III SA/Gd 22/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie: WSA Alina Dominiak, WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E.O. na decyzję Rektora Akademii Medycznej [...] z dnia 6 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na I rok studiów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Rektora Akademii Medycznej [...] na rzecz skarżącej E. O. 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Gd 22/07 U z a s a d n i e n i e Decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Akademii Medycznej [...]. z dnia 13 lipca 2005 r. nr [...] nie przyjęto E. O. na l rok studiów Wydziału Lekarskiego - Kierunek Lekarski Akademii Medycznej [...]. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna wskazała, że E. O. w wyniku postępowania rekrutacyjnego uzyskała 187 punktów, podczas gdy minimalna liczba punktów kwalifikująca kandydata na l rok studiów w roku akademickim 2005/2006 wynosiła 188. E. O. odwołała się od powyższej decyzji kwestionując ocenę wskazanych odpowiedzi. Rektor Akademii Medycznej [...] decyzją z dnia 6 września 2006 r. nr [...] w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), Statut Akademii Medycznej [...] z dnia 17 czerwca 1991 r. (Zarządzenie Nr 8/2004) oraz uchwałę Senatu Akademii Medycznej [...] z dnia 20 grudnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Rektor [...] wskazał, że zgodnie z uchwałą Senatu Akademii Medycznej [...] z dnia 20 grudnia 2004 r., limit przyjęć na l rok studiów dziennych magisterskich na Wydziale Lekarskim w roku akademickim 2005/2006 wynosił 200 miejsc. W wyniku postępowania rekrutacyjnego do przyjęcia na l rok zakwalifikowano 200 kandydatów, którzy uzyskali co najmniej 188 punktów. Wynik uzyskany przez E. O., tj. 187 punktów, nie wystarcza do przyjęcia na studia w Akademii Medycznej [...]. O przyjęciu na studia decyduje uzyskana w toku egzaminów punktacja i limit przyjęć. W odpowiedzi na zarzuty odwołania Rektor [...] stwierdził, że zastrzeżenia merytoryczne co do treści pytań lub też interpretacji odpowiedzi nie mogą być uwzględnione, ponieważ według opinii niezależnych ekspertów są niezasadne. Tak w odpowiedzi na pytanie nr 18 z biologii, w której należało wymienić jedno podobieństwo w uzębieniu mlecznym i stałym, nie wystarczyło podanie jakie typy zębów są wspólne dla obu typów uzębienia, ale także liczbę zębów. W uzębieniu mlecznym i stałym występuje odmienna liczba zębów trzonowych i stałych, zatem samo podanie faktu istnienia takiego typu zębów nie może być traktowane jako podobieństwo. W odpowiedzi na pytanie nr 18 z biologii, w której należało wymienić jedną różnicę w uzębieniu mlecznym i stałym, skarżąca odpowiedział tylko częściowo pomijając istotną informację, tj. "występujące w każdej połówce obu łuków zębowych". Według opinii eksperta zadanie 20 z chemii nie zawiera błędu merytorycznego i zaproponowany model odpowiedzi był prawidłowy, co potwierdza opis doświadczenia zawarty w książce A. Burewicz, P. Jagodziński: Doświadczenia chemiczne dla szkół średnich. Część 2 WSiP, Warszawa ,1998. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. O. działając przez pełnomocnika wniosła o uchylenie w/w decyzji Rektora [...] i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W ocenie skarżącej decyzja Rektora [...] narusza prawo w sposób dający prawo do wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w szczególności narusza art. 10 § 1 oraz 79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niezapewnienie jej udziału w czynnościach postępowania odwoławczego. Tym samym uniemożliwiono jej zarówno czynny udział w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, jak i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Określona w Kodeksie postępowania administracyjnego zasada czynnego udziału stron w postępowaniu sprowadza się do nałożenia na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie była informowana o miejscu i terminie czynności podejmowanych w trakcie postępowania. Nie została również zawiadomiona o miejscu i terminie dowodu z biegłego, co niewątpliwie stanowi naruszenie art. 79 k.p.a. Takie postępowanie organu uniemożliwiło uzyskanie odpowiedzi na podniesione w odwołaniu wątpliwości, poprzez pozbawienie możliwości zadawania pytań biegłemu oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału (por. wyrok NSA w Warszawie z 11 grudnia 2001 r. l SA 1252/00, Lex 81994). Skarżąca na poparcie swego stanowiska powołała tezy wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. l SA 149/03 (Lex nr 156896) oraz wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r. w sprawie II SA 1210/99 (Lex nr 46806). Odnośnie samego egzaminu na studia, skarżąca stwierdziła, że na pytanie: "Wymień jedną różnicę i jedno podobieństwo w uzębieniu stałym i mlecznym" podała prawidłową odpowiedź: "W uzębieniu mlecznym i stałym są siekacze, kły i zęby trzonowe". Stanowisko eksperta na które powołuje się Rektor [...] jest nieprawidłowe. Odpowiedź byłaby błędna tylko wówczas, jeżeli któreś z wymienionych rodzajów zębów nie występowałby w uzębieniu stałym i mlecznym. Podanie liczby poszczególnych typów zębów wskazywałoby na różnicę a nie na podobieństwo, i mogłoby słusznie być uznane za odpowiedź błędną. Jeżeli chodzi o pytanie dotyczące różnic między uzębieniem stałym i mlecznym skarżąca udzieliła odpowiedzi, że w uzębieniu mlecznym występują jedynie dwa, a w uzębieniu stałym trzy zęby trzonowe. Ta odpowiedź dotyczyła jedynie wzoru zębowego, a nie całkowitej ilości zębów trzonowych. Informacja ta została zawarta w podręczniku W. Lewińskiego "Anatomia i fizjologia człowieka", której kopię str. 82 i 135 skarżąca dołączyła do skargi. Objaśnienie do rysunku zawartego w podręczniku wyraźnie wskazuje na ilość zębów siekaczy, kłów, przedtrzonowych i trzonowych w uzębieniu mlecznym i stałym człowieka w każdej połówce obu łuków zębowych. Pomimo, iż nie ma wzmianki, że informacja dotyczy tzw. wzoru zębowego w nauce i praktyce operuje się przedstawionym wzorem i nie budzi to jakichkolwiek wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał wszystkie twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, a ponadto podniósł, że w związku ze stwierdzeniem nieważności jego decyzji z dnia 29 lipca 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 13 lipca 2005 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 575/05 strona podjęła ponownie postępowanie w sprawie. W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącej tak, co do zarzutów materialnych i formalnych organ dokonał szczegółowego i merytorycznego rozpoznania zarzutów. Organ zgodnie z wskazówką zawartą w treści uzasadnienia wyroku dla oceny spornego pytania posłużył się opinią niezależnych ekspertów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zwracał uwagę, iż pytania testowe winny być tak formułowane aby istniała na nie jedna odpowiedź prawidłowa. W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie IIISA/Gd 575/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na niejasne zasady oceniania odpowiedzi. Poszczególne zadania przy prawidłowej odpowiedzi dawały możliwość uzyskania określonej ilości punktów. Przy numerze zadania w nawiasie podawano ilość punktów możliwych do uzyskania. Z zapisu nie wynikało, że zdający może uzyskać od 0 do x punktów to jednak sposób naliczania punktów wskazywał, iż przyjęto praktykę oceny zadania od 0 do x punktów (patrz zadania 16 i 17). Odnosząc się do sposobu oceny zadania 18 - tego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż graficzny obraz górnej szczęki wskazujący uzębienie mleczne i stałe wyraźnie wskazuje jakie grupy zębów występują w uzębieniu mlecznym a jakie w stałym. Niewątpliwie jednym z podobieństw w uzębieniu mlecznym i stałym jest występowanie siekaczy, kłów i zębów trzonowych. Przedstawione zadanie "Wymień jedno z podobieństw i jedną różnicę w uzębieniu mlecznym i stałym człowieka" nie zawierało wymogu wskazania ilości zębów. To że egzaminator oczekiwał wskazania ilości zębów trzonowych w uzębieniu mlecznym i stałym a nie wyartykułował tego w zadaniu nie może przesądzać o tym, iż udzielona przez skarżącą odpowiedź jest błędna. Graficzny obraz uzębienia człowieka wskazujący na uzębienie górnej szczęki mógł sugerować, iż chodzi o uzębienie górnej szczęki człowieka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość posłużenia się przez organ opinią wydaną przez niezależnych ekspertów. W aktach sprawy znajduje się pismo mgr G. B. z dnia 21 sierpnia 2006 r. z którego wynika, iż jest ono skonsultowane z mgr T. U. egzaminatorem biologii. Z treści tego pisma wysłanego do Rektora AM [...] wynika, iż odpowiedź na pytanie jest nieprecyzyjna. Akta sprawy po pierwsze nie wskazują w jakim charakterze występuje mgr G. B. a ponadto zawarta w tym piśmie sugestia, iż skarżąca winna wskazać na liczbę zębów (różniącą się między uzębieniem mlecznym i stałym) nie mieści się w pytaniu "Wymień jedno z podobieństw a dotyczyć może drugiej części pytania" (...) i jedną różnicę w uzębieniu mlecznym i stałym". Ocena podobieństw przedstawiona w zadaniu i odpowiedź dotycząca zadania 18 wobec graficznego obrazu uzębienia mlecznego i stałego zawartego w zadaniu nie wymaga wiedzy specjalistycznej a jedynie sprowadza się do logicznego rozumowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał za zasadne zarzuty przedstawione w skardze i na mocy art. 195 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. uchyla zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia Art. 200 p.p.s.a. DSz