III SA/Gd 216/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie: NSA Marek Gorski (spr.), WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 3 marca 2006r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej uchyla zaskarżoną decyzję. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia 3 marca 2006 r. na podstawie art. 88 w związku z art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), § 10 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczanych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...]. z dnia 5 stycznia 2006 r. nakazującą R. D. wraz z osobami z nim zamieszkującymi, opuszczenie tymczasowej kwatery nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na mocy decyzji z dnia 5 kwietnia 2002 r., nr [...] R. D. przydzielono wskazaną kwaterę tymczasową na czas pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji [...]. W grudniu 2002 r. R. D. złożył raport o przeniesienie do Komendy Wojewódzkiej Policji [...] i z dniem 1 stycznia 2003 r. rozpoczął służbę w wydziale d/w z przestępczością gospodarczą. Następnie Komendant Powiatowy Policji [...] decyzją z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zmiany decyzji nr [...] o przydziale kwatery tymczasowej wyraził zgodę na dalsze zamieszkiwanie funkcjonariusza wraz z rodziną w lokalu przez okres 3 lat od daty przeniesienia tj. do 31 grudnia 2005 r. Ponieważ R. D. kwatery tymczasowej nie opuścił w terminie określonym w decyzji o przydziale, Komendant Powiatowy Policji [...] decyzją z dnia 5 stycznia 2006 r. nakazał mu opróżnienie i wraz z rodziną opuszczenie kwatery tymczasowej. Policjant odwołał się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że wydając decyzję w I instancji Komendant Powiatowy Policji [...] naruszył art. 19 k.p.a. o właściwości organu, bowiem zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia decyzje w sprawach przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater, w stosunku do policjantów pełniących służbę w komendzie wojewódzkiej Policji wydają będący dysponentami lokali komendanci wojewódzcy Policji. W dniu wydania decyzji przez organ niższej instancji R. D. pełnił służbę w Komendzie Wojewódzkiej Policji [...], wobec czego właściwym do jej wydania jest tylko [...] Komendant Wojewódzki Policji [...]. Decyzja w sprawie poprzedzona powinna być wnioskiem dysponenta czyli Komendanta Powiatowego Policji [...]. R. D. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia 5 stycznia 2006 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że powyższa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. powinna być uznana za nieważną. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący w swoim piśmie z dnia 9 stycznia 2006 r. w sposób wyraźny nie domagał się kontroli decyzji w trybie nadzwyczajnym opartym na art. 156 k.p.a. w związku z tym organ uznał, iż jest to odwołanie do organu II instancji w trybie art. 127 k.p.a. Organ wskazał przy tym, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądów administracyjnych organ odwoławczy w trakcie postępowania odwoławczego nie może orzekać na podstawie art. 156 k.p.a. z uwagi na inny zakres i charakter jego działań w tych dwóch trybach (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 1982 r., II SA 919/81, ONSA 1982/1/5; wyrok NSA z dnia 7 maja 1984 r., II SA 225/84). Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że uchylając decyzję organu I instancji winien także umorzyć postępowanie w sprawie czego nie uczynił. Jego zdaniem jednak uchybienie to nie ma istotnego znaczenia (nie jest rażącym naruszeniem prawa), gdyż z obrotu prawnego została wyeliminowana wadliwa decyzja, zaś organ, który ją wydał nie mając do tego legitymacji nie rozstrzygnie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Sądy administracyjne zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – w skrócie p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma art. 138 k.p.a., który określa rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. W art. 138 § 2 k.p.a. przewiduje się, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wyżej zacytowany katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego wyznacza granicę w jakich porusza się organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji. Z logiki postępowania administracyjnego, której wyrazem jest w/w przepis wynika, że organ odwoławczy nie może poprzestać na wydaniu decyzji jedynie uchylającej zaskarżoną decyzję; musi również przesądzić o dalszym toku postępowania. Po uchyleniu decyzji organu I instancji sprawa może zostać umorzona, przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi niższej instancji lub zostać rozpatrzona merytorycznie w części lub w całości przez organ II instancji. Z uwagi na wskazany przepis jako nieprawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie. Sąd analizując zaskarżoną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] zwrócił uwagę, iż podstawę rozstrzygnięcia stanowił m.in. cytowany art. 138 § 2 k.p.a. Istnieje zatem sprzeczność między treścią tego przepisu a uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Przepis ten bowiem mówi o przekazaniu sprawy organowi I instancji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji jest niewłaściwy w sprawie. Jeszcze bardziej komplikuje sprawę stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, iż organ odwoławczy winien umorzyć postępowanie. Pomijając zasadność takiego rozstrzygnięcia należy zaznaczyć, iż nie znajduje ono oparcia w przepisie proceduralnym stanowiącym podstawę prawną przedmiotowej decyzji. W zasadzie nie wiadomo co organ orzekł i jaki ma być dalszy tryb postępowania w sprawie. Niewątpliwie strona postępowania powinna wiedzieć w jakim trybie i przed jakim organem będzie prowadzone postępowania oraz jakie środki prawne i gwarancje jej przysługują. Jako oczywiście nie do przyjęcia jest sytuacja, w której adresat decyzji lub sąd mają zgadywać lub domyślać się rozstrzygnięcia jakie zapadło w postępowaniu administracyjnym. Zatem zdaniem Sądu wskazane uchybienie należy uznać jako mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo uznał pismo skarżącego z dnia 9 stycznia 2006 r. jako odwołanie i prowadził postępowanie w trybie odwoławczym. Mimo, że w treści pisma znajduje się wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, jednak na oczywisty charakter tego środka odwoławczego wskazuje nazwa, podstawa prawna przytoczona przez odwołującego się, tj. art. 127 k.p.a. oraz uzasadnienie. Ponieważ sprawa była prowadzona w trycie odwoławczym, zgodnie z przytoczoną w odpowiedzi na skargę argumentacją nie mógł znaleźć zastosowania art. 156 k.p.a., który odnosi się do trybu nadzwyczajnego. Reasumując Sąd uważa, iż uchybienia proceduralne w niniejszej sprawie muszą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. [...] Wojewódzki Komendant Policji [...] ponownie rozpatrujący sprawę będzie zobowiązany do wydania orzeczenie zgodnie z art. 138 k.p.a. ze szczególnym uwzględnieniem przepisów o właściwości organów w sprawie. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.