III SA/Gd 235/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-05-31

Skład orzekający: Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy w sprawie o wymeldowanie jest zgodne z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczających dowodów do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy jest uzasadnione, gdy materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji nie pozwolił na wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności na bezsporne ustalenie, czy osoba opuściła miejsce pobytu stałego w sposób trwały. Organ odwoławczy ma prawo wskazać, jakie dowody należy przeprowadzić, aby prawidłowo rozstrzygnąć sprawę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta Miasta o odmowie wymeldowania M. S. z pobytu stałego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wnioskodawczyni E. P.-S. twierdziła, że M. S. nie zamieszkuje w lokalu od 2008 r. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że nie potwierdzono jednoznacznie trwałego opuszczenia lokalu. Organ odwoławczy uznał odwołanie za uzasadnione, wskazując na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Skarżący M. S. zarzucił, że decyzja o przekazaniu sprawy jest nieprawidłowa i zbędna, a stan faktyczny został już wyjaśniony.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska ( spr. ) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 stycznia 2012 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. P.-S.od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 listopada 2011r. orzekającej o odmowie wymeldowania M. S. z pobytu stałego w lokalu przy [...] w [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał m.in., iż z wnioskiem o wymeldowanie M. S. z miejsca pobytu stałego w wymienionym lokalu wystąpiła E. P.-S.. Wnioskodawczyni napisała, iż M. S. nie zamieszkuje w spornym lokalu od kwietnia 2008 r. oraz, że nie ma w nim żadnych rzeczy osobistych. Postępowanie przed organem I instancji zakończono wydaniem decyzji orzekającej o odmowie wymeldowania M. S. ze spornego lokalu. Organ I instancji wskazał, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdzono w sposób nie budzący wątpliwości, iż M. S. pod wskazanym adresem zamieszkuje stale, jednak postępowanie dowodowe nie pozwoliło też na stwierdzenie, że M. S. opuścił miejsce zamieszkania w sposób trwały. Wobec powyższych ustaleń organ I instancji wydał decyzje o odmowie wymeldowania M. S. z miejsca zamieszkania przy [...] w [...]. W odwołaniu E. P.-S. podała, że M. S. zawarł nowy związek małżeński i zamieszkuje z nowa żoną w innym miejscu oraz wskazała świadków, którzy mogą tę okoliczność potwierdzić. Organ odwoławczy uznał odwołanie E. P.-S. za uzasadnione. W ocenie organu z akt wynika, iż obie strony brały czynny udział w toczącym się postępowaniu, lecz zebrany dotychczas materiał dowodowy nie dał dość wyczerpujących informacji. Z zeznań świadków może wynikać, że M. S. pod wskazanym adresem w spornym lokalu nie zamieszkuje, jednak sam zainteresowany jednoznacznie stwierdza, że ten właśnie lokal stanowi centrum życiowe strony. W tej sytuacji w ponownie prowadzonym postępowaniu należałoby przeprowadzić inne dowody, a w szczególności zawnioskowane przez E. P.-S., która wskazała na konieczność przesłuchania dodatkowych świadków mogących potwierdzić okoliczności podnoszone przez odwołująca się. Wskazano również na rozbieżności w zeznaniach przesłuchanych już świadków. Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia mając na uwadze brak wykonania wszystkich czynności wyjaśniających. Na opisaną decyzję Wojewody [...] M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia jest nieprawidłowe i zbędne, ponieważ w sprawie wszystko zostało już wyjaśnione ( również - przez skarżącego), a decyzja Wojewody [...] narusza interes prawny skarżącego. Skarżący wskazywał już w odwołaniu, że w toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] o podział majątku stron, E. P.-S. podała, że skarżący zamieszkuje aktualnie we wspólnej nieruchomości stron, a od 2008 roku w innej części budynku, niż poprzednio, dalej jednak pod tym samym adresem. Skarżący w toku całego postępowania podkreślał, że nigdy nie miał zamiaru i nadal nie zamierza opuścić przedmiotowego lokalu, w lokalu tym zamieszkuje i w tym miejscu znajduje się ośrodek życiowych interesów skarżącego. W odwołaniu E. P.-S. wskazała, że skarżący "prawdopodobnie" mieszka w dzielnicy [...]; w rzeczywistości skarżący dogląda tam mieszkania znajomych, którzy czasowo wyjechali. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej. O stosownym opuszczeniu lokalu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywać na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. W ocenie skarżącego organ II instancji dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a zaskarżona decyzja jedynie niepotrzebnie przedłuża postępowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ). Skarga nie jest uzasadniona. Przywołane jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji Wojewody [...] przepisy, tj. - art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( jednolity tekst z 2006 r., Dz. U. Nr 139, poz.993.), stanowią, odpowiednio: art. 138 § 2 kpa : " Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ", a przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych: "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Zatem decyzję o wymeldowaniu wydaje się w razie bezspornego ustalenia, że dana osoba dobrowolnie opuściła miejsce swego stałego pobytu, opuszczenie to ma charakter trwały i osoba ta nie dopełniła obowiązku meldunkowego. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, twierdzenie skarżącego, że nie opuścił przedmiotowego lokalu i nadal koncentruje w nim swoje interesy życiowe, przeciwstawione zostało twierdzeniu zainteresowanej E. P.-S. , iż skarżący w lokalu nie zamieszkuje, bowiem wyprowadził się, zawarł nowy związek małżeński i zajmuje mieszkanie z żoną w dzielnicy [...] czy [...]. O niezamieszkiwaniu skarżącego w lokalu przy [...] w [...] świadczy również szereg innych dowodów, wymienionych w uzasadnieniu do decyzji organu I instancji. Opisane okoliczności świadczą o tym , że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organu I instancji było uzasadnione, bowiem stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony oraz rozpatrzony w sposób dostateczny do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy bezspornie ustalić, ewentualnie na podstawie zeznań świadków zawnioskowanych przez E. P.-S., czy ma miejsce i jaki charakter ma opuszczenie lokalu przez M. S. i zastanowić się ponownie nad zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym – dołączonym do odwołania E.P.-S.. Zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, większości najważniejszych ustaleń faktycznych w sprawie powinien dokonać organ pierwszej instancji, natomiast stosownie do art. 78 § 1 i 2 kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Wskazówki organu odwoławczego zmierzają zatem do dokonania ustaleń faktycznych będących podstawą decyzji w sprawie zameldowania skarżącego. Tylko bezsporne ustalenia organu pierwszej instancji okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia pozwoli na podjęcie prawidłowej decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącego albo odmowy orzeczenia o wymeldowaniu. W świetle powyższego zarzuty skargi są nieuzasadnione, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło