III SA/Gd 212/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a., odmówił J. W. wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia 28 października 2013 r. W uzasadnieniu wskazano, że J. W. złożył w dniu 13 września 2017 r. wniosek o wznowienie postępowania w sprawach przyznania dodatku mieszkaniowego poczynając od października 2013 r. Jako podstawę wznowienia wskazał okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. nie uwzględnienie w decyzji kończącej postępowanie okoliczności, iż w skład gospodarstwa domowego wchodziła osoba niepełnosprawna co miało wpływ na obliczenie powierzchni normatywnej rzutującej na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawca wskazał, że o okoliczności tej dowiedział się z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia 8 sierpnia 2017 r. Organ, wskazując na regulację art. 148 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że w/w żądanie wznowienia postępowania z dnia 13 września 2017 r. należało uznać za złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 października 2013 r. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 148 § 1, art. 149 § 3, art. 145 § 1 pkt 5, art. 144 k.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Odnosząc się do regulacji art. 148 §1 k.p.a. organ podał, że strona może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Wskazano, że w niniejszej sprawie - o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, tj. o uprawnieniu do zamieszkiwania Ł. W. w oddzielnym pokoju wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 10 lipca 2013r., strona wiedziała już przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Powyższe świadczy o tym, że podanie z dnia 12 września 2017r. (data wpływu do organu 13 września 2017r.) o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. Skoro podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 28 października 2013r. (doręczonej w dniu 8 listopada 2013r.) zostało złożone w dniu 13 września 2017r., a o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania strona wiedziała już przed wydaniem skarżonej decyzji, to w tej sytuacji nie można było uznać, że termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia podania o wznowienie postępowania został zachowany. Wyjaśniono też, że świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w w/w przepisie. Zatem termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o dowodzie lub o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł J. W., zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu obrazę przepisów prawa materialnego tj.: - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię stanowiącą, że należy stwierdzić, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania tj. o uprawnieniu do zamieszkania Ł. W. w oddzielnym pokoju wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 10 lipca 2013 r. strona wiedziała już przed wydaniem skarżonych decyzji, -art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że podanie strony z dnia 12 września 2017 r. o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. O okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania strona wiedziała już przed wydaniem skarżonej decyzji, to w tej sytuacji nie można uznać, że termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia podania o wznowienie postępowania został zachowany. Skarżący nie zgodził się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do kwestii merytorycznych należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Orzekając zaś w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z 28 października 2013 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, nie narusza prawa. Stosownie do art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego prawo (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako - "k.p.a.") odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana przepisami k.p.a. (art. 145-153) należy do nadzwyczajnych trybów postępowania, który to tryb stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością. Kodeks postępowania administracyjnego wymienia przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest więc możliwe z innych przyczyn, chyba że przepisy szczególne przewidują w konkretnych przypadkach taką możliwość. Jedną z przesłanek uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego jest - wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Złożenie przez stronę podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, które kończy się postanowieniem o wznowieniu postępowania lub postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania. We wstępnej fazie postępowania organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie oparty został o ustawową przesłankę wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W przypadku ujawnienia w postępowaniu wstępnym, że wniosek o wznowienie nie został złożony w terminie z art. 148 k.p.a. organ jest zobowiązany do wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Niewątpliwie więc jedną z przeszkód nie pozwalających na wznowienie, na żądanie strony, postępowania administracyjnego jest niedochowanie przez nią terminu zgłoszenia tego żądania. Organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Należy przypomnieć, że powodem odmowy wznowienia postępowania według organów obu instancji było niezachowanie przez skarżącego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu orzekającego, stanowisko organu odnoszące się do niezachowania przez skarżącego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., jest prawidłowe i dlatego skarga nie mogła być uwzględniona. Stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania został przez J. W. złożony w dniu 13 września 2017 r.. Okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania było powzięcie przez skarżącego informacji o uprawnieniu do zamieszkiwania Ł. W. w oddzielnym pokoju, wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 10 lipca 2013 r.. Jednak skarżący o tej okoliczności wiedział już przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Orzeczenie było bowiem wydane w lipcu 2013 r. We wniesionym zażaleniu skarżący stanowczo podał, że oświadczył w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego, że Ł. W. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, na potwierdzenie czego okazał orzeczenie z dnia 10 lipca 2013 r.. "Na potwierdzenie tego faktu okazywałem Orzeczenie. Z Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (pkt. 9) wynika między innymi, że osobie niepełnosprawnej przysługuje osobny pokój, co w naszym przypadku miało miejsce, gdyż ja i mamusia zajmowałyśmy wówczas osobne pokoje. Wówczas nie wiedziałem, że wymóg osobnego pokoju dla osoby niepełnosprawnej koreluje z ustawą o dodatkach mieszkaniowych ...". Należy tu dodać, że przedmiotowa okoliczność wynika z punktu 10 orzeczenia. Zatem skoro podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 28 października 2013 r. i doręczonej stronie w dniu 8 listopada 2013 r. - zostało złożone w dniu 13 września 2017 r., a o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania strona wiedziała już przed wydaniem zaskarżonej decyzji, to stwierdzić należy, iż skarżący nie dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Trzeba podkreślić, że podstawą wznowienia mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. Termin jednego miesiąca biegnie, bowiem od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona prawidłowo oceniła znaczenie dowodu lub faktu. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2002 r., w sprawie sygn. akt V SA 1460/01 - świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu, jako podstawy wznowienia postępowania - nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a.. Stanowisko to należy w pełni podzielić. Pogląd ten jest aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1444/16). Tak więc w realiach niniejszej sprawy termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Na zakończenie rozważań trzeba wskazać, że postanowienie odmawiające wznowienia postępowania zostało wydane w związku z wnioskiem strony, która domagała się wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Odmowa wznowienia postępowania na wniosek strony nie powoduje, że postępowanie nie może być wznowione z urzędu. W przypadku bowiem wystąpienia okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania z urzędu organy powinny je wznowić. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 k.p.a., który stanowi, że "postępowanie wznawia się". Naruszenie w procesie wydawania decyzji norm prawa procesowego, które zostało wyliczone w tym przepisie, powoduje bezwzględny obowiązek wszczęcia z urzędu przez organ postępowania w sprawie wznowienia postępowania (zob. cyt.: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W - wa 2014 r., str. 602). W świetle poczynionych rozważań zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Podsumowując, w ocenie Sądu orzekającego, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała. Sąd uchyla zaskarżone postanowienie (decyzję) tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie termin określony w art.148 § 1 k.p.a. do złożenia podania o wznowienie postępowania nie został zachowany. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.