III SA/Gd 232/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia 29 grudnia 2009 r. nr [...]. Rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy Marynarki Wojennej ppor. M. F. został wyznaczony z dniem 8 września 2007 r. na stanowisko służbowe dowódcy plutonu w jednostce Wojskowej w U. i objął swoje obowiązki z dniem 21 września 2007 r. Następnie decyzją z dnia 23 października 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 6, art. 21 ust. 1, art. 24 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 z póżn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Dowódcy Jednostki Wojskowej w U. przyznał ppor. M. F., zameldowanemu dotychczas w lokalu nr [...] położonym w Ł. przy ul. [...], prawo zamieszkiwania w lokalu nr [...] położonym w U. przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia 30 października 2009 r. M. F. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskiej o wypłatę zasiłku osiedleniowego. W załączeniu przedstawił kserokopie dokumentów potwierdzających przesiedlenie, tj. poświadczenia wymeldowania z pobytu stałego w Ł. oraz poświadczenia zameldowania na pobyt stały w U. Dowódca Jednostki Wojskiej decyzją z dnia 29 grudnia 2009 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 104 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 19 pkt 1 – 3, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z póżn. zm.) oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 z póżn. zm.) odmówił przyznania w/w żołnierzowi zasiłku osiedleniowego w wysokości 250 % najniższego uposażenia z dnia przesiedlenia się żołnierza wraz z członkami rodziny, w kwocie 6250 zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odnosząc się do faktu przeniesienia wnioskodawcy do rezerwy kadrowej rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wskazał, że pełnienie służby w rezerwie kadrowej nie jest pełnieniem służby przez żołnierza zawodowego na stanowisku służbowym. W przypadku w/w żołnierza nie miało więc miejsca przeniesienie służbowe, gdyż wyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe nie nastąpiło poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału. W odwołaniu od w/w decyzji ppor. M. F. wskazał, że w momencie przeniesienia do rezerwy kadrowej przesiedlił się faktycznie wraz z członkami rodziny do Ł. Przesiedlenie się wiązało się zatem z pełnieniem służby wojskowej. Odwołujący się podał nadto, że przepis stanowiący podstawę prawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia traktuje nierówno żołnierzy wyznaczanych na stanowiska służbowe z rezerwy kadrowej. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że żołnierz zajmował ostatnie stanowisko służbowe w U. i w tej samej miejscowości został wyznaczony na nowe stanowisko służbowe. Okres pozostawania w rezerwie kadrowej nie jest zaś zajmowaniem stanowiska służbowego w rozumieniu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. F. wniósł o uchylenie w/w decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe poprzez błędną interpretację, że zasiłek osiedleniowy skarżącemu nie przysługuje. Nadto w skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano, że po odbyciu przeszkolenia w studium oficerskim skarżący w dniu 21 września 2007 r. objął obowiązki służbowe w jednostce w U. na stanowisku oficerskim. W związku z tym wymeldował się z pobytu stałego w Ł. i – co bezsporne – wraz z rodziną przesiedlił się do U., gdzie otrzymał prawo zamieszkiwania. Co więcej, podczas przebywania w rezerwie skarżący wykonywał obowiązki służbowe mimo, że formalnie nie zajmował stanowiska służbowego. Obowiązki te określał z kolei komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, co wynika wprost z treści rozkazu nr [...] wydanego przez Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Tym samym było to "quasi – stanowisko służbowe", które uzasadnia przyznanie zasiłku osiedleniowego. W ocenie skarżącego działania organów naruszają zasadę równości wobec prawa gdyż nierówno traktowani są żołnierze rezerwy, którzy po odbyciu studium oficerskiego są kierowani do miejscowości, w których uprzednio zajmowali stanowiska służbowe, w porównaniu do żołnierzy tego samego studium, których kieruje się do miejscowości, w których uprzednio nie zajmowali stanowiska służbowego. Co nadto istotne, obowiązująca regulacja normatywna nie osiąga celu, w jakim została ustanowiona a stanowisko organów orzekających w sprawie pozostaje niezrozumiałe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w sprawie nie doszło do przeniesienia służbowego skarżącego albowiem zajmowanie stanowiska służbowego jak i wyznaczenie na nowe stanowisko dotyczyło służby w tej samej miejscowości, tj. w U. Na rozprawie w dniu 1 lipca 2010 r. pełnomocnik organu oświadczył, że osoba, która podpisała decyzję organu odwoławczego jest etatowym zastępcą dowódcy jednostki i tym samym z mocy prawa jest osobą upoważniona do wydawania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Jako podstawę rozstrzygnięcia, Sąd przyjął następujący stan faktyczny: Skarżący od dnia 1 lipca 2004 r. zajmował stanowisko służbowe szefa służby w Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w U., a następnie z dniem 13 września 2006 r. został przeniesiony do rezerwy kadrowej i skierowany na Studium Oficerskie WSO Wojsk Lądowych. Następnie, wskutek rozkazu personalnego Dowódcy Marynarki Wojennej nr [...] z dnia 7 września 2007 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe w Jednostce Wojskowej [...] w U. Decyzją z dnia 23 października 2009 r. przyznano skarżącemu prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w U. W związku z przeniesieniem służbowym skarżący wraz z żoną i dziećmi przeniósł się z Ł. do nowego miejsca zamieszkania w miejscowości U. w październiku 2009 r. Powyższe potwierdzają zaświadczenia o wymeldowaniu skarżącego z rodziną z dotychczasowego miejsca zamieszkania i ich zameldowania na pobyt stały w U. Skarżący w dniu 30 października 2009 r. złożył wniosek o wypłatę zasiłku osiedleniowego załączając do niego kopie dokumentów potwierdzających przesiedlenie. Przedstawiony powyżej stan faktyczny nie jest między stronami sporny, a istota sporu w rozpatrywanej sprawie, sprowadza się do odmiennego rozumienia przepisów dotyczących należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia służbowe. Jak wynika z przepisów regulujących należności za przeniesienia służbowe: ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487) określone świadczenia związane są z zaistnieniem faktu przesiedlenia się i zamieszkania żołnierza wraz z członkami rodziny w nowym miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Art. 86 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi wprost, że: "Żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania, przysługują należności za przeniesienie i podróże służbowe". Przepis § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi przeniesionemu służbowo, który przesiedlił się do nowego miejsca pełnienia służby, przysługuje zasiłek osiedleniowy w wysokości 250 % najniższego uposażenia - jeżeli żołnierz przesiedlił się z członkami rodziny. Z treści powołanych wyżej przepisów wynikałoby, że skarżącemu przysługuje zasiłek osiedleniowy, jednak organy powołując się na § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe odmówiły przyznania tego zasiłku. W myśl tego przepisu przeniesienie służbowe oznacza wyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału, w której żołnierz zajmował ostatnio stanowisko służbowe. Zdaniem organów, jako że okres pozostawania w rezerwie kadrowej nie jest zajmowaniem stanowiska służbowego, tym samym skoro skarżący został wyznaczony na nowe stanowisko służbowe w tej samej miejscowości, w której zajmował ostatnio stanowisko służbowe tj. przed przeniesieniem do rezerwy kadrowej, zasiłek mu nie przysługuje. Z takim stanowiskiem organów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie może się zgodzić. Orzekając w sprawie organy oparły się na literalnym brzmieniu powołanych wyżej przepisów rozporządzenia, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości Sąd uznał za nieusprawiedliwione. Przyjęta przez organy obu instancji wykładnia pomija bowiem cel regulacji polegającej na zrekompensowaniu żołnierzowi zawodowemu poniesionych przez niego wydatków związanych z koniecznością przeniesienia się do nowego miejsca pełnienia służby. Zastosowana przez organy wykładnia powoduje, że skarżący znajduje się w takiej samej sytuacji jak żołnierz, który został skierowany do pełnienia służby w tej samej miejscowości, w której bezpośrednio przed przeniesieniem zajmował stanowisko służbowe i tym samym nie poniósł wydatków związanych się z koniecznością zmiany dotychczasowego miejsca zamieszkania. W przypadku skarżącego w związku z dokonywanymi zmianami kadrowymi musiał on dwukrotnie ponosić koszty związane z przeniesieniem do innego miejsca zamieszkania. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w związku z przeniesieniem do rezerwy kadrowej i skierowaniem na Studium Oficerskie skarżący wraz z rodzina opuścił dotychczasowe miejsce pełnienia służby i zamieszkał w Ł., po czym po wyznaczeniu nowego miejsca pełnienia służby opuścił Ł. i zamieszkał w nowym miejscu pełnienia służby – U. Mając na uwadze stanowisko organów w sprawie, w sytuacji gdyby skarżący został skierowany do pełnienia służby w innej miejscowości niż U. zasiłek osiedleniowy skarżącemu by przysługiwał. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że racjonalny ustawodawca winien przyjmować w przepisach prawa takie rozwiązania, które w równy sposób traktują osoby znajdującej się w takiej samej pozycji. Wychodząc z takiego założenia należy stwierdzić, że brak jest uzasadnienia dla przyjęcia takiego znaczenia mających zastosowanie w sprawie przepisów, które w sposób dyskryminujący traktuje skarżącego, bo tylko tak, w świetle stanu faktycznego sprawy, należy ocenić odmowę przyznania skarżącemu zasiłku. Warto w tym miejscu odwołać się do konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa ( art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W doktrynie przyjmuje się, że oznacza nakaz nadawania takich treści unormowaniom prawnym, aby kształtowały one w jednakowy (podobny) sposób sytuację prawną podmiotów jednakowych (podobnych); równość w prawie wymaga, by przepisy prawne ujmowały prawa i obowiązki jednostki w sposób wolny od dyskryminacji oraz bez wprowadzania nieuzasadnionych przywilejów (M. Masternak-Kubiak [w:] B. Banaszak (red.), A. Preisner (red.), Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2002, s. 121). Mając na względzie powyższe rozważania Sąd stwierdził, że decyzje, które zapadły w niniejszej sprawie zostały wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów regulujących należności za przeniesienia służbowe żołnierzy zawodowych, Sąd stwierdził przy tym, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uchylenia rozstrzygnięć odmawiających zwrotu kosztów przejazdu przepis art. 152 ustawy nie miał zastosowania. Orzekając w sprawie ponownie organy winny uwzględnić rozważania dotyczące wykładni powołanych wyżej przepisów w odniesieniu do przedmiotu niniejszej sprawy.