III SA/Gd 230/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-08-04
Skład orzekający: Jacek Hyla, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu nieważności decyzji Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego zakazującej wprowadzenia do obrotu środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego była prawidłowa, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące skierowania decyzji do niewłaściwego adresata oraz wadliwości postępowania organów inspekcji sanitarnej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania (M. K. zamiast spółki A Sp. z o.o.). Ponadto, sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące wadliwego postrzegania przez organy administracji relacji między postępowaniem granicznym a postępowaniem Głównego Inspektora Sanitarnego, podkreślając niezależność tych postępowań i brak podstaw do wstrzymywania przez organ graniczny załatwienia sprawy do czasu zajęcia stanowiska przez Głównego Inspektora. Sąd uznał również, że dopuszczenie do obrotu innych produktów zawierających te same składniki nie przesądza o bezprzedmiotowości zobowiązywania importera do złożenia ekspertyz dotyczących bezpieczeństwa nowego produktu.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która uchyliła decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego zakazującą wprowadzenia do obrotu środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Organ pierwszej instancji zakazał wprowadzenia produktu do obrotu ze względu na obecność w jego składzie substancji (beta alanina, jabłczan cytruliny, jabłczan argininy) niewymienionych w Rozporządzeniu Komisji WE Nr 953/2009. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym brak wskazania konkretnego przepisu rozporządzenia w podstawie prawnej decyzji. Spółka zarzuciła organom inspekcji sanitarnej m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, błędną wykładnię prawa materialnego oraz naruszenie zasady równości wobec prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, uchylił decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 22 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 28 stycznia 2011 r. nr [...], 3. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 28 stycznia 2011 r., na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 ze zm.), Rozporządzenia Komisji WE Nr 953/2009 z dnia 13 października 2009 r. w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, art. 6 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 ze zmianami. Dz. U. Nr 21, poz. 105) zakazał wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polski środka spożywczego specjalnego żywieniowego przeznaczenia przeznaczonego do konfekcjonowania [...] składowanego w magazynie firmy w G. do czasu przedłożenia ostatecznego stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczącego powiadomienia o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej produktu pod nazwą [...] jako środka specjalnego przeznaczenia żywieniowego przez firmę A Sp. z o.o. w G..
Uzasadniając swoją decyzję organ wyjaśnił, że z analizy przedłożonych dokumentów wynika, że w skład środka specjalnego żywieniowego przeznaczenia [...] wchodzą między innymi: beta alanina, jabłczan cytruliny i jabłczan argininy, które nie zostały wymienione w rozporządzeniu Komisji WE Nr 953/2009 z dnia 13 października 2009 r. w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego żywieniowego przeznaczenia. W związku z tym, w ocenie organu, nie mogą być one obecne w środkach spożywczych specjalnego żywieniowego przeznaczenia. Ponadto organ podkreślił, że w trakcie granicznej kontroli sanitarnej w/w środka spożywczego specjalnego żywieniowego przeznaczenia Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny wziął pod uwagę treść stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego ujętego w piśmie Nr [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. skierowanym do firmy A Sp. z o.o. z G., w którym poinformował, że stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego odnośnie w/w produktu zostanie przedstawione po otrzymaniu od firmy stosownych wyjaśnień. Wskazano jednakże, iż zgłaszając produkt do granicznej odprawy sanitarnej importer nie przedłożył ostatecznego stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego odnośnie powiadomienia o wprowadzeniu do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polski środka spożywczego specjalnego żywieniowego przeznaczenia [...]. Dlatego też, jak wyjaśnił organ, na wniosek strony postępowania - A Sp. z o.o. z G., Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny G. w "Świadectwie spełnienia wymagań zdrowotnych przez środek spożywczy przekraczający granicę" nr [...] z dnia 19 stycznia 2011 r., wyraził jedynie zgodę na złożenie w/w towaru do magazynu firmy w G. przy ul. [...] - do czasu zajęcia ostatecznego stanowiska przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A Sp. z o.o. z G. żądając jej uchylenia i wydania świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych przez środek spożywczy specjalnego żywieniowego przeznaczenia [...] i dopuszczalności przeznaczenia go do spożycia przez ludzi, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Odwołująca się Spółka wskazała na szereg uchybień organu pierwszej instancji. Przede wszystkim wskazała na naruszenie art. 3 Rozporządzenia Nr 953/2009 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Podkreśliła, że organ administracji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie uznał za konieczne, aby dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wezwać skarżącą lub zgłosić do niej wniosek o przedstawienie ekspertyzy naukowej i danych potwierdzających, że