III SA/Gd 211/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant sekr. sąd. Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi U. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 10 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 29 listopada 2005 r.; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. III SA/Gd 211/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], powołując przepisy art.2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( j.t. Dz. U z 2001 r., Nr 79, poz.856 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art.17 pkt. 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 ust. 9 a nadto art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U Nr 71, poz.734 ze, zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 29 listopada 2005 roku uchylającą wcześniejszą decyzję tego organu z dnia 20 marca 2003 roku w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego U. L. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 23 września 2003 roku przyznano U. L. dodatek mieszkaniowy w wys. 94,69 zł na okres od 1 października 2003 roku do 31 marca 2004 roku. Po ujawnieniu, ze dodatek przyznany został na podstawie nieprawdziwych danych o dochodach rodziny i wznowieniu postępowania (postanowieniem organu I instancji z dnia 21 listopada 2005 roku),Prezydent Miasta [...] w decyzji z dnia 29 listopada 2005 roku orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia 23 września 2003 roku nr [...] o przyznaniu U. L. dodatku mieszkaniowego na okres od 1 października 2003 roku do 31 marca 2004 roku ( w wys.94,69 zł miesięcznie) i odmówił przyznania dodatku na ten okres. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania U. L. utrzymana została w mocy zaskarżona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] Nr [...] z dnia 10 stycznia 2006 roku. Uzasadniając rozstrzygnięcie organy wyjaśniły, że w rzeczywistości dochód rodziny strony skarżącej w miesiącach od czerwca 2003 roku do sierpnia 2003 roku wynosił [...] zł miesięcznie. Do dochodu tego, wbrew niezadeklarowaniu przez stronę, należało doliczyć pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka ([...] skarżącej) w rodzinie zastępczej ([...]zł miesięcznie). Po przeanalizowaniu danych liczbowych, mających, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wpływ na wysokość przyznania dodatku mieszkaniowego, organy uznały, że we wskazanym okresie dodatek stronie nie przysługiwał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku U. L. podniosła, że nie rozumie, dlaczego jest obwiniona za nie podanie w deklaracji o dochodach rodziny, pomocy pieniężnej dla [...]. Pomoc przyznawana jest okresowo przez MOPS na podstawie zaświadczeń o kontynuowaniu nauki, a w informacji o dochodach jest napisane, że do dochodów nie wlicza się zasiłków okresowych z MOPS-u. Skarżąca źle zrozumiała swoje powinności, wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wiosło o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002 r. Art. 9 ust. 1 tej ustawy stanowi, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), wskazując w § 2 ust. 2 rozporządzenia, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organy obu instancji rozpatrując niniejszą sprawę, odnosząc się do wcześniejszych decyzji w sprawie przyznania stronie dodatku mieszkaniowego, stosowały przepisy tegoż rozporządzenia, gdyż wskazywały, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych przez stronę skarżącą. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05, po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1327/97, LEX nr 43929 został wyrażony pogląd, iż stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny już po wydaniu decyzji utrata w określonym zakresie mocy obowiązującej przepisów stanowiących jej podstawę prawną musi być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z przepisem art. 145a § 1 k.p.a. Powyższe tezy również zachowują aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Nadto w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 835/05, niepubl. wydanym pod rządami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w przypadku, gdy sąd administracyjny w wyniku skargi uprawnionego podmiotu bada legalność zaskarżonej decyzji, może uchylić tą decyzję, o ile stwierdzi naruszenie prawa uzasadniające wznowienie postępowania. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy skarżący postawił zarzut naruszenia np. art.145a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany wynikającej z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego i ponownie obliczyć, czy U. L. w danym okresie, przy przyjęciu skorygowanych danych tak po stronie dochodów rodziny jak i po stronie wydatków mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy nie przysługiwał. Będzie to miało istotny wpływ na zobowiązania strony z tytułu zwrotu nienależnie pobranych kwot. Uwzględniając skargę Sąd określił, w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, zgodnie z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.