III SA/Gd 211/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. K. i D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 10 lipca 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących B. K. i D. K. kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 10 lipca 2020 r., wydaną na podstawie art. 193 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 194 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 821) – dalej jako "ustawa" oraz §§ 2, 3, 4, 5, 6 ust. 1, 2 3, i 4 uchwały Rady Miasta Gdynia z dnia 24 czerwca 2015 r. nr X/177/15 w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej (Dz. Urz. Województwa Pomorskiego z dnia 21 lipca 2015 r., poz. 2239) - dalej jako "uchwała", Prezydent Miasta [...] ustalił wobec B. K. i D. K. opłatę za pobyt dziecka - M. K. w pieczy zastępczej w kwotach: po 38,72 zł za okres od 24 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r. i po 150 zł za okres od 1 lutego 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. od każdej ze stron. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 20 marca 2019 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka – M. K. w pieczy zastępczej. Dziecko stron przebywało w pieczy zastępczej od dnia 24 stycznia 2019 r. i opuściło rodzinę zastępczą faktycznie w dniu 18 grudnia 2019 r. Ostatnia wypłata rodzinie zastępczej świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz dodatku na pokrycie kosztów utrzymania dziecka nastąpiła za grudzień 2019 r. przed dniem 18 grudnia 2019 r. Rodzinie zastępczej przyznano świadczenia w wysokości 271,52 zł za okres 24-31 stycznia 2019 r., 1052 zł miesięcznie za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2019 r., a także dodatek w kwocie 40,06 zł za okres od 26 sierpnia do 31 sierpnia 2019 r. oraz w kwocie 211 zł miesięcznie od 1 września do 31 grudnia 2019 r. B. K. i D. K. w lutym 2019 r. pozostawali we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z pełnoletnim synem, legitymującym się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W miesiącu tym dochód na osobę w rodzinie wyniósł 1585,79 zł, a więc przekraczał kwotę 1200 zł. Żadna ze stron nie spełnia przesłanek § 5 ust. 1 i 2 uchwały do odstąpienia od ustalenia opłaty, natomiast każda z nich spełnia przesłankę z § 6 ust. 2 uchwały umorzenia opłaty w części, ze względu na dochód na osobę w rodzinie. Po umorzeniu w części każdej ze stron opłata powinna wynosić 150 zł miesięcznie, gdyż dochód stron mieści się w przedziale 1400-1700 zł. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dochód ustalono, stosując art. 8 ustawy o pomocy społecznej, tj. ustalając dochód z miesiąca poprzedzającego wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, biorąc jednocześnie pod uwagę liczbę osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podaną do protokołów z dnia 29 marca 2019 r. W związku z tym nie ma możliwości uwzględnienia aktualnych dochodów rodziny i liczby osób w rodzinie, gdyż sposób ustalania dochodu został ściśle określony przepisami uchwały Rady Miasta Gdynia. Rodzina zastępcza, u której przebywała córka stron, otrzymała w całości świadczenie za grudzień 2019 r., które zostało wypłacone przed dniem opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, a tym samym nie było podstaw do ustalenia rodzinie zastępczej świadczenia nienależnie pobranego. Umorzenie ustalonej opłaty po umorzeniu w części w oparciu o przesłanki fakultatywne z § 7 uchwały może nastąpić w odrębnym postepowaniu administracyjnym przy uwzględnieniu aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej stron. B. K. i D. K. wnieśli odwołania od powyższej decyzji, w których zarzucili decyzji organu pierwszej instancji niewyjaśnienie, czy w trakcie pobytu dziecka w rodzinie zastępczej uiszczane były alimenty, w jakim czasie i w jakiej wysokości, niepoinformowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, pominięcie stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zawartego w uzasadnieniu decyzji z dnia 5 czerwca 2020 r. nr [...], podjęcie decyzji w oparciu o sytuację finansową stron w 2019 r. z uwzględnieniem trzyosobowego stanu rodziny, nieprawidłowe naliczenie kwoty za cały miesiąc grudzień 2019 r., a nie za okres do 18 grudnia 2019 r., kiedy to dziecko opuściło rodzinę