III SA/Gd 234/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-06-08
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mają prawo do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Wnioskodawcy w sprawach z zakresu pomocy społecznej są ustawowo zwolnieni od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) Ppsa, co powoduje bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od tych kosztów. Natomiast prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami i utrzymujący się z renty socjalnej, dodatku mieszkaniowego oraz świadczeń MOPS, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Nie posiadali oszczędności ani wartościowych przedmiotów powyżej 3.000 euro.Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.T. i K. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2015 r. sygn. akt [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem datowanym na dzień 3 czerwca 2015 r. skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dwiema córkami, utrzymując się z renty socjalnej przyznanej jednej z córek, dodatku mieszkaniowego oraz świadczeń wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem ww. nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
W tym stanie należało uznać, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynili decyzję wydaną w sprawie z zakresu pomocy społecznej .
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Powyższe oznacza, że wnioskodawcy są w niniejszej sprawie ustawowo zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie mają obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawców ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie wykazane przez stronę.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawców co do ich sytuacji materialnej oraz zestawiając charakter i wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania czteroosobowej rodziny uznano, że wnioskodawcy wykazali w sposób dostateczny, iż w obecnych realiach nie mają możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło