III SA/Gd 213/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 10 października 2011 r., nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 10 października 2011 r., nr [...] Burmistrz Miasta, na podstawie art. 104 ust. 3 i art. 61 ust. 3 oraz art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i art. 104 k.p.a., w punkcie pierwszym - zobowiązał K. G. do zwrotu wydatków w kwocie 47.604,73 zł poniesionych zastępczo przez Gminę Miejską Ł. za pobyt w domu pomocy społecznej M. N. w okresie od 1 czerwca 2007 r. do dnia 16 kwietnia 2010 r.; w punkcie drugim - wskazał, że należność o której mowa w punkcie pierwszym należy wpłacić w kasie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. lub na oznaczony numer konta w Banku Spółdzielczym w Ł. W uzasadnieniu organ wskazał, że 9 września 2011 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Miejską Ł. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. przy ul. [...], M. N. w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 16 kwietnia 2010 r. W trakcie postępowania, na podstawie zebranej dokumentacji i wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia 4 kwietnia 2007 r. ustalono, że M. N. była mieszkanką Ł. w wieku 67 lat, stanu wolnego (panna), prowadziła jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiadała własnych dzieci. Od listopada 2004 r. posiadała ustaloną całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji, była osobą słabo widzącą. Z uwagi na zły stan zdrowia i trudności w samodzielnym funkcjonowaniu wymagała pomocy całodobowej. Jedynym dochodem wymienionej było świadczenia emerytalne w wysokości 895,96 zł (w marcu 2007 r.). Mając na uwadze trudną sytuację spowodowaną złym stanem zdrowia i brakiem możliwości zapewnienia pomocy ze strony rodziny, decyzją Kierownika MOPS z dnia 12 kwietnia 2007 r. M. N. została skierowana do domu pomocy społecznej przeznaczonego dla osób przewlekle, somatycznie chorych, tj. Domu Pomocy Społecznej [...] w W., w którym została umieszczona od dnia 1 czerwca 2007 r. na podstawie decyzji z dnia 22 czerwca 2007 r. W ośrodku tym przebywała do dnia zgonu, tj. do dnia 16 kwietnia 2010 r. Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej M. N. ponosiła na podstawie decyzji nr [...] z 29 maja 2007 r. Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 70% świadczeń emerytalnych tj. w kwocie 627,17 zł w 2007 r., 696,32 zł w 2008 r., 742,84 zł w 2009 r., 775,60 zł w 2010 r. Z uwagi na brak osób wymienionych w art. 61 ust 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej nie zawarto umowy w trybie art. 103 ust. 2 ustawy, a pozostałą kwotę za pobyt w domu pomocy społecznej obciążona została Gmina Miejska Ł. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. Miesięczny koszt pobytu w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. wynosił od 1 czerwca 2007 r. 1.880zł; od 1 kwietnia 2008 r. 1.990zł; od 1 kwietnia 2009 r. 2.300 zł; od 1 kwietnia 2010 r. 2.400,00 zł. Opłata za pobyt M. N. została wniesiona zastępczo przez Gminę Miejską Ł. i wyniosła 47.604,73 zł. Wydatki związane z poniesieniem opłat za pobyt w domu pomocy społecznej - stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej - obciążają spadkobierców osoby, która korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej (z masy spadkowej). Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 11 sierpnia 2011 r. spadek po M. N. nabyła K. A. G. Mając na uwadze powyższe ustalono, że przedmiotem spadku było w szczególności mieszkanie własnościowe znajdujące się w budynku przy ul. [...], [...] Ł. o powierzchni użytkowej 32,4 m2 położone w Ł. na działce, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr KW [...], którego wartość przekracza kwotę zastępczo wniesioną przez Gminę Miejską Ł.. A zatem, w ocenie organu pierwszej instancji K. G. powinna dokonać zwrotu wydatków w wysokości określonej w decyzji na rzecz Gminy Miejskiej Ł. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 96 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśniła, że przepis ten dotyczy wyłącznie zwrotu wydatków, ustalonych decyzją administracyjną wydaną w trybie art. 61 ustawy o pomocy społecznej, których zobowiązana taką decyzją osoba nie zapłaciła w całości lub w części. Tylko takie wydatki zastępczo może ponieść gmina. Natomiast wydatki ponoszone przez gminę w innej sytuacji nie są wydatkami ponoszonymi zastępczo i z tego względu Gmina Ł. nie ma podstawy prawnej do ich dochodzenia od spadkobiercy zmarłego świadczeniobiorcy z masy spadkowej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 listopada 2011 r., nr [....] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zaważył, że podstawę prawną ustalania kosztów pobytu w domu pomocy społecznej określa art. 61 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do ust. 3 tego artykułu w przypadku nie wywiązywania się wskazanych osób z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Oceniając zawarte w odwołaniu zarzuty Kolegium wyjaśniło, że powyższa ustawa przewiduje także inne przypadki, w których gmina może dochodzić zwrotu wydatków poniesionych z własnych środków na pomoc społeczną. Takie uregulowanie zawiera art. 96 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje, że obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa m. in. na spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej - z masy spadkowej i nie uzależnia możliwości żądania zwrotu od tego czy środki opłacone przez gminę poniesione zostały zastępczo czy w ramach przepisu art. 61 ust. 1 pkt. 3 ustawy (w ramach obowiązkowych zadań własnych gminy). Poza tym, by dopuścić możliwość dochodzenia przez gminę wydatków poniesionych w interesie osób korzystających z pomocy społecznej z pozostawionej przez nich masy spadkowej, przemawiają zasady, słuszności i sprawiedliwości. Braki finansowe gmin w zakresie pomocy społecznej są tak znaczne i tak dotkliwe w skutkach dla osób wymagających tej pomocy, że zupełnie nieracjonalna wydaje się teza o braku możliwości sięgnięcia przez gminę do masy spadkowej po osobie, której udzieliła pomocy, a która po śmierci pozostawiła majątek o wartości przekraczającej tę pomoc i która z uwagi na posiadany majątek co do zasady mogła sama opłacać pełen koszt pobytu w domu pomocy społecznej. Skoro tego nie uczyniła sama pensjonariuszka, zasadne jest przyjęcie, że stosownie do treści art. 96 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej kwota, która opłacała gmina, powinna wrócić do zasobów gminy w wysokości, na jaką pozwalała wartość masy spadkowej. K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego domagając się uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżąca opisała przebieg sprawy i podniosła, że ma wątpliwości czy art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej odnosi się do sytuacji, w której koszty udzielonej pomocy mają charakter usług odpłatnych, zostały określone za życia świadczeniobiorcy w ostatecznej decyzji administracyjnej i nie zostały zapłacone do wysokości obciążającej tego świadczeniobiorcę lub członków rodziny do czasu jego śmierci. Jej zdaniem, przepis ten dotyczy zaległych kosztów, które nie zostały zapłacone. Zatem należy przyjąć, że organy naruszyły wskazany przepis. Powołała się także na orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2011 r., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą K. G. zwrot wydatków w kwocie 47.604,73 zł poniesionych zastępczo przez Gminę za pobyt w domu pomocy społecznej M. N. w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 16 kwietnia 2010 r. Bezspornym było w sprawie, że M. N. została skierowana, a następnie umieszczona w domu opieki społecznej, gdzie przebywała do dnia swojej śmierci, tj. do dnia 16 kwietnia 2010 r. Poza sporem było, że skarżąca K. G. nabyła w całości spadek po zmarłej M. N. Podstawę materialnoprawną zapadłych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 60 ust. 1 ustawy - pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny - do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy - obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zasada kolejności przyjęta w powołanym przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1) - 3) ustawy oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponieść kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia kosztów spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych przed wstępnymi, wstępnych oraz gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w tym przepisie ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności w nim ustalonej. Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy - opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70 % tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2 (pkt 3). Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą wnosić osoby niewymienione w art. 61 ust. 2, zgodnie z przepisem art. 61 ust. 2a ustawy. Należy tu wskazać, że obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej powinien zostać już określony w decyzji o skierowaniu i o ustaleniu opłaty za pobyt w domu opieki społecznej. Takim obowiązkiem w niniejszej sprawie został obciążony mieszkaniec domu – M. N., a ponoszona przez nią odpłatności została ustalona w wysokości 70% jej świadczeń emerytalnych (okoliczność bezsporna). Niemniej trzeba zauważyć, że mimo powołania się w uzasadnieniu przez organ pierwszej instancji na decyzję nr [...] z 29 maja 2007 r. o ustaleniu odpłatności w kwocie 627,17 zł w 2007 r. (oraz wskazania kwot odpłatności w wysokości: 696,32 zł w 2008 r., 742,84 zł w 2009 r. i 775,60 zł w 2010 r.) w aktach administracyjnych brak jest tej decyzji, jak i innych decyzji ustalających odpłatność w powołanych kwotach i okresach za pobyt w domu opieki społecznej, których adresatem była M. N. Bezspornym było, że powyższe opłaty, stanowiące 70% świadczeń emerytalnych, objęte ostatecznymi decyzjami, zostały w całości pokryte (nie powstały, ani nie istniały z tego tytułu żadne zaległości). Ponadto poza sporem było, że obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej M. N. nie został nałożony na inne osoby, w tym na skarżącą. Nie został również ustalony obowiązek ponoszenia opłat w większym zakresie, tj. ponad ustaloną w ostatecznych decyzjach wysokość (wartość). Zgodnie zaś z regulacją art. 61 ust. 3 ustawy - w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 2a (mieszkańca, małżonka, zstępnych, wstępnych lub innych osób) z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Z treści przepisu wynika, że prawo dochodzenia zwrotu poniesionych wydatków, które zastępczo wniosła gmina, przysługuje tylko w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 1, 2 i 2a ustawy, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, gdyż M. N. jako podmiot zobowiązany (o którym mowa w art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy) z ciążącego na niej obowiązku ponoszenia opłaty się wywiązywała. Tym samym gmina nie ponosiła zastępczo opłat i nie powstało po jej stronie prawo do dochodzenia poniesionych na ten cel wydatków. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, brak było podstaw do zastępczego poszukiwania przez gminę. W tym miejscu należy podkreślić, że w decyzji organu pierwszej instancji określono (co nie może budzić wątpliwości), że podstawę obowiązku skarżącej stanowi - zwrot wydatków w kwocie 47.604,73 zł poniesionych zastępczo przez Gminę (co potwierdza jednoznacznie treść uzasadnienia orzeczenia). Natomiast organ odwoławczy, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy zaprzeczył, aby poniesione wydatki były wydatkami zastępczymi. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że "opłaty wnoszone przez Gminę nie miały charakteru zastępczego, gmina bowiem realizowała zobowiązanie zawarte w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej". Jednak stanowisko organu odwoławczego musi nasuwać wątpliwości, skoro przedmiot niniejszego postępowania został określony przez organ w dacie jego wszczęcia. Jak wynika bowiem z zawiadomienia skierowanego do K. G., znajdującego się w aktach administracyjnych, w dniu 9 września 2011 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie wydatków poniesionych zastępczo. Mimo tak określonego przedmiotu sprawy i treści zapadłego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wywodził, że ustawa przewiduje inne przypadki, kiedy gmina może dochodzić zwrotu wydatków poniesionych z własnych środków na pomoc społeczną, a mianowicie takie uregulowanie zawiera art. 96 ust. 1 pkt 2) ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem ustawy - obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej - z masy spadkowej. Stanowisko to nie może jednak zasługiwać na aprobatę. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych przepis art. 96 ust. 1 pkt 2) ustawy o pomocy społecznej - stanowi o zasadzie ponoszenia odpłatności za świadczenie z pomocy społecznej i określa zakres przedmiotowy i podmiotowy tej pomocy. Odnosi się do sytuacji, w której koszty udzielonej pomocy mającej charakter usług odpłatnych zostały określone za życia świadczeniobiorcy w ostatecznej decyzji administracyjnej i nie zostały zapłacone do wysokości obciążającej tego świadczeniobiorcę lub członków jego rodziny do czasu jego śmierci (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 228/11, pub. Centrala Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 440/10, lex 754779). Innymi słowy, przepis ten dotyczy kosztów zaległych przypadających na świadczeniobiorcę lub wskazanych w decyzji członków jego rodziny, a więc w niniejszej sprawie, możliwe byłoby domaganie się od spadkobierczyni z masy spadkowej należności za pobyt w domu pomocy społecznej do wysokości obciążającej świadczeniobiorcę, w sytuacji gdyby te koszty nie zostały zapłacone (co jak podniesiono wcześniej nie miało miejsca). Przedstawione powyżej stanowisko Sąd w niniejszym składzie podziela. Należy też podnieść, że uprawnienie do zwrotnego poszukiwania (regresu) winno mieć źródło w przepisach ustawy. Przywołany zaś przez organ odwoławczy przepis określa zasadniczo krąg podmiotów zobowiązanych do zwrotu wydatków. Tu można wskazać, że w świetle przywołanej regulacji ustawy o pomocy społecznej istnieją dwa rodzaje obowiązków gminy, która kieruje podopiecznego do domu pomocy społecznej w zakresie odpłatności za ten pobyt (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 440/10, lex 754779). Pierwszy - to obowiązek gwarancyjny, powstaje on wówczas, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie może z własnych dochodów pokryć w całości kosztów pobytu w takiej placówce i wówczas ustala się jej obowiązek w części, nie więcej jednak niż 70% dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy). W takiej sytuacji różnicę między kwotą tak uzyskaną, a średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej pokrywa gmina i jest to ta część opłaty, która ma walor gwarancyjny, bowiem pozwala realizować usługi opiekuńcze wobec osoby, która nie jest w stanie ich ponieść (art. 61 ust. 2 pkt 3 ustawy). Na istnienie właśnie tego obowiązku gminy zdaje się wskazywać organ odwoławczy podnosząc w uzasadnieniu decyzji, że wnoszone opłaty nie miały charakteru zastępczego lecz stanowiły realizację innego obowiązku gminy. Wykonywanie przedmiotowego obowiązku przez gminę odzwierciedla treść dwóch decyzji, dołączonych do wniesionej skargi przez skarżącą, a mianowicie decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 29 maja 2007 r., nr [...] i decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 4 kwietnia 2008 r. nr [...], które ustalają obowiązek gminy ponoszenia różnicy między średnim kosztem utrzymania, a wnoszonymi opłatami. Można tu dodać, że przepis art. 17 ust. pkt 16) ustawy o pomocy społecznej stanowi, że do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w tym domu. Drugi, to już wcześniej wskazany i omówiony, obowiązek gminy polegający na zastępczym wnoszeniu przez gminę opłaty (art. 61 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy) w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 1, 2, 2a tej ustawy z obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. I to z realizacją tego obowiązku, ustawodawca wiąże prawo gminy do dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. W konsekwencji powyższych rozważań należy uznać, że domaganie się w okolicznościach niniejszej sprawy od skarżącej zwrotu poniesionych wydatków, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Tym samym należało uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa, w tym art. 96 ust. 1 pkt 2) ustawy, które niewątpliwie miało wypływ na wynik sprawy. Dlatego należało decyzje te uchylić i wyeliminować z obrotu prawnego. Na zakończenie należy wskazać, że przywołany w odpowiedzi na skargę wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 845/11 nie zawiera uzasadnienia, tym samym nie można stwierdzić, co legło u podstaw zapadłego orzeczenia. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić poczynione powyżej uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł stosownie do treści art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.