zastępczą. Decyzją z dnia 7 stycznia 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) w związku z art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 2 oraz art. 194 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na treść art. 193 ust. 1 pkt 1, art. 193 ust. 1a, art. 193 ust. 2, art. 193 ust. 6, art. 193 ust. 6a, art. 194 ust. 1-3 ustawy, wyjaśniło, że ustawodawca przyjął jako zasadę obowiązek rodziców do ponoszenia wskazanej odpłatności i zarazem upoważnił organy powiatu do wprowadzenia na terenie powiatu regulacji, mocą których będzie możliwe odstąpienie od ustalenia takiej opłaty, a zatem jest to odstępstwo od generalnej reguły. Uchwała Rady Miasta Gdynia z dnia 24 czerwca 2015 r. nr X/177/15 przewiduje w § 5 ust. 1, że odstąpienie od ustalenia opłaty następuje w przypadku, gdy dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty 1400 zł lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 1200 zł. W § 5 ust. 2 uchwały określono katalog okoliczności uzasadniających fakultatywne odstąpienie od ustalenia opłaty. W § 6 ust. 2 uchwały przewidziano, że umorzenie opłaty w części następuje ze względu na dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie w związku z określeniem opłaty po umorzeniu w części na zasadach ustalonych w tabeli, zamieszczonej w uchwale. Jednocześnie w § 2 pkt 3 uchwały zdefiniowano pojęcie dochodu wskazując, że rozumie się przez to dochód w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z tym, że w przypadku gdy rodzic uzyskiwał dochód za granicą Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku lub wszczęcie postępowania z urzędu, organ ustala dochód osoby lub rodziny jako przeciętny miesięczny dochód za okres 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub wszczęcia postępowania z urzędu; w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu art. 8 ustawy o pomocy społecznej stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o wskazane w ustawie elementy. Odpowiednie zastosowanie art. 8 ustawy o pomocy społecznej prowadzi do wniosku, że wobec wszczęcia postępowania z urzędu w marcu 2019 r. należało uwzględnić wysokość dochodu z miesiąca poprzedzającego moment wszczęcia postępowania. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji przyjął do ustaleń wysokość dochodu w lutym 2019 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że córka stron - M. K. - przebywała w pieczy zastępczej (rodzinie zastępczej specjalistycznej) od dnia 24 stycznia 2019 r., a faktycznie ją opuściła w dniu 18 grudnia 2019 r. W tym czasie rodzinie zastępczej przyznano świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, zaś ostatnia wypłata rodzinie zastępczej świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka nastąpiła za grudzień 2019 r. W odniesieniu do B. K. ustalono, że w miesiącu poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego (luty 2019 r.) pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i pełnoletnim synem, a dochód na osobę w rodzinie wyniósł 1585,79 zł. Z uwagi na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego w przypadku D. K. dochód za miesiąc luty był w tej samej wysokości. Ponieważ wysokość ustalonego dochodu na osobę w rodzinie przekraczała kryterium 1200 zł, określone w § 5 ust. 1 uchwały, uprawniające do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, nie było możliwości odstąpienia od ustalenia opłaty. Uwzględniając treść § 6 ust. 2 uchwały, określającego wysokość progów dochodowych i wielkość umorzenia opłaty wobec tego, że dochód B. K. mieści się w przedziale 1400 - 1700 zł, umorzeniu podlega część opłaty, przekraczająca 150 zł miesięcznie. Po umorzeniu części opłaty jej wysokość kształtuje się w kwotach: 38,72 zł za okres od 24 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r. i 150 zł miesięcznie w okresie od 1 lutego 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Ze względu na tożsamość stanu faktycznego wysokość opłaty należnej od D. K. wynosi: 38,72 zł za okres od 24 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r. i 150 zł miesięcznie w okresie od 1 lutego 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję B. K. i D. K. