III SA/Gd 223/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 2 lutego 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 17 czerwca 2004 r., orzekającą o wymeldowaniu E. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Jako podstawę prawną swojej decyzji Wojewoda [...] powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie E. S. z pobytu stałego wystąpił W. S. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał decyzję o wymeldowaniu, która następnie została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...]. Decyzja organu II instancji została zaskarżona przez E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i uchylona wyrokiem z dnia 28 września 2005 r. (sygn. akt III SA/Gd 465/04). Sąd uchylając decyzję wskazał, iż należy dokładnie i szczegółowo zgadać zgromadzony materiał dowodowy jak i dokumenty złożone przez skarżącego wraz z odwołaniem. Wojewoda [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy podniósł, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy wystąpił do organu I instancji o ponowne przesłuchanie E. S. Jak wynika z protokołu tego przesłuchania strona stwierdziła, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od 2 lat. Zamieszkuje w innym lokalu, u osoby która sprawuje nad nim opiekę. W spornym lokalu nie ma na razie warunków do zamieszkiwania; brak w nim toalety. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność nie zamieszkiwania E. S. w miejscu pobytu stałego. Organ uwzględnił przy tym fakt, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób. W przedmiotowej sprawie faktem jest, że E. S. z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wymaga pomocy osób trzecich, ale też faktem jest, że obecnie nie przebywa w spornym lokalu, a meldunek musi potwierdzać pobyt osoby w lokalu. Przy obecnym stanie sprawy utrzymywanie meldunku stanowiłoby więc fikcję meldunkową i byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami. Nie może zmienić takiej oceny organu trudna sytuacja zdrowotna E. S., ani powody, dla których musiał opuścić lokal. Na zakończenie organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, kiedy wyżej wymieniony będzie mógł powrócić do przedmiotowego lokalu i w nim zamieszka wówczas będzie mógł ponownie się w nim zameldować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając im naruszenie art. 15 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, 8, 9, 11, 77, 80 k.p.a. Skarżący stwierdził, że nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie. Zamieszkiwanie tam uniemożliwiały ciągłe nieporozumienia z synem, który odmawiał opieki nad skarżącym. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, niewidomą i schorowaną, a zatem potrzebuje opieki. Znamienny jest fakt, że to właśnie syn wystąpił o wymeldowanie skarżącego. To przymus – w tym przypadku niemal fizyczny a także psychiczny sprawił, że skarżący zmuszony był opuścić lokal i wyprowadzić się do osoby niespokrewnionej. Ponadto do opuszczenia lokalu zmusiły skarżącego fatalne warunki lokalowe, które jednak na skutek przeprowadzonych rozmów z władzami miasta mają być polepszone (zbudowanie łazienki). Skoro organ ma świadomość z czego wynika przymus opuszczenia lokalu i zobowiązał się usunąć te przyczyny, to niezasadna jest decyzja o wymeldowaniu. W sprawie nie ma mowy o dobrowolności opuszczenia lokalu, a skarżący niebawem po przeprowadzeniu remontu powróci do miejsca stałego pobytu. Zdaniem skarżącego opuszczenie lokalu nie miało charakteru ani dobrowolnego ani trwałego. Skarżący na poparcie swego stanowiska przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r., V SA 108/00 (Lex nr 49954), wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., V SA 2950/00 (Lex nr 80643) oraz wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00 (Lex nr 50123). Nadto skarżący podał, że osoba, która dotychczas się nim opiekowała wkrótce przeprowadzi się do córki, ponieważ sama potrzebuje pomocy. Zatem niemożliwym stanie się jego dalszy pobyt u tej osoby. Zdaniem skarżącego organ nie zbadał czy osoba składająca wniosek o jego wymeldowanie ma legitymację strony w niniejszym postępowaniu. Podsumowując skarżący wskazał, że organy administracyjne rozpatrujące sprawę zaniedbały przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego. Brak jest ustalenia kwestii pobytu czasowego skarżącego, przymusu psychicznego i fizycznego oraz czynności Urzędu Miasta K. w kierunku dostosowania mieszkania do potrzeb skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu braku dobrowolności w opuszczeniu spornego lokalu organ wyjaśnił, że w takiej sytuacji możliwe jest dochodzenie swoich praw na drodze sądowej, jednakże skarżący podczas całego toczącego się postępowania o wymeldowanie nie wskazywała na taki stan rzeczy. W protokołach przesłuchania składanych pod odpowiedzialnością karną zeznawał jedynie, że nie może przybywać w przedmiotowym lokalu z uwagi na brak opieki oraz trudne warunki mieszkaniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie należy zauważyć, iż ewidencja ludności zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach; a więc między innymi służy do odzwierciedlenia istniejącego stanu faktycznego w zakresie miejsca pobytu osób. Jak wynika z wyroku Trybunał Konstytucyjny z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (OTK-A 2002/3/34) z meldunkiem nie wiąże się prawo własności czy inne uprawnienia do lokalu. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w przepisie art. 9 ust. 2b cytowanej ustawy w myśl, którego zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z kolei art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jak słusznie podkreśla skarżący zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, aby dokonać wymeldowania opuszczenie lokalu winno mieć charakter dobrowolny i trwały. Organ administracji publicznej rozpatrujący sprawę o wymeldowanie jest zobowiązany do działania w oparciu o wyżej cytowaną ustawę jaki i przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, które nakładają na niego obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy (art. 7 i 77 k.p.a.). W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że E. S. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Wynika to zarówno z zeznań świadka H. Z., ustaleń dokonanych przez Urząd Miejski w K., jak i zeznań złożonych przez samego E. S.. Z akt sprawy wynika, że strona zamieszkuje przy ul. [...] w K. z A. O., która się nim opiekuje. Skarżący podnosił w skardze, iż przeprowadził się do innego lokalu ze względu na stan zdrowia i konflikt z synem. Jeżeli chodzi o kwestię nieporozumień z synem to w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki o zmuszeniu E. S. przez syna do opuszczenia lokalu. W szczególności E. S. nie podnosił takiego zarzutu na etapie rozpatrywania sprawy przez organy administracyjne, jak i w pierwszej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2004 r. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, iż skarżący nie został przemocą fizyczną czy psychiczną zmuszony do opuszczenia spornego lokalu. W sprawie nie zostały przedstawione przez stronę jakiekolwiek dowody świadczące o występującej w rodzinie przemocy (np. raporty policyjne, zawiadomienia policji, czynności prokuratorskie, powództwo o naruszenie posiadania itp.). Nie negując twierdzeń skarżącego o złym stanie zdrowia i potrzebie opieki ze strony osób trzecich Sąd jest zdanie, iż nie można utożsamiać złego stanu zdrowia z przymusem fizycznym czy psychicznym, którego konsekwencją jest opuszczenie lokalu. Mogłoby tak być istotnie, w sytuacji gdyby skarżący znajdował się w szpitalu lub ośrodku opiekuńczym. Jak wynika z zeznań skarżącego z dnia 25 stycznia 2005 r. w spornym lokalu nie posiada rzeczy. Nadto korespondencja kierowana do skarżącego i adresowana na ul. [...] w K., nieraz była obiera przez A. O. z dopiskiem "konkubina". W ocenie Sądu wskazane okoliczności przemawiają za tym, iż skarżący faktycznie dobrowolnie wyprowadził się ze spornego lokalu i swoje centrum życiowe koncentruje w lokalu przy ul. [...] w K. Trzeba również zauważyć, iż stan taki trwa kilka lat. Zgodnie z deklaracjami skarżącego stan jego zdrowia nie jest na tyle poważny, aby uniemożliwiał mu późniejszy powrót do lokalu przy ul. [...]. Odnośnie zarzutu, iż organy nie badały legitymacji procesowej osoby składającej wniosek o wymeldowanie to Sąd zauważa, iż sprawa została wszczęta z urzędu. Natomiast okoliczność, iż aktualny użytkownik mieszkania W. S. jest stroną tego postępowania nie budzi wątpliwości organu, ani Sądu. Jak wynika z akt sprawy ubiega się on o uzyskanie przydziału najmu mieszkania. Reasumując Sąd uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy w sprawie pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Biorąc pod uwagę ocenę tego materiału, Sąd jest zdania, iż zaistniały ustawowe przesłanki do wymeldowania E. S. i decyzje organów są prawidłowe. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.