III SA/Gd 225/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zapewnienia w szkole bieżącej ciepłej wody w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych przeznaczonych dla uczniów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Gminy Miejskiej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Inspektor Sanitarny, w związku ze stwierdzonymi w toku kontroli sanitarnej nieprawidłowościami w Szkole Podstawowej nr 4 w K., nakazał zapewnić w szkole bieżącą, ciepłą wodę we wszystkich pomieszczeniach higieniczno - sanitarnych przeznaczonych dla uczniów w terminie do dnia 30 września 2007r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w wyniku mającej w dniu 7 lutego 2007r. kontroli w Szkole Podstawowej Nr 4 w K. stwierdzono brak bieżącej, ciepłej wody w pomieszczeniach higieniczno - sanitarnych przeznaczonych dla uczniów. Uchybienie to uniemożliwia uczniom przestrzeganie podstawowych zasad higieny i stanowi zagrożenie dla ich zdrowia, a nadto narusza obowiązujące przepisy prawa. Organ powołał się na treść § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach ( Dz. U. Nr 6, poz.69), w myśl którego dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek. Nadto powołał się na przepis § 46 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), który stanowi, że m.in. budynek oświaty powinien mieć indywidualną lub centralną instalację ciepłej wody. Odwołanie od tej decyzji wniósł Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr 4 w K. oraz Burmistrz Miasta. W uzasadnieniu wskazano, że powołanie się na przepis § 46 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest nieuzasadnione, bowiem przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Budynek szkoły jest budynkiem istniejącym, wybudowanym w latach 20-30 ubiegłego stulecia, w 2004r. przeprowadzony został remont budynku. Tym samym przepisów rozporządzenia w niniejszej sprawie nie można było zastosować. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że podstawą do wydania decyzji w niniejszej sprawie jest § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Jego zdaniem brak bieżącej ciepłej wody w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych przeznaczonych dla uczniów nie zapewnia im przestrzegania podstawowych zasad higieny, stanowiąc tym samym zagrożenie dla ich zdrowia. Wskazano również, że w czasie kontroli nie wniesiono uwag do protokołu, co do zasadności wymogu zapewnienia ciepłej wody, a przyjęty termin usunięcia nieprawidłowości został ustalony z dyrekcją szkoły. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł Burmistrz Miasta wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach poprzez przyjęcie, że nakłada on na organ prowadzący szkolę obowiązek zapewnienia bieżącej wody w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych, 2. art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego przez oparcie rozstrzygnięcia sprawy na przepisie, który nie nakłada na skarżącego obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że przepis § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu jest przepisem ogólnym, z którego nie można wywodzić szczegółowych powinności ciążących na obowiązanych podmiotach. Przepis ten wskazuje jedynie osobę odpowiedzialną za warunki związane z bezpieczeństwem i higieną osób przebywających w szkole. Nadto cytowane rozporządzenie w sposób szczegółowy określa obowiązki ciążące na podmiocie odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i higienę w placówkach szkolnych, należy więc uznać, że obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją zostałby tam także w sposób wyraźny sprecyzowany. Zdaniem skarżącego brak zamieszczenia w rozporządzeniu takiego obowiązku był podyktowany stanem większości budynków szkół i okresem w jakim zostały wybudowane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji nakazującą zapewnić w Szkole Podstawowej Nr 7 w K. bieżącą, ciepłą wodę we wszystkich pomieszczeniach higieniczno - sanitarnych przeznaczonych dla uczniów w terminie do dnia 30 września 2007r. Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera treść przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach ( Dz. U. Nr 6, poz.69). Z przepisów rozporządzenia wynikają bezpośrednio warunki zapewniające stworzenie bezpieczeństwa i higieny pobytu młodzieży w szkole oraz związane z nimi obowiązki spoczywające na osobach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i higienę w szkołach i placówkach, o których mowa w tym akcie. W myśl § 2 cytowanego rozporządzenia, na który organy obu instancji powołały się w podstawie prawnej swojej decyzji, osobą odpowiedzialną za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce, a także bezpiecznych i higienicznych warunków uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek, jest dyrektor szkoły. Należy przy tym zauważyć, że ciążące na nim obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy nauczycieli i uczniów mają charakter bezwzględny, bowiem wykonanie ich związane jest z zakazem ich modyfikacji. Z kolei obowiązków tych, ze względu na ich charakter nie można domniemywać. Wynikają one natomiast wyraźnie z przepisów w/w rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Jak słusznie zauważył skarżący w skardze, ich źródłem nie może być jednak § 2 rozporządzenia, bowiem wskazuje on jedynie, jaki podmiot jest odpowiedzialny za utrzymanie bezpiecznych i higienicznych warunków w szkołach placówkach. Tym samym nie można podzielić stanowiska jakie zajęły organy obu instancji w niniejszej sprawie odnośnie przyjęcia w/w przepisu jako podstawy prawnej nałożenia na dyrektora szkoły obowiązku doprowadzenia do pomieszczeń szkoły bieżącej ciepłej wody. Nadto o tym, że z przepisów rozporządzenia nie wynika obowiązek doprowadzenia do pomieszczeń szkolnych przeznaczonych dla uczniów ciepłej wody świadczy pośrednio treść § 11 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w razie braku sieci wodociągowej, w szkole i placówce zapewnia się inne źródło wody spełniającej wymagania dla wody zdatnej do picia. Wynika z tego, że prawodawca zakłada i dopuszcza istnienie szkół i placówek nie wyposażonych w ogóle w sieć wodociągową. Tym bardziej więc nie można uznać za zasadne nałożenia obowiązku, o którym mowa w zaskarżonej decyzji. Bezsporne jest również w sprawie, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie zawierają przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. W końcu należy zauważyć, że decyzja organu drugiej instancji została podpisana przez Zastępcę Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego A. J., bez powołania się na upoważnienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do jej wydania, co winien był uczynić, zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. Upoważnienie takie nie wynika również z treści zaskarżonej decyzji, ani z akt sprawy. Sąd nie badał przy tym czy podpisujący decyzję miał upoważnienie do działania w imieniu organu administracji miał bowiem na uwadze, że obie podlegające kontroli sądu w tym postępowaniu decyzje są wadliwe z przyczyn wyżej wskazanych. Z uwagi na to, iż uprawnienia sądu administracyjnego ograniczone są do badania aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, oceniając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcia obu organów Sąd uznał, że oparte one zostały na wadliwej interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, a nadto, co dotyczy decyzji organu drugiej instancji, wydano ją z naruszeniem art. 107§ 1 k.p.a. Ustalenia co do dalszego przebiegu postępowania wynikają z powyższych rozważań. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, 152 i 200 w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.