III SA/Gd 225/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. III SA/Gd 225/05 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 marca 2005 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 grudnia 2004 r., mocą której na podstawie art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) odmówiono K. K. przyznania dodatku mieszkaniowego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy podał, iż zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił K. K. przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na okoliczność, iż wskazana w oświadczeniu o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego powierzchnia zajmowanego przez nią lokalu przekracza powierzchnię normatywną lokalu przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych o więcej niż 30%. Dalej organ II instancji wskazał, iż K. K., która wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożyła w dniu 10 listopada 2004 r. odwołała się od przedmiotowej decyzji podnosząc, iż przypisywanie jej samej całej powierzchni 49,42 m 2 z uwagi na zamieszkiwanie z nią 2 córek, z których jedna partycypuje w kosztach jego utrzymania jest nierozsądne; nadto wskazano, iż w aktach sprawy znajduje się oświadczenie J. K., z którego wynika, iż prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe, natomiast zamieszkuje wraz z matką i solidarnie opłaca połowę należnego za mieszkanie czynszu. Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż istotną kwestią w sprawie jest ustalenie ilości członków gospodarstwa domowego prowadzonego przez wnioskodawczynię. Z art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika bowiem, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo o 50%, pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Organ odwoławczy wskazał, iż jeżeli K. K. istotnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, to dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje ze względu na przekroczenie powierzchni normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 o więcej niż 30%. Zgodnie zaś z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim stale zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. Co więcej organ odwoławczy podał, iż z oświadczeń J. K. i K. K. składanych na etapie postępowań przed organami obu instancji wynika, iż J. K. zamieszkuje wraz z matką, wywodząc swoje prawo z prawa najmu lokalu przez matkę i partycypuje w kosztach jego utrzymania. Tym samym uznać należy, iż gospodarstwo domowe wnioskodawczyni składa się z dwóch osób; okoliczność tą potwierdzają również dane zarządcy domu, z których wynika, iż opłata za nieczystości bytowe stałe, uzależniona od ilości osób zajmujących lokal, w tym przypadku naliczana jest dla 2 osób. Wobec tego, iż w świetle art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych powierzchnia normatywna lokalu zajmowanego przez 2 osoby wynosi 40 m2 i tym samym powierzchnia lokalu wnioskodawczyni nie przekracza powierzchni normatywnej o 30%; przepis art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie ma więc w sprawie zastosowania. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem przedmiotowego przepisu. Organ odwoławczy wskazał dalej, iż do obliczenia dodatku mieszkaniowego niezbędne jest ustalenie wysokości dochodu gospodarstwa domowego. K. K., będąc do tego zobowiązaną złożyła deklarację o wysokości dochodów niezgodną ze stanem faktycznym, gdyż w deklaracji nie uwzględniono dochodów córki; J. K. wezwana do złożenia oświadczenia o własnych dochodach odmówiła zaś jego złożenia. Tym samym organ II instancji został pozbawiony możliwości rozpoznania sprawy przyznania dodatku mieszkaniowego co do istoty. Po złożeniu przez K. K. uzupełnionego wniosku i deklaracji o dochodach rozstrzygnięcie w powyższym przedmiocie będzie możliwe. Odnośnie kwestii dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji organ I instancji, zasądzenia odszkodowania z tytułu bezczynności organu I instancji oraz odszkodowania za poniesioną rzeczywistą stratę, organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na wszczęcie postępowania odwoławczego odrębne postępowanie w powyższym przedmiocie jest niedopuszczalne, co więcej, żądania wnioskodawczyni pozbawione są podstaw prawnych oraz absurdalne, jeżeli chodzi o ich wysokość. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K. wskazała, iż zaskarżona decyzja narusza jej prawa podmiotowe; podała nadto, iż sprawę rozstrzygnięto bez jej udziału. Co więcej skarżąca wskazała, iż alimenty córki nie są jej dochodem, a córka nie odmówiła złożenia żądanego przez organ oświadczenia. Uzupełnienie wniosku oraz deklaracji w kwestii dochodów jest zaś bezprzedmiotowe, gdyż od dnia 1 marca 2005 r. skarżąca została pozbawiona renty. Skarżąca w konkluzji wniosła o stwierdzenie naruszenia prawa oraz o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, iż w świetle art. 17 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) zarzuty skarżącej są niezasadne. Co więcej, skarga w większości dotyczy opieszałości organu odwoławczego w rozstrzygnięciu odwołania, a w tym przedmiocie postępowanie sądowe, prowadzone także ze skargi K. K. zostało postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2005 r. umorzone. Organ odwoławczy, wobec wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, w zakreślonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy; tym samym w świetle art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) możliwe było rozpoznanie sprawy w tym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr153, poz. 1269) stanowi, iż Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W rozpatrywanym przypadku przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o kasacyjnym charakterze. Zgodnie z postanowieniami art. 138 § 2 K.p.a. decyzja uchylająca decyzję w całości i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji może być podjęta, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Rozstrzygnięcie takie stanowi wyjątek od generalnej reguły, jaką jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy i może być podjęte tylko w tych przypadkach, gdy braki w postępowaniu wyjaśniającym są na tyle poważne, że ich uzupełnienie na etapie postępowania odwoławczego skutkowałoby tym, że sprawa de facto rozpoznana byłaby w jednej instancji. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja w kwestii dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ilość osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego jest podstawową okolicznością przesądzającą o tym, czy wnioskodawcy takie świadczenie przysługuje, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. W związku z tym, że przesłanka ta determinuje przebieg dalszego postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego należy stwierdzić, że brak jej wyjaśnienia na etapie postępowania przed organem I instancji nie może być uzupełniony w postępowaniu odwoławczym, gdyż prowadziłoby to do naruszenia wynikającej z art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, z uwagi na to, że dokonanie odmiennych ustaleń co do liczby osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego determinowałoby przebieg postępowania wyjaśniającego w pozostałym zakresie. Dlatego też mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa, w związku z czym Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.