zastosowanie środka spożywczego specjalnego żywieniowego przeznaczenia [...] jest zgodne z ogólnie przyjętymi danymi naukowymi. Odwołująca zgodziła się z organem, że beta alanina, jabłczan cytruliny oraz jabłczan arginyny nie zostały wymienione w załączniku do Rozporządzenia Nr 953/2009, który zawiera wykaz substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz, że nie były one również wymienione we wcześniej obowiązującej dyrektywie Komisji 2001/15/WE. W związku z powyższym, skarżąca zgłosiła środek spożywczy [...] zawierający beta alaninę, jabłczan cytruliny oraz jabłczan arginyny, w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, do Głównego Inspektora Sanitarnego, jako środek spożywczy wprowadzany po raz pierwszy do obrotu. Do zgłoszenia tego, a następnie na wezwanie Głównego Inspektora Sanitarnego, odwołująca przedłożyła szereg dokumentów, informacji i wyjaśnień wskazując tytuły publikacji naukowych dotyczących beta alaniny, jabłczanu cytruliny oraz jabłczanu arginyny. W ocenie odwołującej poprzez takie działanie wypełniła ona obowiązek, o którym mowa w art. 3 Rozporządzenia Nr 953/2009 wykazując, że stosowanie tego środka spożywczego jest zgodne z ogólnie przyjętymi danymi naukowymi. Tymczasem, jak podkreśliła odwołująca się, postępowanie prowadzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie zakończyło się wydaniem jakiejkolwiek decyzji, która zakazywałaby wprowadzenia do obrotu przedmiotowego środka spożywczego, jak choćby decyzji w oparciu o przepis art. 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Wskazano, że decyzja taka nie została wydana mimo, że upłynął termin 60 dni, o którym mowa w art. 30 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a wszystkie potrzebne dokumenty i informacje o ekspertyzach naukowych dotyczących przedmiotowego środka spożywczego zostały złożone do Głównego Inspektora Sanitarnego.
W ocenie odwołującej się powyższe okoliczności świadczą, że powiadomienie złożone do Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzeniu środka spożywczego po raz pierwszy do obrotu zostało dokonane w zgodzie z przepisami prawa i nie było podstaw do stwierdzenia, że środek spożywczy [...], zawierający m. in. beta alaninę, jabłczan cytruliny oraz jabłczan arginyny, nie może być przedmiotem obrotu, gdyż decyzja o zakazie obrotu tym środkiem spożywczym nie została wydana przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
Zdaniem A Sp. z o.o. z G. art. 3 Rozporządzenia Nr 953/2009 może mieć również zastosowanie w przedmiotowej sprawie, ponieważ jest to przepis znajdujący bezpośrednie zastosowanie w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez właściwe organy inspekcji sanitarnej i pozwala na wskazanie przez importera środka spożywczego miejsca publikacji ekspertyzy naukowej, która ma potwierdzać bezpieczeństwo żywnościowe środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywnościowego.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. art. 7, 10 i 77 k.p.a., w ten sposób, iż organ wydający zaskarżoną decyzję nie podjął wszelkich niezbędnych czynności koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie odwołującej się nie zebrał w sposób wyczerpujący wszystkich koniecznych dowodów, w szczególności nie wyjaśnił w toku granicznego postępowania kontrolnego, czy środek spożywczy specjalnego żywieniowego przeznaczenia [...] spełnia wymagania w zakresie wymagań zdrowotnych i w związku z tym może być przeznaczony do spożycia przez ludzi, czy też wymagań tych nie spełnia i nie może być spożywany przez ludzi. Jednocześnie przed wydaniem zaskarżonej decyzji Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
A Sp. z o.o. z G. wskazała również na naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. poprzez uzależnienie przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego wydania świadectwa spełniania wymagań zdrowotnych stwierdzającego, że środek spożywczy spełnia wymagania w zakresie wymagań zdrowotnych i w związku z tym może być przeznaczony do spożycia przez ludzi, od zajęcia stanowiska przez inny organ administracji - Głównego inspektora Sanitarnego, w sytuacji, gdy brak jest przepisu, który wymagałby zajęcie takiego stanowiska przez ten organ administracji. Podkreślono, iż w niniejszej sprawie, skarżąca złożyła wniosek o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej środka spożywczego i wydanie świadectwa dotyczącego wymagań zdrowotnych przez środek spożywczy, a rozstrzygnięcie tego wniosku przez organ administracji zostało de facto uzależnione od zajęcia stanowiska przez inny organ, co nie wynikało z żadnego szczególnego przepisu prawa.
Natomiast naruszenie art. 107 §§ 1 i 3 Kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej", zdaniem odwołującej się polegało na tym, iż zaskarżona decyzja zawierała niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej, oraz że nie zawierała wszystkich elementów wymaganych przez przepisy prawa. W szczególności wskazano na wymienienie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 4 ust. 1 pkt 3a ww. ustawy, który w przedmiotowej sprawie nie powinien mieć zastosowania, ponieważ, zdaniem odwołującej się, przedmiotem rozstrzygnięcia nie jest kwestia jakości zdrowotnej żywności. Ponadto wskazano na brak w podstawie prawnej decyzji konkretnego przepisu Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 953/2009 z dnia 13 października 2009 r. w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (Dz. U. UE L 269 z 14.10.2009 r. str. 9), zwanego w dalszej części "Rozporządzeniem Nr 953/2009". Ponadto, w ocenie odwołującej się, uzasadnienie decyzji praktycznie nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego.
