III SA/Gd 232/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. Ł. na orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w G. z dnia 30 stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę. III SA/Gd 232/04 U z a s a d n i e n i e Orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej z dnia 5 stycznia 2004 r. nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 634 z późn. zm.) po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego wszczętego w dniu 30 maja 2003 r. uznał T. Ł., winnym tego, że: - delegowany w dniu 6 maja 2003 r. do Zakładu Karnego w K. w celu przeprowadzenia szkolenia z zakresu realizacji programu profilaktyki HIV/AIDS nie powrócił do jednostki po zakończeniu powyższych czynności, pomimo otrzymania wcześniej od przełożonego polecenia powrotu oraz faktu, iż szkolenie zakończyło się o godz. 9oo, co wyczerpało dyspozycję art. 125 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r., - mało sumiennie wywiązywał się z obowiązków służbowych, nie rozpoznał atmosfery i sytuacji konfliktowej między osadzonymi, pomimo częstego wizytowania celi oraz pomimo posiadanej wcześniej wiedzy na temat stwierdzonego zasinienia oka u osadzonego, nie podjął właściwych kroków dla wyjaśnienia sprawy i nie przekazał tej informacji przełożonym, nie zaobserwował sygnałów mogących świadczyć o zagrożeniach występujących między osadzonymi, w wyniku czego doszło przez okres kilku dni do faktu znęcania się na współosadzonych, co wyczerpało dyspozycję art. 125 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, i na podstawie art. 126 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy wymierzył mu karę dyscyplinarną przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu swego orzeczenia organ I instancji wskazał, iż w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, iż T. Ł. nie wykonał polecania bezpośredniego przełożonego odnośnie powrotu do jednostki w dniu 6 maja 2003 r., mimo, iż szkolenie, w którym w tym dniu uczestniczył w Zakładzie Karnym w K. zakończyło się w godz. 9oo. Nadto nie załatwił w dniu 6 maja 2003 r. spraw osadzonych w jednostce macierzystej, które to należą do jego obowiązków, a które podczas rozmowy z kierownikiem w dniu 30 kwietnia 2003 r. uznał jako ważne do załatwienia w przedmiotowym dniu. Następnie organ I instancji wskazał, iż decyzją Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 28 kwietnia 2003 r. wszczęto postępowanie wyjaśniające dotyczące okoliczności znęcania się nad współosadzonymi. Przeprowadzone czynności wyjaśniające potwierdziły podejrzenie popełnienia przewinienia przez T. Ł.. W toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, iż w dniach od 20 do 28 kwietnia 2003 roku doszło do faktu znęcania się nad współosadzonymi, a zaistniałe zdarzenie nie miało charakteru incydentalnego. Organ I instancji przyjął, iż w jego ocenie T. Ł. w sposób niesumienny podszedł do wykonywania swoich obowiązków, nie rozpoznając podczas codziennego wizytowania cel atmosfery oraz sytuacji konfliktowej. W sprawie nie podjął również właściwych kroków, mimo iż posiadał wiedzę o zasinieniu oka jednego z poszkodowanych. Od powyższego orzeczenia zażalenie do Sądu Dyscyplinarnego wniósł T. Ł., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania dyscyplinarnego, względnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Dyrektorowi Zakładu Karnego do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż postępowanie zostało przeprowadzone mało wnikliwie bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego. T. Ł. podniósł, iż Dyrektor Zakładu Karnego jako nie prowadzący postępowania nie miał prawa oceniać składanych wniosków dowodowych, a tym bardziej decydować o ich przyjęciu bądź odrzuceniu. Ustosunkowując się do przedstawionych w orzeczeniu zarzutów wskazał, iż delegacja z dnia 6 maja 2003 r. obejmowała cały dzień, a on sam nie miał obowiązku powrotu do jednostki. W odniesieniu do drugiego zarzutu podniósł, iż z uwagi na zgromadzony materiał dowodowy jest on niezasadny; wskazuje na to treść postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. o umorzeniu postępowania w sprawie zachowania funkcjonariuszy ZK w M.. Co więcej, za niezasadnością drugiego z zarzutów przemawia fakt, iż lekarz przesłuchiwany w sprawie nie był w stanie dokładnie określić daty powstania urazów u osadzonego; okoliczności podawane przez osadzonego świadczą zaś, iż przedmiotowy uraz miał miejsce w okresie, kiedy T. Ł. był na urlopie. Rozpoznając to zażalenie orzeczeniem z dnia 30 stycznia 2004 r. nr [...] Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w G., na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej i § 52 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty podane w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Dyscyplinarnego sprawa została rozpoznana wszechstronnie oraz w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, a zgromadzony w sprawie materiał oraz wyciągnięte wnioski są spójne i wiarygodne; w ocenie organu odwoławczego organ I instancji miarkując karę wziął zaś pod uwagę wszystkie okoliczności oraz dyrektywy jej wymiaru. Organ II instancji wskazał, iż naruszenie przepisów wskazanych w zażaleniu miało miejsce. Naruszenie § 11 regulaminu polegało na podpisaniu postanowienia o odrzuceniu wniosków dowodowych przez Dyrektora Zakładu Karnego, podczas gdy nie był on osobą do tego uprawnioną; zdaniem organu, tak oczywiste uchybienie nie miało wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W odniesieniu do naruszenia § 17 regulaminu organ odwoławczy przyjął, iż naruszenie 30 dniowego terminu na przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego również nie miało na nie wpływu. Odnośnie zarzutów obwinionego co do dokonanych ustaleń faktycznych przyjęto, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Wiedział on bowiem w jakim celu udaje się w delegację oraz, iż po zakończeniu szkolenia winien wrócić do swojej jednostki. W odniesieniu do uchybień w pracy na stanowisku wychowawcy organ odwoławczy wskazał, iż zostały one potwierdzone w toku postępowania dyscyplinarnego oraz w postępowaniu w sprawie wypadku nadzwyczajnego. Obwiniony nie interesował się przyczynami powstania obrażeń u osadzonych, wykazując się niefrasobliwością. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, tj. § 11, § 16 pkt 2 i § 17 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Odnosząc się do naruszenia przez organ orzekający art. 7 k.p.a. skarżący podniósł, iż zaskarżone orzeczenie pomija stan faktyczny. Organ II instancji w nieuprawniony sposób stwierdził bowiem w uzasadnieniu swego orzeczenia, iż delegacja służbowa w żaden sposób nie może opiewać na jeden dzień. Zdaniem skarżącego z delegacji nie wynika wprost, iż miał on wrócić do macierzystej jednostki. Odnośnie naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. T. Ł. podniósł, iż orzeczenie zostało wydane z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Organ bowiem miał obowiązek dopuścić jako dowód wszystko to, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, odrzucenie więc wnioskowanych przez skarżącego dowodów miało wpływ na końcowe rozstrzygnięcie. W odniesieniu do nieprawidłowego zastosowania art. 107 § 3 k.p.a. w skardze podniesiono, iż organ II instancji błędnie pouczył skarżącego o trybie i sposobie jej wniesienia; w orzeczeniu wskazano bowiem, iż skargę wnosi się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nadto w zaskarżonym orzeczeniu występują braki w zakresie podstawy prawnej oraz w jego uzasadnieniu prawnym i faktycznym. Błędne zastosowanie § 11, § 16 pkt 2 i § 17 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej zdaniem skarżącego przejawiało się tym, iż decyzje o odrzuceniu bądź przyjęciu wniosków dowodowych wydawał Dyrektor Zakładu Karnego, czyli osoba do tego nie upoważniona. Co więcej, odrzucono praktycznie wszystkie wnioski dowodowe skarżącego, mające w jego ocenie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Nadto postępowanie dyscyplinarne było prowadzone pomimo przekroczenia 30 dniowego terminu do jego zakończenia przy braku stosownego postanowienia o jego przedłużeniu. Reasumując skarżący podniósł, iż wszystkie uchybienia miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, naruszając jednocześnie wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania obywateli do organów prowadzących postępowanie. W odpowiedzi na skargę Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w G. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podał, iż zarzuty zawarte w skardze są praktycznie tożsame z zarzutami podnoszonymi w toku postępowania przed sądem dyscyplinarnym, do których organ już się ustosunkował. W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 7 i 75 k.p.a. organ II instancji stwierdził, iż naruszenie takie nie miało miejsca, z uwagi na okoliczność, iż nie naruszono zasady swobodnej oceny dowodów. Z kolei błędne pouczenie strony o trybie wniesienia skargi nie jest okolicznością istotną dla oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia było orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej podjęte na podstawie art. 125 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej i na podstawie art. 126 ust. 1 pkt 5 tego