III SA/Gd 22/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem zawartym w skardze (datowanej na dzień 3 grudnia 2013 r.), uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 24 stycznia 2014 r., skarżący T. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na podstawie oświadczeń zawartych w formularzu PPF ustalono, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, przebywającą obecnie w jednostce penitencjarnej. Wnioskodawca nie jest zatrudniony i nie posiada do dyspozycji jakichkolwiek środków pieniężnych. Ww. nie posiada również nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Źródłem jego dochodu jest renta w wysokości 760 zł brutto miesięcznie, z której dokonywane są potrącenia egzekucyjne. W tym stanie należało uznać, co następuje: Przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynił decyzję wydaną w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. W świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych (wpisów, opłat kancelaryjnych), a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powołanej regulacji normatywnej to wnoszący o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) oraz biorąc pod uwagę ww. fakt pozbawienia wolności uznano, iż wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oczywistym jest bowiem, że wnioskodawca przebywając w jednostce penitencjarnej jest ograniczony w możliwości znalezienia zatrudnienia, a przez to wygenerowania środków na poniesienie ww. ciężaru finansowego. Ponadto w przypadku osadzenia w zakładzie karnym w grę wchodzić może wyłącznie zatrudnienie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez jednostkę penitencjarną, co w realiach sprawy na dzień wydania niniejszego postanowienia nie ma miejsca. W powyższej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie wnioskodawcy prawa do sądu gwarantowanego w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.