Innym, istotnym uchybieniem, według A Sp. z o.o. z G. było wskazanie w pouczeniu decyzji, że jest ona wykonalna, ale faktycznie nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności czym organ naruszył art. 108 § 1 k.p.a. i art. 130 § 2 k.p.a. Odnośnie naruszenia art. 129 § 1 k.p.a. wskazano na błąd w pouczeniu decyzji, w którym podano adres organu odwoławczego do którego należy przesłać odwołanie, zamiast adresu Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego za pośrednictwem którego należy wnieść odwołanie.
Odnośnie art. 82 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zmianami), wskazano na niewłaściwe jego zastosowanie i wydanie w dniu 19 stycznia 2011 r. świadectwa nr [...] zawierającego rozstrzygnięcie, o którym nie wspomina art. 82 ww. ustawy. W ocenie odwołującej się Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny faktycznie wydał w przedmiotowej sprawie dwie decyzje zawierające dwa różne rozstrzygnięcia. Pierwsze rozstrzygnięcie zostało zawarte w świadectwie nr [...] z dnia 19 stycznia 2011 r. Jednak, zdaniem odwołującej się, jest ono niezrozumiałe i nie znajduje oparcia w przepisach prawa, ponieważ treść tego świadectwa nie wskazuje na to, czy środek spożywczy [...] spełnia wymagania w zakresie wymagań zdrowotnych i czy w związku z tym może być przeznaczony do spożycia przez ludzi. Wskazuje natomiast na inne przeznaczenie - złożenie do magazynu importera, choć takie rozstrzygnięcie nie znajduje oparcia we wniosku skarżącej z dnia 17 stycznia 2011 r.
Odwołująca się zwróciła nadto uwagę na wzór świadectwa wprowadzony jako załącznik nr 3 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie wzorów wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej oraz świadectwa spełniania wymagań zdrowotnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 286) wyjaśniając, że w przypisie ***, rubryka "inne przeznaczenie (określić jakie)" wypełniana jest w przypadkach zastosowania szczególnych procedur np. procedury tranzytu, która jednak w niniejszej sprawie nie występuje. Zdaniem odwołującej się jest to zatem rozstrzygnięcie, którego nie przewidują zarówno przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, jak i Rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28.5.2004, str.-l), zwane dalej "Rozporządzeniem Nr 882/2004". W związku z powyższym, zdaniem odwołującej się, Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny wydał świadectwo, które przedstawia wyniki granicznej kontroli w sposób niezgodny z art. 82 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914), ponieważ nie wiadomo tak naprawdę, czy środek spożywczy [...] spełnia wymagania zdrowotne, czy też ich nie spełnia i w związku z tym organ granicznej kontroli sanitarnej ma powinność podjęcia działań określonych w art. 18-21 rozporządzenia nr 882/2004. Odwołująca wywodziła, że skoro Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny nie stwierdził w sposób jednoznaczny w świadectwie nr [...], że środek spożywczy [...] nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa, to nie można zastosować środków wynikających z art. 18 - 21 rozporządzenia nr 882/2004. Przepisy te nie przewidują zresztą rozstrzygnięcia w postaci złożenia środka spożywczego do magazynu importera. Przepisy te przewidują natomiast, że żywność z państw trzecich, która nie jest zgodna z prawem żywnościowym UE, podlega urzędowemu zatrzymaniu przez właściwy organ, który może polecić zniszczyć taką żywność lub odesłać ją z powrotem poza Wspólnotę zgodnie z art. 21 rozporządzenia nr 882/2004. Podkreślono, że organ taki może również zastosować inne właściwe środki takie jak wykorzystanie żywności do celów innych niż te do których była pierwotnie przeznaczona. Przewidziane jest też szczególne traktowanie obejmujące m. in. obróbkę lub przetwarzanie mające na celu dostosowanie żywności do wymagań prawa wspólnotowego, albo do wymagań państwa trzeciego zwrotnej wysyłki, łącznie z odkażaniem lub też przetwarzanie w jakikolwiek inny odpowiedni sposób do celów innych niż spożycie przez zwierzęta lub ludzi.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 22 marca 2011 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji zgodził się z odwołującą, że doszło między innymi do naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. po przez nie podanie w wydanej decyzji konkretnego przepisu rozporządzenia Komisji nr 953/2009. Organ wskazał, że zgłoszony do granicznej kontroli środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego pn. "[...]" podlega wymaganiom rozporządzenia Komisji (WE) Nr 953/2009 z dnia 13 października 2009 r. w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. W załączniku do tego rozporządzenia zawarty został wykaz substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 w/w rozporządzenia spośród substancji należących do kategorii podanych w załączniku do niniejszego rozporządzenia tylko te wymienione w załączniku i zgodne, w razie potrzeby, z odpowiednimi specyfikacjami, mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych w produkcji środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego objętych dyrektywą 2009/39/WE. Jednakże w omawianym załączniku nie wymieniono beta alaniny, jabłczanu cytrultny i jabłczanu argininy, obecnych w składzie preparatu "B", w związku z czym przedmiotowy środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego jest niezgodny z ww. przepisem rozporządzenia 953/2009.
Dalej organ wskazał na brak podstawy prawnej umożliwiającej odstąpienie od art. 7, 10 i 77 wyjaśniając, że art. 7 i 77 k.p.a. narzuca organowi administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Odnosząc się do naruszenia art. 108 § 1 i art. 130 § 2 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że zawarte w decyzji sformułowanie "wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji" oznaczać może, że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W takim przypadku, jak podkreślił, w decyzji należy to wyraźnie zaznaczyć przywołując art. 108 § 1, art. 130 § 3 pkt 1 k.p.a. lub inny mający zastosowanie. Zdaniem organu II instancji nie ulega wątpliwości, że klauzula ta powinna być sformułowana równie jasno i przejrzyście, jak i pozostała część decyzji.
Mając zaś na uwadze naruszenie art. 129 § 1 k.p.a. organ wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu który wydał decyzję. Zatem w wydanej decyzji w pouczeniu o możliwości złożenia odwołania do Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego za pośrednictwem Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego należało podać adres organu, który wydał decyzję.
Dalej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpatrując odwołanie stwierdził, że skarżąca złożyła do Głównego Inspektora Sanitarnego powiadomienie z datą 30 czerwca 2010 r. o pierwszym wprowadzeniu do obrotu produktu "[...]" w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W odpowiedzi z dn. 19 lipca 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny zwrócił podmiotowi uwagę na rozporządzenie nr 953/2009, które określa warunki stosowania substancji znajdujących się w środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i poprosił o weryfikację składu produktu lub o przedstawienie zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 953/2009 ekspertyz naukowych i danych potwierdzających, że zastosowanie substancji dodawanych w szczególnych celach odżywczych prowadzi do produkcji bezpiecznych środków, które spełniają szczególne potrzeby żywieniowe osób, dla których są przeznaczone. W kolejnych pismach skierowanych do skarżącej z dnia 27 sierpnia 2010 r., z dnia 27 grudnia 2010 r. oraz z dnia 14 lutego 2011 r. Główny Inspektor Sanitarny zwracał się z prośbą o dostarczenie wymaganych ekspertyz. Organ II instancji zwrócił uwagę, że w piśmie z dnia 14 lutego 2011r. (przed złożeniem odwołania) Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że przesłany wykaz przetłumaczonych jedynie tytułów artykułów dotyczących poszczególnych substancji zastosowanych w produkcie "[...]" nie stanowi ekspertyzy naukowej i danych. Zatem, w ocenie organu II instancji, odwołująca się, zgłaszając towar do odprawy granicznej miała świadomość, że mimo wywiązania się z obowiązku powiadomienia o pierwszym wprowadzeniu produktu "[...]" do obrotu na terenie RP, nie udowodniła, że spełnia on wymagania prawa żywnościowego, co potwierdza korespondencja prowadzona z Głównym Inspektorem Sanitarnym.
Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny wydając decyzję zakazującą wprowadzania do obrotu produktu "B" korzystał z uwag zawartych w pismach Głównego Inspektora Sanitarnego skierowanych do importera ponieważ celem obydwu organów jest dbanie o wprowadzanie na rynek produktów o udowodnionym bezpieczeństwie. Ponadto wskazano, że Główny Inspektor Sanitarny dysponuje odpowiednim zapleczem eksperckim m.in. przeprowadzenia oceny przedstawionych przez importera dokumentów. Jednakże, jak podkreślił organ drugiej instancji, brak w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji wniosku o dostarczenie ekspertyz dot. składników produktu, wobec takiej możliwości w przepisach, bez podania uzasadnienia prawnego w decyzji świadczy o niedostatecznym rozpoznaniu sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, powyższe stwierdzenie nie zwalnia podmiotu z odpowiedzialności za środek spożywczy wprowadzany do obrotu i obowiązku udowodnienia w sposób określony w rozporządzeniu 953/2009 jego bezpieczeństwa w zakresie przeznaczenia dla określonej grupy konsumentów.
Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, strona nie ma podstaw do stwierdzenia, że produkt "[...]" nie może być przedmiotem obrotu, gdyż decyzja o zakazie wprowadzenia do obrotu nie została wydana przez Głównego Inspektora Sanitarnego mimo, że upłynął termin 60 dni, o którym mowa w art. 30 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ wyjasnił, że Główny Inspektor Sanitarny w toku prowadzonego postępowania nie wydaje decyzji o zakazie obrotu środkami spożywczymi, natomiast wnosi uwagi do zgłaszanych produktów w zakresie art. 30-31 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i informuje podmioty o stwierdzonych niezgodnościach. Postępowanie prowadzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie może trwać dłużej niż 60 dni roboczych, ale z wyłączeniem czasu niezbędnego do udokumentowania spełnienia wymagań, o których mowa w art. 30 ust. 1. Wydawanie decyzji o zakazie wprowadzania do obrotu leży w kompetencjach właściwych organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej tj. państwowych powiatowych lub państwowych granicznych inspektorów sanitarnych. Podkreślono, że wymaganie dla żywności, odnoszące się do jakości zdrowotnej, w tym bezpieczeństwa zdrowotnego a także wprowadzające system urzędowych kontroli żywności określają przepisy prawa żywnościowego. Dalej organ wskazał, że nie ulega wątpliwości, że nadzór nad jakością zdrowotną żywności należy do zakresu działalności i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która zobowiązana jest do kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne żywności o czym świadczy art. 4 ust. 1 pkt 3a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego A Spółka z o.o. w G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z dokumentów wskazanych w skardze oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła przede wszystkim naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie przez organ odwoławczy:
- art. 77 § 4 zd. 1 Kpa i nieuwzględnienie w niniejszej sprawie faktów powszechnie znanych, dotyczących stosowania następujących substancji: beta alaniny i jabłczanu cytruliny w różnych produktach, które zostały uznane w roku 2010 przez Głównego Inspektora Sanitarnego za środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Dotyczy to również stosowania substancji jabłczan argininy w produkcie oznaczonym jako E, wprowadzanego do obrotu przez firmę C z D.. Podkreślono, że produkt ten został uznany w roku 2011 przez Głównego Inspektora Sanitarnego za środek spożywczy dla sportowców. Informacje o tym zostały zamieszczone na stronach internetowych Głównego Inspektoratu Sanitarnego w rejestrze produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wywodzono, że okoliczności powyższe są istotne w przedmiotowej sprawie, gdyż środek spożywczy [...] mg zawiera substancje: beta alaninę, jabłczan cytruliny i jabłczan argininy, jako substancje niewymienione w odpowiedniej kategorii w załączniku do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 953/2009. Zdaniem skarżącej należy uznać, że skoro substancje te są zawarte w produktach, które znajdują się w obrocie i akceptuje to Główny Inspektor Sanitarny, to substancje te są bezpieczne i mogą być stosowane również w innych produktach żywnościowych, czego organ odwoławczy nie wziął pod uwagę wydając zaskarżoną decyzję. Postępowanie organów Inspekcji Sanitarnej w sprawie dotyczącej wprowadzenia do obrotu środka spożywczego [...] 1570 mg, można w ocenie skarżącej, uznać za naruszenie, wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, zasady równości wobec prawa oraz zasady równego traktowania przez władze publiczne. Naruszenie tej zasady polega na braku akceptacji dla obrotu produktami skarżącej (w tym przypadku [...] 1570 mg) zawierających beta alaninę, jabłczan cytruliny i jabłczan argininy, przy jednoczesnym braku sprzeciwu dla sprzedaży produktów zawierających te substancje, wprowadzanych do obrotu przez inne podmioty gospodarcze.
- art. 77 § 4 zd. 2 Kpa i brak zakomunikowania stronie o faktach znanych z urzędu organom Inspekcji Sanitarnej. Dotyczyło to kwestii dopuszczenia do obrotu, jako środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wymienionych wyżej w pkt 1a), produktów zawierających beta alaninę, jabłczan argininy i jabłczan cytruliny, co w ocenie skarżącej wskazuje, że organy Inspekcji Sanitarnej dysponują satysfakcjonującymi je opiniami naukowymi lub mają o nich wiedzę, a które stanowiły podstawę do braku sprzeciwu dla obrotu produktami zawierającymi takie substancje. Zdaniem skarżącej wiedza o takich opiniach naukowych stanowi okoliczność znaną organowi z urzędu, którą powinno zakomunikować się stronie w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.
- art. 107 § 3 Kpa i niesporządzenie pełnego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji w zakresie konieczności zastosowania decyzji kasacyjnej na podstawie przepisu art. 138 § 2 Kpa. Skarżąca podniosłą również, iż występuje też brak uzasadnienia faktycznego dotyczącego występowania w niniejszej sprawie przesłanek dla zastosowania wspomnianej decyzji.
- art. 136 § 1 Kpa w zw. z art. 3 Rozporządzenia Nr 953/2009 oraz art. 7 Kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia 11.04.2011 r. i art. 77 § 1 Kpa i nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie lub zlecenia tych czynności organowi I instancji także w zakresie, w jakim przepis art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 953/2009 z dnia 13 października 2009 r. w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (Dz. U. UE L 269 z 14.10.2009 r. str. 9), zwanego dalej "Rozporządzeniem Nr 953/2009", uprawnia organ odwoławczy do tego, aby wezwać skarżącą lub zgłosić do niej wniosek o przedstawienie ekspertyzy naukowej i danych potwierdzających, że zastosowanie środka spożywczego specjalnego żywieniowego przeznaczenia [...] 1570 mg jest zgodne z ogólnie przyjętymi danymi naukowymi.
- art. 138 § 1 pkt 2 Kpa gdyż w przedmiotowej sprawie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powinien wydać decyzję o uchyleniu decyzji organu I Instancji i umorzeniu postępowania w sprawie, natomiast organ II Instancji wydał decyzję o uchyleniu decyzji Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego celem ponownego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącej takie rozstrzygnięcie było błędne ponieważ decyzja organu I Instancji jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Nieważność ta polegała na braku podstawy prawnej do wydania decyzji przez organ I Instancji, co stanowiło naruszenie art. 6 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 zd. 1 oraz na tym, że w sprawie z wniosku skarżącej z dnia 17.01.2011 r. o przeprowadzenie granicznej kontroli sanitarnej, została już wydana inna ostateczna decyzja administracyjna w postaci świadectwa nr [...] z dnia 19.01.2011 r. zawierająca rozstrzygnięcie sprawy w postaci złożenia produktu do magazynu importera co stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.
Ponadto zarzucono organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 Kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia 11.04.2011 r. w zw. z art. 7 Kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia 11.04.2011 r. oraz art. 15 Kpa, i wydaniu decyzji kasacyjnej uchylającej decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji braku występowania przesłanek dla podjęcia takiej decyzji; organ odwoławczy zarzucił decyzji organu I Instancji naruszenie szeregu przepisów procesowych z Kpa, jednak przy tym nie stwierdził koniczności przeprowadzenia przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego postępowania wyjaśniającego w całości lub w części, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, iż nie podano w decyzji uzasadnienia prawnego dla braku wniosku do skarżącej o dostarczenie ekspertyz dot. składników produktu. Zdaniem organu II Instancji, świadczy to o niedostatecznym rozpoznaniu sprawy i konieczności zastosowania decyzji kasacyjnej. W ocenie skarżącej zastosowanie decyzji kasacyjnej nie powinno jednak nastąpić w sytuacji, gdy organ II Instancji nie widzi potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I Instancji, a jedynie zauważa, iż w decyzji organu I Instancji brak jest uzasadnienia prawnego dla odstąpienia od prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Wskazano także na naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez organ odwoławczy tj. art. 4 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zmianami) i w konsekwencji tego uznanie, że przepis ten określający jedynie zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w odniesieniu do nadzoru nad jakością zdrowotną żywności może stanowić, jako przepis prawa materialnego, podstawę prawną do wydania decyzji przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego oraz uznanie, że przepis ten ma zastosowanie do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.
Ponadto skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że: "wydawanie decyzji o zakazie wprowadzenia do obrotu leży w kompetencjach właściwych organów Państwowej inspekcji Sanitarnej tj. państwowych powiatowych lub państwowych granicznych inspektorów sanitarnych" twierdząc, że ustawa o bezpieczeństwie żywności w przepisie art. 8 określa kompetencję do wydania decyzji o zakazie wprowadzenia do obrotu na terytorium RP produktu jako środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego jedynie dla właściwego powiatowego państwowego inspektora sanitarnego, a nie dla granicznego inspektora sanitarnego. Graniczny inspektor sanitarny mógłby natomiast, w ocenie skarżącej, w przypadku, gdy istnieje podejrzenie, że produkt taki znajduje się już w obrocie, podjąć decyzję o czasowym wstrzymaniu wprowadzania jego do obrotu lub wycofaniu z obrotu do czasu zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności. Taka sytuacja nie występuje jednak w przedmiotowej sprawie, gdyż przedmiotowy produkt został złożony we własnym magazynie skarżącej, a więc organ I Instancji nie miał podstaw do podejrzeń, że produkt jest w obrocie. W uzasadnieniu decyzji organu I Instancji brak jest wskazania podejrzeń w tej kwestii. Wspomniany przepis art. 30 ust. 1 nie powinien mieć zatem zastosowania do niniejszej sprawy. Poza tym treść możliwego rozstrzygnięcia w decyzji wydanej w oparciu o ten przepis powinna obejmować jedynie "wstrzymanie wprowadzania do obrotu" lub "wycofanie z obrotu", a nie "zakaz obrotu".
Ponadto wskazano, że nie znajduje oparcia w przepisach prawa zakazanie wprowadzenia przedmiotowego środka spożywczego do obrotu na terenie RP do czasu przedłożenia ostatecznego stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest jej skierowanie do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Importerem produktu o nazwie [...] i podmiotem wnioskującym o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej środka spożywczego była skarżąca w niniejszej sprawie A spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w G.. Jak wynika z odpisów KRS znajdujących się w aktach sprawy – aktualnych w dacie składania wniosku i wydawania zaskarżonej decyzji funkcję Prezesa Zarządu A spółki z o.o. z siedzibą w G. pełnił L. K., zaś prokurentem była M. K..
Będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 marca 2011r. skierowana została – według nagłówka - do "M. K. Prezesa Zarządu A". W "rozdzielniku" decyzji wskazano, że decyzję otrzymuje jako strona w sprawie "Pani M. K. K. prowadząca działalność gospodarczą A".
Zatem adresatem decyzji organ odwoławczy uczynił podmiot nie będący stroną postępowania - M. K., która jako osoba fizyczna jest odrębnym podmiotem gospodarczym. Tożsamość nazwy pod którą działalność gospodarczą prowadzi M. K. oraz spółka z o.o. A nie ma wpływu na ocenę, że są to dwa odrębne podmioty prawa, a ich uprawnienia i obowiązki bynajmniej się nie pokrywają.
Skoro zatem zaskarżona decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania, co wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. zaś przepis art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. nakazuje sądowi stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., to rzeczą sądu było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi, to uznać je należy za zasadne w takim zakresie, w jakim dotyczą wadliwego postrzegania przez organy administracji relacji pomiędzy postępowaniem prowadzonym przez organy granicznej inspekcji sanitarnej w związku z wnioskiem strony skarżącej i postępowaniem Głównego Inspektora Sanitarnego prowadzonego w związku ze zgłoszeniem pierwszego wprowadzenia do obrotu środka spożywczego. Istotnie oba te postępowania uznać należy za niezależne wobec siebie nawzajem. Żaden przepis prawa nie pozwala na przyjęcie, że organ granicznej inspekcji sanitarnej może wstrzymywać ostateczne załatwienie sprawy należącej do jego kompetencji do czasu zajęcia stanowiska przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Nie może zostać uwzględniony argument celowościowy, powołujący się na lepsze przygotowanie eksperckie Głównego Inspektora do oceny przedkładanych przez importera dokumentów. Z tego już powodu za wadliwą należało uznać decyzję organu I instancji.
Nieuzasadnione są natomiast te zarzuty strony skarżącej, które sprowadzają się do twierdzenia, że skoro określone składniki produktu [...] zostały już uprzednio dopuszczone do obrotu bez zastrzeżeń ze strony organów inspekcji sanitarnej – to przesądza to o tym, że bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie importera do złożenia stosownych ekspertyz.
Przepis art. 2 rozporządzenia Komisji z dnia 13 października 2009 r. Nr 953/2009 w sprawie substancji, które mogą być dodawane w szczególnych celach odżywczych do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (Dz.U.UE.L.09.269.9) dokonuje podziału substancji dodawanych w szczególnych celach odżywczych w produkcji środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego objętych dyrektywą 2009/39/WE w zależności od tego, czy należą one do kategorii podanych w załączniku do rozporządzenia. Jeśli tak, to w stosunku do takich substancji dopuszcza do użycia w tej produkcji tylko te, które wymienione są w załączniku (art. 2 ust. 1 rozporządzenia); jeśli natomiast chodzi o substancje, które nie należą do kategorii wymienionych w załączniku (art. 2 ust. 2 rozporządzenia), to co do zasady dopuszczalne jest ich dodawanie w szczególnych celach odżywczych do produkcji środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Taka interpretacja art. 2 rozporządzenia nie budzi wątpliwości, z uwagi na jednoznaczne użycie w art. 2 ust. 1 słowa "tylko te" w odniesieniu do substancji wymienionych w załączniku.
Natomiast zakwalifikowanie substancji wchodzących w skład produktu [...] do grupy substancji, objętych regulacją art. 2 ust. 2 rozporządzenia – co przyznaje organ administracji wymaga powołania przepisu art. 3 ust. 1 rozporządzenia zgodnie z którym stosowanie substancji dodawanych w szczególnych celach odżywczych prowadzi do produkcji bezpiecznych produktów, które spełniają szczególne potrzeby żywieniowe osób, dla których są przeznaczone, zgodnie z ogólnie przyjętymi danymi naukowymi.
Cel określony powyższym przepisem pozwala zrealizować art. 3 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym na wniosek właściwych organów, o których mowa w art. 11 dyrektywy 2009/39/WE producent, lub, w stosownych przypadkach, importer przedstawia ekspertyzę naukową i dane potwierdzające, że zastosowanie substancji jest zgodne z ust. 1. Jeśli taka ekspertyza jest zawarta w łatwo dostępnej publikacji, wystarczy zwykła wzmianka bibliograficzna dotycząca takiej publikacji.
Analiza obu ustępów wchodzących w skład art. 3 rozporządzenia pozwala na sformułowanie wniosku, że wbrew stanowisku strony skarżącej wprowadzenie nowego produktu, nawet jeśli jego składniki wchodziły w skład innych pozostających na rynku produktów, może wymagać złożenia ekspertyz dotyczących bezpieczeństwa produktu. Istota bezpieczeństwa produktu spożywczego wiąże się bowiem nie tylko z zastosowaniem składników dopuszczonych do użycia w innych produktach, ale także na użyciu ich we właściwych ilościach, proporcjach i w oparciu o określone procesy technologiczne. Oczywiście nie można bowiem wykluczyć, że zastosowanie pewnej substancji w jednym produkcie w określonej ilości i przy użyciu innych składników zagwarantuje bezpieczeństwo produktu spożywczego, zaś użycie go w znacznie większej ilości – bez użycia składników dodatkowych może prowadzić do odmiennych rezultatów.