aktu prawnego. Pierwszy z tych przepisów określa, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: - niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza wynikających z przepisów prawa, - zaniechanie czynności służbowej wynikającej z przepisów prawa. Drugi z tych przepisów określa, że funkcjonariuszowi Służby Więziennej może być wymierzona kara przeniesienia na inne stanowisko służbowe. W związku z tym przedmiotem sądowej kontroli jest ustalenie czy w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego udowodniono czy miało miejsce niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza oraz czy orzeczona kara jest adekwatna do udowodnionego naruszenia. W prowadzonym postępowaniu organ administracji w sposób nie budzący wątpliwości udowodnił, że T. Ł. dopuścił się zarzucanych mu czynów. Podstawowym obowiązkiem każdej osoby pozostającej w stosunku służbowym jest wykonywanie powierzonych jej obowiązków. W przypadku skarżącego w dniu 6 maja 2003 roku takim obowiązkiem było niewątpliwie między innymi przeprowadzenie szkolenia w Zakładzie karnym w K.. Po zrealizowaniu tego zadania skarżący powinien jednak przystąpić do realizacji pozostałych obowiązków służbowych obciążających go w godzinach pełnienia służby. Uwzględniając zatem, że szkolenie zakończyło się o godzinie 9oo skarżący powinien podjąć działania zmierzające do realizacji następnych obowiązków służbowych. Zaniechanie tego stanowiło zaniedbanie czynności służbowych. Stanu tego nie zmienia fakt, że w delegacji służbowej nie określono granic czasowych wyjazdu służbowego. Cel wyjazdu był bowiem bezsporny a zatem również granice czasowe wyjazdu były ograniczone koniecznością jego realizacji. Dlatego też nie zachodziła konieczność ich określania w delegacji, która ma na celu jedynie rozliczenie podróży służbowej, ale w żadnym przypadku nie stanowi ona samoistnego polecenia wyjazdu, gdyż jej wydanie stanowi tylko i wyłącznie konsekwencję jego wydania. W związku z tym przyjęcie, że brak określenia w delegacji granic czasowych wyjazdu służbowego w delegacji nie stanowi podstawy do przedłużenia wyjazdu było w pełni uzasadnione. Przyjęcie więc, że miało miejsce zaniechanie czynności służbowych zostało udowodnione i znajduje swoje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Również zarzut zaniechania czynności służbowych wynikających z przepisów prawa został udowodniony. Faktem bezspornym jest bowiem to, że na oddziale pozostającym pod pieczą skarżącego w okresie pełnienia przez niego służby miały miejsce incydenty związane z naruszeniem przez osadzonych przepisów prawa, które nie zostały przez niego ujawnione. W tym zakresie bez znaczenia jest fakt przebywania w tym okresie przez skarżącego częściowo na zwolnieniu lekarskim, a częściowo na urlopie. Przystępując do pełnienia obowiązków służbowych powinien on bowiem stwierdzić ewentualne wystąpienie dostrzegalnych naruszeń prawa i stosownie zareagować. Zaniedbanie w tym zakresie stanowiło zaniechanie czynności służbowych co stanowiło podstawę do wymierzenia kary dyscyplinarnej. Stanu tego nie zmienia również umorzenie postępowania w tej sprawie przez prokuraturę. Nie stwierdziła ona bowiem znamion przestępstwa, co nie jest jednoznaczne z brakiem popełnienia występku dyscyplinarnego. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie wymierzenie kary dyscyplinarnej było uzasadnione. Organy administracji w swoich orzeczeniach wskazały jakimi względami kierowały się przy orzekaniu kary. Dlatego też ich działanie w tym zakresie pozostawało w granicach obowiązujących przepisów prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przez organy administracji przepisów proceduralnych to należy zauważyć, że zgodnie z postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd administracyjny uwzględnia skargę jeżeli naruszenie prawa daje podstawę do wniesienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik postępowania. Przesłanki pozwalające wznowić postępowanie administracyjne zostały przez ustawodawcę precyzyjnie określone w art. 145 § 1 K.p.a. i zdaniem Sądu żadna z nich nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Natomiast o naruszeniu prawa mogących mieć wpływ na wynik postępowania można mówić wówczas, gdy występuje prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. W rozpatrywanej sprawie naruszenia prawa procesowego podnoszone w skardze nie miały wpływu na wynik postępowania, gdyż okoliczności stanowiące podstawę do wydania zaskarżonych decyzji zostały ustalone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Dlatego też mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.