III SA/Gd 236/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-05-07
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania i utrzymania rodziny. Prawo pomocy w tym zakresie ma zastosowanie na zasadach analogicznych do tych dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, brak dochodów z powodu likwidacji działalności gospodarczej i niewielkie saldo na zamkniętym rachunku bankowym. Syn wnioskodawczyni przebywa w zakładzie karnym. Wnioskodawczyni korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem z dnia 28 marca 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu K. L. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe z synem, zamieszkuje w lokalu o powierzchni 23,69 m2, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Ze względu na ponoszone straty, wnioskodawczyni zlikwidowała działalność gospodarczą i nie uzyskuje obecnie jakichkolwiek dochodów. Jej syn przebywa w zakładzie karnym.
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2009 r. skarżąca przedłożyła m.in. odpis zeznania podatkowego za 2008 r.,w którym zadeklarowała stratę z działalności gospodarczej w wysokości 9 773,29 zł; wyciągi z rachunku bankowego, z których wynika, iż jego saldo na koniec grudnia 2008 r. wynosiło 211,27 zł, na koniec stycznia 2009 r. – 264,49 zł, zaś w lutym br. rachunek ten został zamknięty. Udokumentowane przez nią koszty utrzymania (kopia faktury za czynsz najmu lokalu, dowodów wpłat za energię elektryczną oraz usługi komunalne) wynoszą ogółem 329,24 zł.
Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata.
Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.).
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Biorąc pod uwagę zawarte w przedmiotowym wniosku oraz przedłożonych dokumentach dane odzwierciedlające sytuację majątkową skarżącej, uznać należało, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, spełniając tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło