepisu jak i uwzględniając brak stosownych regulacji intertemporalnych należało rozważyć czy przepis ten ma zastosowanie do kierujących pojazdem silnikowym, którym wydano po raz pierwszy prawo jazdy przed tym dniem. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest to, że skarżący uzyskał po raz pierwszy prawo jazdy w dniu 20 lutego 2014 r. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lipca 2016 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 837/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak stanowiska ustawodawcy w kwestii intertemporalnej (stosowania nowych przepisów w czasie) nie przesądza jednoznacznie o bezpośrednim działaniu nowej ustawy. W sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. W ocenie Sądu taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. W istocie bowiem dokonanie swoistego wyboru czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (zob. w tej materii uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy mieć ponadto na uwadze, że prawo nie może działać wstecz (zasada lex retro non agit). Z retroaktywnym działaniem prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń zamkniętych w przeszłości, zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy, gdyż jak wynika z bezspornego stanu faktycznego skarżący uzyskał po raz pierwszy prawo jazdy w dniu 20 lutego 2014 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Moment popełnienia przestępstwa jak i wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne nastąpiły już po wejściu w życie ustawy zmieniającej (odpowiednio w dniu 25 maja 2015 r. i 8 października 2015 r.). Przyjęcie w ocenie Sądu, że w kontrolowanej sprawie znajduje zastosowanie regulacja przewidziana w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu nadanym mocą art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw prowadzi do naruszenia zasady lex retro non agit. Należy bowiem podkreślić, że zakaz działania prawa wstecz stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Zasada niedziałania prawa wstecz, jest dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną dla organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych. Zasada niedziałania prawa wstecz, chociaż nie została wprost wyrażona w Konstytucji, stanowi podstawową zasadę porządku prawnego opartego na założeniu, że "każdy przepis normuje przyszłość, nie zaś przeszłość" (tak Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej powyżej w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06). Odstąpienie od tej zasady, w realiach badanej sprawy, jest tym bardziej nieuzasadnione, jeśli zważy się, że rozwiązanie przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest elementem szeroko rozumianego nadzoru administracyjnego nad osobami uprawnionymi do kierowania pojazdami, a więc wchodzi ono w sferę podporządkowania jednostek władzy państwowej. Nie ulega także wątpliwości, że zastosowanie tej regulacji nie poprawia sytuacji tych osób, lecz sytuację tę pogarsza, zdecydowanie ograniczając przysługujące im w tym względzie uprawnienia. Choć przyczynia się to do ochrony życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego, prowadząc do czasowego wyeliminowania z tego ruchu osób, które naruszają jego reguły w relatywnie krótkim okresie przypadającym po wydaniu prawa jazdy po raz pierwszy, to nie można w ocenie Sądu przyjąć, aby omawiane rozwiązanie – na tle całokształtu wspomnianego systemu reperkusji i związanych z nim konsekwencji prawnych – było dla tej ochrony niezbędne. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. dla przykładu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt P 66/07; publ. OTK z 2009 r., nr 5, poz. 65) zwrócono uwagę, że przepisy działające wstecz można wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeżeli: nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daniowe); mają one rangę ustawową; ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) dla realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych; spełniona jest zasada proporcjonalności, tzn. racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki; nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie - poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej (ale nie kosztem pozostałych adresatów tej normy); problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz. Mając na uwadze realia faktyczne rozpatrywanej organy winny były rozważyć czy w stosunku do skarżącego możliwym jest zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy uznały, że prawomocny wyrok karny, którym warunkowo umorzono wobec skarżącego postępowanie o przestępstwo drogowe, jest wystarczającym dowodem potwierdzającym spełnienie przesłanek cofnięcia uprawnień. Organy nie wzięły jednakże pod uwagę, że czyn objęty tym wyrokiem karnym został popełniony w okresie 2 lat od dnia wydania skarżącemu po raz pierwszy prawa jazdy, co miało miejsce w dniu 20 lutego 2014 r., a zatem przed wejściem w życie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy – Prawo ruchu drogowym (przepis dodany mocą art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw). W ocenie Sądu w tym składzie przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wszystkie okoliczności określone w jego dyspozycji zaistniały po dniu 18 maja 2015 r. Okoliczności te są następujące: kierującemu pojazdem silnikowym zostało po raz pierwszy wydane prawo jazdy; kierujący pojazdem silnikowym popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co zostało stwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem; przestępstwo zostało popełnione w okresie 2 lat od dnia wydania kierującemu pojazdem silnikowym prawa jazdy po raz pierwszy. Argumentację powyższą wzmacnia fakt, że przed dniem 18 maja 2015 r. w systemie prawa polskiego nie obowiązywała regulacja dająca możliwość decyzyjnego cofania uprawnień do kierowania pojazdami osobom, które kierując pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełniły przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając naruszenie prawa materialnego, to jest art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 2 Konstytucji RP działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (punkt pierwszy wyroku). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt drugi wyroku). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organ pierwszej instancji w świetle art. 153 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło