III SA/Gd 214/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. Ł. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2015 r. skierowanym do Urzędu Miasta G. działająca w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionej A. Ł. opiekun prawny G.K. zwróciła się o wymeldowanie jej brata J.Ł. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w G. przy ul. [...]. Uzasadniając złożony wniosek ww. wskazała, że J. Ł. nie zamieszkuje w lokalu od 2014 r. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. znak [...] Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wskazując w podstawie prawnej wydanego postanowienia art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Uzasadniając wydane postanowienie organ wskazał, że z informacji uzyskanej z Zarządu Nieruchomości Komunalnych (Biura Obsługi Mieszkańców nr [...] w G.) wynika, iż A. Ł. jest jedynie użytkownikiem spornego lokalu, gdyż umowa najmu została rozwiązana z uwagi na zadłużenie czynszowe. Wobec powyższego należało przyjąć, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpiła osoba, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Brak tytułu prawnego do lokalu determinuje z kolei uznanie, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego i nie może być stroną inicjowanego postępowania. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zobligowany jest odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. W zażaleniu na ww. postanowienie działająca w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionej A. Ł. opiekun prawny G. K. podniosła, że odmowa wymeldowania jest rażąco niesłuszna i niesprawiedliwa. W piśmie datowanym na dzień 23 grudnia 2015 r. stanowiącym uzupełnienie zażalenia ustanowiony pełnomocnik skarżącej zarzucił wydanemu postanowieniu naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 28 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez błędne ich zastosowanie i błędne przyjęcie, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że A. Ł. jest obecnie użytkownikiem mieszkania nr [...] położonego w G. przy ul. [...] a nie jego najemcą. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego celem wykazania, iż A. Ł. jest nadal najemcą spornego lokalu. W ocenie pełnomocnika na ww. okoliczność organ winien przeprowadzić: dowód z: - wyroku Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt [...] oraz jego uzasadnienia; - pisma Prezydenta Miasta z dnia 18 listopada 2015 r. znak [...]; - przesłuchania G. K.. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. znak [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 61a § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Wojewoda zakwestionował interes prawny A. Ł. do występowania z wnioskiem o wymeldowanie J.Ł. z ww. lokalu, wskazując że osoba ta nie posiada tytułu prawnego do lokalu jak wymaga tego przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni jest jedynie użytkownikiem lokalu należało odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie wymeldowania J. Ł. z pobytu stałego. Wojewoda wskazał przy tym, że podmiot nieposiadający interesu prawnego może przekazać organowi informację o tym, że dana osoba nie zamieszkuje w lokalu zgodnie z zameldowaniem. W takiej sytuacji organ ma możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. W skardze na ww. postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. Ł. działając przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wydanemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu; - naruszenie art. 78 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów, które miałyby wykazać, ze skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu; - naruszenie art. 61a § 1 w zw. z art. 28 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich błędne zastosowanie i błędne przyjęcie, że żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Organ odwoławczy wskazał uzupełniająco, że w dniu 19 stycznia 2016 r. J. Ł. dokonał wymeldowania ze spornego lokalu. W następstwie dokonanego wymeldowania Prezydent Miasta decyzją z dnia 21 stycznia 2016 r. umorzył postępowanie prowadzone w przedmiocie wymeldowania wyżej wymienionej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przedmiotowej sprawie organy administracji zakwestionowały interes prawny A. Ł. do występowania z wnioskiem o wymeldowanie J. Ł. z ww. lokalu, wskazując że nie posiada tytułu prawnego do lokalu jak wymaga tego przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 388) a jedynie jest jego użytkownikiem, gdyż przestała być najemcą lokalu wskutek rozwiązania umowy najmu. Już na etapie postępowania zażaleniowego pełnomocnik skarżącej wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego (powołując konkretne dowody) celem wykazania, iż A. Ł. jest nadal najemcą przedmiotowego lokalu (vide: stanowiące uzupełnienie zażalenia pismo pełnomocnika z dnia 23 grudnia 2015 r.; data wpływu pisma do Urzędu Miejskiego w G. - 12 stycznia 2016 roku). Organ odwoławczy nie przeprowadził dowodów wskazanych w zażaleniu, czym naruszył art. 75 § 1 k.p.a., ograniczając się do uznania stanowiska organu pierwszej instancji za prawidłowe. Tak przeprowadzone postępowanie przez organ odwoławczy uznać należy za wadliwe. Z tych względów zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem procedury administracyjnej - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - należało uchylić. Wyjaśnić trzeba jednocześnie, że Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub czynności dlatego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie fakt wymeldowania J.Ł., po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Skoro skarżąca nie skorzystała z prawa cofnięcia skargi na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobligowany był do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia na podstawie stanu faktycznego ustalonego w dacie jego wydania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na mocy art. 200 w zw. z art. 209 ww. aktu prawnego (punkt II wyroku). Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) . Stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia stawka minimalna za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wynosi 480 zł. Koszty sądowe (wpis) opłacone przez skarżącą wynosiły 100 zł.