Słusznie zatem organ II instancji przyjął, że rzeczą granicznego organu inspekcji sanitarnej było zwrócenie się do importera o nadesłanie stosownych ekspertyz, o których mowa w art. 3 ust. 2 rozporządzenia, w celu wykazania, że zastosowanie substancji wymienionych w decyzji prowadzi do produkcji bezpiecznych produktów, które spełniają szczególne potrzeby żywieniowe osób, dla których są przeznaczone.
Zwrócić należy uwagę na to, że art. 3 ust. 2 rozporządzenia przewiduje wyjątek od zasady przedłożenia ekspertyzy przez powołanie się na nią w formie wzmianki bibliograficznej, jeśli jest zawarta w łatwo dostępnej publikacji. Nie wystarczy, wbrew stanowisku strony skarżącej powołać się na listę pozycji literatury naukowej. Z art. 3 ust. 2 rozporządzenia wynika bowiem, że dana publikacja powinna zawierać ekspertyzę, czyli stanowisko naukowców z danej dziedziny odnoszące się do konkretnego zagadnienia podlegającemu dowodzeniu, a zatem w niniejszej sprawie wyjaśniającego, czy konkretny sposób zastosowania analizowanych składników czyni zadość wymogom bezpieczeństwa żywności. Ponadto publikacja, na którą strona powołuje się musi być łatwo dostępna. Zatem wykluczone jest powołanie się w takiej uproszczonej formie na publikacje, których pozyskanie wymagałoby od organu szczególnych starań i wydatków – na przykład na tłumaczenie.
Powyższe wywody wskazują na bezpodstawność zarzutu naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 77§4 k.p.a. a także art. 138§2 k.p.a. Nie można bowiem uznać, że sposób użycia określonych składników w produkcie [...] z punktu widzenia bezpieczeństwa tego produktu jest okolicznością znaną organom inspekcji sanitarnej z urzędu. Zatem rzeczą organu I instancji było skorzystanie z możliwości wynikającej z art. 3 ust. 2 rozporządzenia i wezwanie importera do złożenia stosownej ekspertyzy. Czynność ta, oraz analiza złożonego ewentualnie przez importera materiału dowodowego spełnia cechy przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, uzasadniającego wydanie decyzji na podstawie art.138§2 k.p.a. Jeśli organ I instancji dokonał rozstrzygnięcia zakazującego wprowadzenia produktu do obrotu bez przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego, to naruszył tym samym przepisy art. 7 i 77§1 k.p.a.
W tym miejscu należy zwrócić organowi odwoławczemu uwagę na niedopuszczalność użycia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji określeń odnoszących się ewidentnie do produktów nie będących przedmiotem postępowania. Na stronie 2 i 5 decyzji znajduje się bowiem nazwa produktu "B" - który to produkt jest przedmiotem innych postępowań, lecz nie ma żadnego związku z postępowaniem w niniejszej sprawie.
Nie sposób podzielić argumentu strony skarżącej jakoby organ odwoławczy winien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie z uwagi na rozstrzygnięcie dokonane w postaci świadectwa z dnia 19 stycznia 2011r. zezwalające na złożenie produktu do magazyny importera. Świadectwo to, znajdujące się w aktach administracyjnych na karcie nr 9 nie stanowi rozstrzygnięcia wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej (k-12 akt adm.). Jego istota sprowadza się bowiem do uwzględnienia wniosku strony skarżącej zawartego w piśmie zatytułowanym "oświadczenie" z 18.01.2011r., w którym skarżąca spółka zwróciła się o "warunkową odprawę" w celu złożenia towaru w magazynie przystosowanym do składowania towarów spożywczych. Świadectwo z 19 stycznia 2011r. nie zawiera bynajmniej rozstrzygnięcia w przedmiocie spełnienia wymagań zdrowotnych, a zatem nie stanowi decyzji administracyjnej stanowiącej załatwienie sprawy granicznej kontroli sanitarnej produktu [...] 1570 MG - której wydanie mogłoby rodzić skutek w postaci bezprzedmiotowości dalszego postępowania prowadzonego przez organy inspekcji sanitarnej.
Odnosząc się do kolejnego z zarzutów skargi należy stwierdzić, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 ze zm.) jest przepisem kompetencyjnym nakładającym na organy inspekcji sanitarnej obowiązek kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących nadzoru nad jakością zdrowotną żywności. Przepis ten nie może być samoistną podstawą wydania decyzji administracyjnej, może natomiast stanowić podstawę do podejmowania czynności i wydawania decyzji opartych na konkretnych przepisach prawa materialnego (zarówno krajowego jak i wspólnotowego) dotyczących wymagań higienicznych i zdrowotnych stawianych wobec produktów żywnościowych.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145§ pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. jak w punktach 1 i 2 wyroku.
Wobec uwzględnienia skargi o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło