III SA/Gd 236/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 lutego 2008 r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 19 sierpnia 2005 r. J. R. został zameldowany na pobyt stały w lokalu nr [...] położonym w G. przy ul. [...]. Dokonanie zameldowania w w/w lokalu zakwestionował w piśmie z dnia 10 września 2007 r. współwłaściciel lokalu W. P. wskazując, iż czynność zameldowania została dokonana na podstawie archiwalnego aktu notarialnego oraz potwierdzenia podpisanego przez poprzedniego właściciela. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 7 lutego 2008 r. w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu J. R. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazano, że meldując się w/w wprowadził organ meldunkowy w błąd co dokonane zameldowanie czyni wadliwym. J. R. odwołując się od decyzji organu I instancji podniósł, że w mieszkaniu zameldował się za zgodą jego matki, nie wiedząc o fakcie sprzedaży lokalu osobom trzecim. Co nadto istotne, w sprawie wydano wyrok eksmisyjny uprawniający odwołującego do otrzymania lokalu socjalnego. Do tej pory stosowna oferta ze strony Gminy [...] nie została jednakże złożona. Wojewoda [...] decyzją z dnia 7 kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu meldunkowego I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy nie zakwestionował faktu zamieszkiwania przez J. R. w spornym lokalu w dacie dokonania zameldowania. Wątpliwości organu wzbudziła jednak nieprawidłowość dokonania samego zameldowania. Otóż J. R. w dacie dokonywania zameldowania przedstawił archiwalny akt notarialny oraz potwierdzenie własnego pobytu dokonane przez poprzedniego właściciela lokalu. Z kolei w dniu dokonywania zameldowania tytuł prawny do lokalu przysługiwał innym osobom, które były uprawnione do złożenia podpisu na druku meldunkowym. Tym samym meldunek nie spełniał wszystkich wymogów przewidzianych przez przepisy prawa a zatem należało orzec o usunięciu danych z ewidencji ludności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. R. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy meldunkowe nie uwzględniły jego warunków osobistych, rodzinnych i majątkowych. Zdaniem skarżącego opróżnienie spornego lokalu jest z kolei niemożliwe z uwagi na brak oferty zawarcia najmu lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie wskazać należy, że zameldowanie w lokalu jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej i może być dokonane jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną wymagania określone w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U z 2006r. nr 139 poz. 993). W myśl tego przepisu osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Podkreślić należy, że czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Czynności tej tj. wyeliminowania błędnego wpisu dokonuje organ administracji na podstawie art. 47 ust. 2 w/w ustawy, który stanowi, iż jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Odnosząc się do przepisów prawa istotnych dla rozstrzygnięcia omawianej sprawy wskazać również należy na przepis art. 9 ust. 2a powołanej ustawy zgodnie z którym, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Jednocześnie przepis ten wymienia rodzaje dokumentów mogących stanowić potwierdzenie tytułu prawnego do lokalu. Jednym z wymienionych dokumentów jest umowa cywilno-prawna. Odnosząc się do meritum sprawy stwierdzić trzeba, że w omawianej sprawie rację mają organy, że czynność zameldowania skarżącego dotknięta była wadą albowiem nastąpiła na podstawie dokumentów, które w świetle obowiązujących przepisów prawa /art.9 ust 2a/ nie mogły stanowić podstawy zameldowania ponieważ w dacie jego dokonania właścicielem lokalu była inna osoba, a zatem dokumenty przedstawione przez skarżącego nie powinny wywołać zamierzonego przez niego skutku. Jednakże na etapie dokonywania tej czynności zgłoszone dane nie wzbudziły wątpliwości. Jednakże po wszczęciu postępowania wywołanego wnioskiem współwłaściciela lokalu W. P., który domagał się w nim stwierdzenia nieważności czynności materialno-technicznej zameldowania J. R. w przedmiotowym lokalu, organ pierwszej instancji prowadził szczegółowe postępowanie w sprawie, celem ustalenia czy w dacie dokonania tej czynności skarżący zamieszkiwał w tym lokalu. Postępowanie dowodowe w sposób jednoznaczny wykazało, że zarówno w dacie zameldowania jak i w okresie późniejszym skarżący zamieszkiwał w tym lokalu a ocena dowodów w tym względzie dokonana przez organy mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 80 k.p.a. W tym miejscu rozważań konieczne jest odwołanie się do utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego ukształtowanego po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 200 r. w sprawie K 20/01 , który przedstawił wykładnię przepisów regulujących instytucję zameldowania, wskazując, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia w postępowaniu o zameldowanie. W konkluzji dokonanych rozważań stwierdzić trzeba, że w prowadzonym postępowaniu na skutek wniosku uczestnika postępowania, rzeczą organów było ustalenie czy w dacie zameldowania skarżącego spełnione były wymagania określone art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych bowiem tylko w sytuacji niespełnienia tych wymagań czynność zameldowania można byłoby uznać za wadliwą od samego początku - ex tunc i wówczas orzec o usunięciu zapisu o zameldowaniu (por. wyrok NSA z dn. 29.01.2003r. sygn. V SA 1575/02). W niniejszej sprawie jednak postępowanie dowodowe wykazało, że w dacie zameldowania J. R. spełniał on wymogi określone art. 10 ust 1 w/w ustawy, gdyż przebywał w przedmiotowym lokalu dłużej niż trzy doby i dlatego dokonanej czynności zameldowania nie można uznać za wadliwą od samego początku, mimo przedstawienia przez niego dokumentów na podstawie, których stosownie do przepisu art. 9 ust.2a zameldowanie nie powinno nastąpić. Podzielenie oceny prawnej dokonanych przez organy ustaleń, prowadziłoby do sytuacji niedopuszczalnej w świetle obowiązującego rozumienia instytucji zameldowania wynikającego z wyroku TK oraz uwzględniającego je orzecznictwa sądowo-administracyjnego albowiem osoba, która zamieszkiwała w lokalu w dacie dokonania czynności zameldowania nie byłaby w nim zameldowana. W reasumpcji należało w/w rozstrzygnięcia organów meldunkowych wyeliminować z obrotu prawnego. Stąd też Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit.a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 w/w aktu normatywnego orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł mając za podstawę art. 200 w/w ustawy