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 193 ust. 1 w zw. z art. 194 ust. 1 oraz art. 194 ust. 2 i 3 ustawy, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest wydanie jednej decyzji administracyjnej w przedmiocie umorzenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej łącznie w jednym akcie, pomimo tego, iż decyzja, o której mowa w art. 194 ust. 3 ustawy, jest decyzją uznaniową, natomiast decyzja z art. 194 ust. 1 stanowi decyzję ustalającą, która może zostać wydana dopiero po ostatecznym zakończeniu postępowania w przedmiocie umorzenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej; - art. 61, art. 66 § 1 oraz art. 104 k.p.a., poprzez załatwienie dwóch odrębnych spraw administracyjnych (w przedmiocie umorzenia/częściowego umorzenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej) w jednej decyzji administracyjnej; - art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów , potwierdzających dochód skarżących w dacie wydania decyzji oraz niewykonanie zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyszczególnionych w decyzji z dnia 5 czerwca 2020 r., który to dowód bezsprzecznie przyczynił się do wyjaśnienia sprawy; - art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że uwzględniając treść § 6 ust. 2 uchwały Rady Miasta Gdynia z dnia 24 czerwca 2015 r. - dochód B. K. i D. K. mieści się w przedziale 1400-1700 zł i umorzeniu podlega część opłaty przekraczająca 150 zł miesięcznie, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że w dacie wydania decyzji z dnia 10 lipca 2020 r. miesięczne dochody rodziny kształtowały się na poziomie 4.288,27 zł, gospodarstwo domowe tworzyły cztery osoby, co w konsekwencji daje dochód na osobę nie przekraczający 1072 zł miesięcznie i daje podstawy do umorzenia opłaty w całości; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym czy w trakcie pobytu dziecka w rodzinie zastępczej uiszczane były alimenty, w jakim czasie i w jakiej wysokości; - art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz niezapewnienie stronom wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji niepoinformowanie ich o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się do wszystkich zarzutów, zgłoszonych przez skarżącego, czym naruszona została m. in. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez w/w decyzję wskazanych powyżej przepisów. Wskazując na tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że należy odróżnić postępowanie o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej prowadzone na podstawie art. 193 ust. 1 ustawy, od postępowania o odstąpienie czy też udzielenie ulgi w spłacie należności (umorzenie, odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty) z art. 194 ustawy. Ustawodawca bowiem w sposób wyraźny rozgraniczył obie materie, a tym samym obie sprawy winny być przedmiotem odrębnych postępowań i odrębnych decyzji. W ocenie skarżących przy rozpatrywaniu wniosku strony o odstąpienie od ustalenia opłaty/umorzenie, organy I i II instancji winny wziąć pod uwagę dochody z uwzględnieniem zasady aktualności. Dochody rodziny w stosunku do dochodów z marca 2019 r. uległy znacznemu obniżeniu. Wpływ na to miały dwa czynniki, tj. D. K. otrzymywał rentę do 31 sierpnia 2019 r., a nadto w skład rodziny od dnia 18 grudnia 2019 r. wchodzą cztery, a nie trzy osoby. Łączny dochód rodziny wynosi 4.905,13 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę daje 1226,85 zł. Tym samym w świetle uchwały Rady Miasta Gdynia zmianie uległby przedział dochodu na osobę w rodzinie z powyżej 1400-1700 na 1200-1400, co z kolei skutkowałoby obniżeniem wysokości opłaty po umorzeniu w części osoby w rodzinie ze 150 zł na 100 zł. W dacie złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekraczał kwoty 1072 zł miesięcznie, a zatem uzasadniał podstawę do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Jednocześnie zmianie uległy także koszty utrzymania rodziny, wykazując tendencję wzrostową. Miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 2.757,18 zł. Zatem dochód rodziny - pomniejszony o opłaty, wydatki na leki i wizyty lekarskie wynosi 2097,45 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę daje kwotę 524,36 zł. Kwota 524,36 zł musi wystarczyć na pokrycie takich kosztów jak: wyżywienie, ubiór, dojazdy. W budżecie rodziny brak jest środków finansowych na jakiekolwiek wyjazdy wypoczynkowe, urlop, zajęcia rehabilitacyjne, wakacje, książki, kino, teatr, itp. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że członkowie rodziny, tj. małoletnia M. oraz D. K. mają stwierdzone kłopoty zdrowotne. Ponoszenie opłaty zagraża egzystencji skarżących, co z kolei uzasadnia - w myśl przepisu § 7 ust. 1 pkt m) uchwały - umorzenie w całości lub w części opłaty, łącznie z odsetkami, a także opłaty po umorzeniu w części, łącznie z odsetkami, ustalonej zgodnie z § 6 ust. 2, ze względu na wystąpienie innych uzasadnionych okoliczności. Skarżący dodali, że w trakcie pobytu małoletniej w rodzinie zastępczej uczestniczyli także w opiece nad nią poprzez m.in. codzienne odbieranie dziecka z [...] (miejsce zamieszkania rodziny zastępczej) i zawożenie dziecka do szkoły w [...] oraz odwożenie dziecka ze szkoły do [...]. Organy obu instancji pominęły te kwestie przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Podobnie jak kwestię alimentów uiszczonych przez skarżących w datach: 27 czerwca 2019 r., 31 lipca 2019 r., 20 września 2019 r. na podstawie ugody z dnia 27 czerwca 2019 r. z rodziną zastępczą - M. P. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."- sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Skarga podlegała uwzględnieniu , choć większości zarzutów nie można podzielić. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 stycznia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 lipca 2020 r., która ustalała skarżącym odpłatność za pobyt dziecka – M. K. - w pieczy zastępczej. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 821 ze zm.) – dalej jako: "ustawa", a także regulacje zawarte w uchwale Rady Miasta Gdynia z dnia 24 czerwca 2015 r. nr X/177/15 w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2015 r. poz. 2239) – dalej jako: "uchwała". Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. W myśl art. 193 ust. 1a ustawy opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Stosownie zaś do art. 193 ust. 2 ustawy za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Zgodnie z art. 194 ust. 2 ustawy rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Zgodnie z art. 194 ust. 3 ustawy starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Skarżący kwestionowali dopuszczalność wydania jednej decyzji administracyjnej , w której zawarte jest zarówno rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej , jak i dotyczące ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Podnosili , że decyzja , o której mowa w art. 194 ust.3 ustawy jest decyzją uznaniową, a decyzja z art. 194 ust. 1 – ustalającą, wobec czego nie jest możliwe orzekanie na podstawie obu podstaw jednocześnie. Wskazywali przy tym, że ich aktualna sytuacja materialna i rodzinna sprawia, że wobec nich opłata nie powinna być ustalona, bądź powinna być umorzona w całości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zarzutów skargi, dotyczących powyższych kwestii, nie podziela. Zauważyć należy, że treść przywoływanego powyżej art. 194 ustawy , po unormowaniu dotyczącym ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, odnosi się do uchwały rady powiatu, która określa szczegółowo , kiedy i z jakich powodów opłata nie powinna być przez rodzica ponoszona lub ma być ponoszona jedynie w części. Tak więc ustawodawca określił w omawianej ustawie zasadę, dotyczącą ponoszenia przez rodziców opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, pozostawiając uchwale rady powiatu określenie szczegółowych warunków zmniejszenia tej opłaty lub jej nieponoszenia. Wobec skarżących zastosowanie miała wyżej wskazana uchwała Rady Miasta Gdynia z dnia 24 czerwca 2015 r. nr X/177/15. Uchwała ta uzależnia możliwość nieponoszenia lub zmniejszenia opłaty m.in. od dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie. Zgodnie z definicją dochodu, przyjętą przez Radę Miasta [...] w § 2 pkt 3 uchwały, przez dochód rozumie się dochód w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 163 z późn. zm.), z tym, że w przypadku gdy rodzic uzyskiwał dochód za granicą Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku lub wszczęcie postępowania z urzędu, organ ustala dochód osoby lub rodziny jako przeciętny miesięczny dochód za okres 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub wszczęcia postępowania z urzędu; w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu art. 8 ustawy o pomocy społecznej stosuje się odpowiednio. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi natomiast, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony ( ...). Skoro zatem przy wszczęciu postępowania z urzędu , jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, art. 8 ustawy o pomocy społecznej stosuje się odpowiednio, to organy obu instancji zasadnie przyjęły, że dochód stron należy ustalać na miesiąc poprzedzający wszczęcie postępowania, czyli na luty 2019 r. Także sytuacja osobista i rodzinna rodzica powinna być oceniana na ten sam czas, co gwarantuje spójną ocenę sytuacji rodzica. Zgodnie bowiem z § 2 pkt 5 uchwały, dochód na osobę w rodzinie oznacza dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Skarżąca w miesiącu poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego – w lutym 2019 r. – pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem. Okolicznością bezsporną było bowiem, że córka skarżących przebywała w rodzinie zastępczej zawodowej specjalistycznej w okresie od 24 stycznia 2019 r. r. do 18 grudnia 2019 r. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że skoro w przypadku ustalania dochodu na osobę w rodzinie , jak ma to miejsce wobec skarżących, dochód należy ustalić na luty 2019 r. , to do ustalenia dochodu na osobę w rodzinie nie sposób przyjąć ilości osób z dnia orzekania ( cztery), a należy mieć na uwadze ilość osób w rodzinie w lutym 2019 r. ( trzy). Wobec powyższego , w ocenie Sądu, niezasadne są zarzuty skarżących , że ich sytuację organy powinny oceniać na czas orzekania, a także że powinny zgromadzić aktualne dowody , dokumenty i informacje w omawianym zakresie. Zgodnie z § 5 ust. 1 uchwały odstąpienie od ustalenia opłaty następuje w przypadku, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 1200 zł , a zgodnie z § 6 ust.1 uchwały – że umorzenie opłaty w całości następuje w przypadku, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 1200 zł. Dochód na osobę w rodzinie skarżącej w lutym 2019 r. wyniósł 1585,79 zł ( 1633,78 zł wynagrodzenie za pracę, 1734,50 zł wynagrodzenie za pracę męża, 1204,66 zł renta męża, 184,42 zł – zasiłek pielęgnacyjny syna). Z uwagi na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego dochód D. K. w lutym 2019 r. był taki sam. Zdaniem Sądu nie było podstaw do odstąpienia przez organy od ustalenia opłaty lub umorzenia opłaty wobec skarżących( § 5 ust.1 i 6 ust. 1 uchwały) , wobec wysokości prawidłowo ustalonego dochodu na osobę w rodzinie stron, przekraczającego 1200 zł. Ponadto , w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie było przeszkód do wydania jednej decyzji, rozstrzygającej tak o ustaleniu opłaty, jak i umorzeniu opłaty w części. Sąd orzekający podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiony w wyroku z dnia 3 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2404/16 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że brak jest podstaw do twierdzenia, że (...) umorzenie, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie opłaty na raty może nastąpić wyłącznie po uprzednim ostatecznym ustaleniu tej opłaty. Odrębne orzekanie w tym przedmiocie następuje bowiem wtedy, gdy okoliczności przemawiające za takim orzekaniem zostaną zgłoszone dopiero po uprzednim ostatecznym ustaleniu opłaty. Jeżeli jednak okoliczności te zostały podniesione już w toku postępowania o ustalenie opłaty, to treść omawianego art. 194 ust. 3 nie stoi na przeszkodzie rozważaniu i orzekaniu o tym w decyzji ustalającej wysokość opłaty, jako kolejny element jej rozstrzygnięcia. Stanowisko to należy w pełni podzielić, jak i przedstawioną na jego poparcie argumentację, przywołaną poniżej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że nie ma jakichkolwiek uzasadnionych prawnie podstaw do różnicowania wykładni cytowanego przepisu w zależności od fragmentu jego treści. Podniósł, że ustawodawca nie określił w art. 194 ust. 3 ustawy formy działania organu, w jakiej organ miałby dokonywać umorzenia opłaty, odroczenia terminu jej płatności, rozłożenia jej na raty lub odstąpienia od jej ustalenia. W omawianym przepisie zawarte jest odesłanie, ale jedynie do ust. 2 tego przepisu oraz do art. 193 ust. 1 ustawy, w których również nie określono formy działania organu. Forma ta, jako decyzja, wynika dopiero z art. 194 ust. 1 ustawy, dlatego nie ma przeszkód, aby ze względu na systematykę przepisu, formę tę stosować także do orzekania o okolicznościach określonych w art. 194 ust. 3, ale wtedy należy konsekwentnie przyjąć, że o okolicznościach tych można orzekać zarówno w odrębnej decyzji, jak i w decyzji określonej w art. 194 ust. 1, tj. w decyzji o ustaleniu opłaty. Ze względu na brak literalnego odesłania w art. 194 ust. 3 ustawy do odpowiedniego stosowania jego ust. 1 nie można przyjąć, że ust. 1 stosuje się do okoliczności określonych w ust. 3 tylko w zakresie formy orzekania przez organ, a nie stosuje się, jako określenie miejsca umieszczenia dodatkowego rozstrzygnięcia o okolicznościach określonych w ust. 3. Uznanie dopuszczalności stosowania formy decyzji do rozstrzygania o okolicznościach określonych w art. 194 ust. 3 ustawy skutkuje koniecznością uznania dopuszczalności orzekania o tych okolicznościach także w decyzji, o której mowa w art. 194 ust. 1. Nadto, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odrębność okoliczności koniecznych do rozważenia przy stosowaniu omawianego art. 194 ust. 3 ustawy nie ma żadnego znaczenia, skoro dokonuje tego ten sam organ i w takiej samej procedurze, tj. procedurze administracyjnej, kończącej się taką samą formą rozstrzygnięcia, tj. decyzją administracyjną. To właśnie odrębność tych okoliczności powoduje, że ich występowanie i rozważenie jest niezależne od tego, czy opłata została już ostatecznie ustalona, czy też jej ustalenie będzie stanowić jeden z elementów rozstrzygnięcia w tej samej decyzji, w której organ rozważy także dopuszczalność zastosowania art. 194 ust. 3 ustawy. Nie ma więc znaczenia dla wyniku oceny dopuszczalności zastosowania art. 194 ust. 3 uprzednie ostateczne ustalenie opłaty, jeżeli po takim ustaleniu opłaty przedmiotem oceny organu są te same okoliczności i ich uwarunkowania, które organ ocenia w kontekście art. 194 ust. 3 przed ostatecznym ustaleniem opłaty. Jeżeli więc okoliczności określone w omawianym art. 194 ust. 3 ustawy zostały podniesione w toku postępowania o wydanie decyzji określonej literalnie w art. 194 ust. 1 ustawy, to brak jest podstaw prawnych do uznania, że nie mogą być przedmiotem orzekania w decyzji wydawanej na podstawie powołanego art. 194 ust. 1. Stwierdzić należy, że przepisy ustawy nie uzależniają rozpatrzenia okoliczności dotyczących zastosowania ulg wobec osób zobowiązanych, od wydania decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Także zasady ekonomiki i szybkości postępowania przemawiają za rozpoznaniem tych kwestii w jednym postępowaniu, tym bardziej że inicjatywy organu nie ogranicza wniosek strony, gdyż ww. przepis ustawy przewiduje w takich sytuacjach działanie organu z urzędu. Przenosząc powyższe uwagi natury teoretycznej na realia niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarżący we wniesionych przez siebie odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 9 marca 2020 r. ( uchylonej następnie przez organ odwoławczy decyzją z dnia 5 czerwca 2020 r. ), domagali się zastosowania dopuszczalnych ulg w postaci umorzenia opłaty w całości, wskazując na treść § 6 uchwały. Skarżący wobec tego w toku postępowania o ustalenie opłaty złożyli wnioski o zastosowanie wobec nich ulg, o których mowa w art. 194 ust. 3 ustawy. Ponieważ w tym przypadku ustawodawca przewidział również działanie organów z urzędu, wnioski skarżących w tym zakresie nie były niezbędne. Skarżący powołali się w toku postępowania administracyjnego na okoliczności dotyczące płacenia przez nich dobrowolnie alimentów na dziecko – M. K., a także stan zdrowia córki oraz stan zdrowia skarżącego. Jednak w § 5 ust. 2 lit. a uchwały mowa jest o możliwości odstąpienia od ustalenia opłaty w przypadku, gdy rodzic płaci alimenty na dziecko na podstawie orzeczenia sądu w wysokości określonej w tym orzeczeniu, nie zaś w przypadku, gdy rodzic alimenty na dziecko płaci dobrowolnie. Stan zdrowia córki M. K. nie mógł być brany pod uwagę przez organy, bowiem opłaty dotyczyły okresu, kiedy córka stron przebywała w rodzinie zastępczej. Z kolei stan zdrowia skarżącego również nie mógł uprawniać do odstąpienia od ustalenia opłaty, skoro legitymuje się on orzeczeniem z dnia 12 czerwca 2018 r. o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, a symbole przyczyn jego niepełnosprawności to 07-S oraz 05-R. W myśl § 5 ust. 2 lit. b uchwały , odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić w przypadku, gdy rodzic posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tego rodzaju niepełnosprawności skarżący nie posiada. Zgodnie natomiast z § 5 ust.2 lit. c uchwały - odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić w przypadku, gdy rodzic posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego. Symbole przyczyny niepełnosprawności wskazane są w § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( t.j. Dz.U .z 2021 r., poz.857 ). Z treści tego przepisu wynika, że upośledzenie umysłowe oznaczane jest jako 01-U, a choroby psychiczne - jako 02-P. W orzeczeniu o niepełnosprawności skarżącego takie symbole nie zostały ujęte. Z kolei w § 6 ust.2 uchwały ujęte są przesłanki umorzenia opłaty w części, która następuje ze względu na dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie, w związku z określeniem opłaty po umorzeniu w części na zasadach ustalonych w tabeli, zamieszczonej w przywołanym przepisie. Takiego właśnie umorzenia częściowego dokonały organy wobec skarżących w wydanych decyzjach. Okoliczności wskazane przez skarżących, dotyczące pogorszenia ich sytuacji materialnej , zwiększenia ilości członków rodziny branych pod uwagę przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie ( w rodzinie znów pozostaje córka M.), kwestii zdrowotnych córki M. i skarżącego mogłyby być brane pod uwagę przez organy w przypadku określonym przepisem § 7 uchwały ( gdy ponoszenie opłaty zagraża egzystencji rodzica) - o ile wniosek taki skarżący złożyliby ( przy czym Sąd w tym miejscu nie przesądza sposobu rozpatrzenia takiego wniosku przez organy). Choć Sąd stoi na stanowisku, że umorzenie ustalonej opłaty w oparciu o przesłanki fakultatywne określone w § 7 uchwały (po umorzeniu w części na podstawie § 6 ust. 2 uchwały) może nastąpić również w decyzji ustalającej opłatę, a nie wyłącznie w odrębnym postępowaniu, to w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji zasadnie wskazał w wydanej przez siebie decyzji z dnia 10 lipca 2020 r. , że "umorzenie ustalonej opłaty po umorzeniu w części w oparciu o przesłanki fakultatywne § 7 ww. uchwały może nastąpić w odrębnym postępowaniu administracyjnym przy uwzględnieniu aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej stron", a organ odwoławczy zasadnie tego poglądu nie zakwestionował. Takie stanowisko organów jest korzystniejsze, zdaniem Sądu dla skarżących, bowiem mogą oni w nowym postępowaniu powołać się na swoją aktualną sytuację rodzinną, zdrowotną i dochodową. Z treści skargi wynikać jednak może, że skarżący stoją na stanowisku, że przesłanki fakultatywne powinny być również rozpatrzone przez organy w niniejszym postępowaniu. Konieczne wobec tego byłoby uzyskanie przez organy jednoznacznego stanowiska skarżących w tej kwestii – czy skarżący domagają się w niniejszym postępowaniu dokonania oceny zaistnienia przesłanek z §7 uchwały, czy też jednak pozostawiają tę kwestię do rozstrzygnięcia w innym postępowaniu. Wskazać ponadto należy, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wadliwie uznał, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo orzekł o wysokości opłat wobec skarżącej i skarżącego w jednej decyzji , bowiem powinien wydać wobec nich dwie odrębne decyzje. Sąd orzekający w tej mierze podziela bowiem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 19 czerwca 2019 r. , sygn. akt I OSK 2323/17( LEX nr 2707133), w którym stwierdzono: "W świetle art. 193 ust. 2 ustawy z 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, za ponoszenie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice odpowiadają solidarnie. Konsekwencją procesową powyższego uregulowania jest to, że stroną postępowania tyczącego zarówno ustalenia, jak i zmiany opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka, a decyzja administracyjna wydana w powyższej kwestii winna regulować prawa i obowiązki obojga rodziców. Współudział rodziców w takim postępowaniu oparty jest na współuczestnictwie materialnym, a tym samym wszczęcie i prowadzenie postępowania winno nastąpić w odniesieniu do obojga rodziców. W stosunku do nich winno być również skierowane rozstrzygnięcie kończące prowadzoną sprawę. Konstrukcja solidarnej odpowiedzialności przyjęta w art. 193 ustawy wymaga bowiem, aby postępowanie dotyczące określenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej było prowadzone z udziałem wszystkich osób, których obowiązku ono dotyczy, a zatem obojga rodziców (art. 28 k.p.a.). W konsekwencji zarówno ustalenie jak i zmiana opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej na gruncie art. 193 ust. 1-2 ustawy stanowi jedną sprawę administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a., kończącą się wydaniem jednej decyzji, której stronami wini być oboje rodzice". Prawidłowe było wobec tego wydanie jednej decyzji wobec obu rodziców dziecka, czyli skarżących , wbrew stanowisku organu odwoławczego. Odnosząc się do zarzutów skarżących , że w zaskarżonych decyzjach nie uwzględniono wytycznych SKO ujętych w decyzji z dnia 5 czerwca 2020 r. stwierdzić należy, że wytyczne te, poza koniecznością zweryfikowania wysokości opłaty za grudzień 2019 r. , w ocenie Sądu nie były zasadne. Organy ustaliły opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej tak skarżącej , jak i skarżącemu , za okres od dnia 24 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. O ile data początkowa ustalenia opłaty nie budzi wątpliwości , to budzi je data końcowa. Jak już wyżej wskazano, córka stron pozostawała w pieczy zastępczej do 18 grudnia 2019 r., kiedy to powróciła do domu rodzinnego. Z oświadczenia skarżącego złożonego w dniu 31 grudnia 2019 r. wynika, że stan ten usankcjonowany był orzeczeniem sądu. Organy obu instancji uznały, że choć córka stron nie przebywała już w rodzinie zastępczej od 18 grudnia 2019 r. , opłatę należy ustalić do końca grudnia 2019 r. , bowiem rodzinie zastępczej przed wskazanym dniem wypłacone już zostały przyznane rodzinie zastępczej świadczenia za grudzień 2019 r. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Jak już wskazano, ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w art. 193 ust.1 pkt 1 stanowi, że rodzice ponoszą opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Ustawodawca rozumie ten zwrot "za pobyt dziecka w pieczy zastępczej" dosłownie, bowiem w treści art. 193 ust.6a ustawy zawarł zapis, że opłaty, o której mowa w ust. 1, nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Córka stron od wskazanej wyżej daty nie przebywała już w pieczy zastępczej , wobec czego ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny dotyczy sytuacji jeszcze dalej idącej, niż określona art. 193 ust.6a ustawy. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że wypłacenie rodzinie zastępczej świadczeń za okres nieprzebywania dziecka skarżących w rodzinie zastępczej w grudniu 2019 r. może zasadnie skutkować niestosowaniem przepisów ustawy, określających obowiązek poniesienia opłaty przez rodziców dziecka jedynie za faktyczny pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Pozostałych podnoszonych przez skarżących zarzutów Sąd nie podzielił, a wskazywane przez skarżących – w ich ocenie – braki dowodowe, nie udzielenie stosownych pouczeń czy też niewzięcie pod uwagę staranności skarżących o córkę w czasie jej przebywania w pieczy zastępczej nie miały wpływu na treść orzeczenia Sądu, bowiem nie mogły one też mieć wpływu na treść rozstrzygnięć organów obu instancji. Z uwagi na wskazane naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego - art. 193 ust.1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, jak też naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania – art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uwzględnił skargę , uchylając decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organy będą miały na uwadze powyższe stanowisko Sądu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 , art. 202 § 2 , art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną solidarnie na rzecz skarżących kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł, opłata za pełnomocnictwo 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ) - 480 zł.