III SA/Gd 237/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-07-09
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Marek Gorski, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej faktycznej wysokości, nawet jeśli importer przedstawił umowę kupna-sprzedaży i dokonał przelewu?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej faktycznej wysokości, zwłaszcza gdy przelewy dokonywane są przez osoby trzecie lub w innym terminie niż zawarcie umowy. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wartość celna może zostać ustalona na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z uwzględnieniem opinii biegłego, nawet jeśli importer przedstawił dokumenty transakcyjne.Stan faktyczny
A. C. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy, deklarując wartość transakcyjną 13.100 USD. Naczelnik Urzędu Celnego, po weryfikacji i rewizji celnej, określił wyższe należności celne i podatki, kwestionując wiarygodność dokumentów i płatności. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. A. C. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając brak podstaw do podważenia dokumentów i nieuwzględnienie opinii rzeczoznawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 lutego 2009 r. nr [...];[...]; [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru oddala skargę.
W dniu 10 września 2008 r. A. C. zgłosił w Oddziale Celnym w C. do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany marki [...], rok produkcji 2004, sprowadzony z USA.
Zgłoszenie celne, w którym wskazano wartość transakcyjną 13.100 USD spełniało wymogi formalne i zostało zarejestrowane pod numerem [...].
Decyzją z dnia 12 listopada 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego, po przeprowadzeniu weryfikacji w/w zgłoszenia celnego z dnia 10 września 2008 r. złożonego przez A. C. oraz rewizji celnej określił kwotę należności celnych z tytułu importu samochodu osobowego [...], rok produkcji 2004 w wysokości 5146 zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości 7699 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 14148 zł.
Uzasadniając przedmiotową decyzję organ I instancji wskazał, że wobec wątpliwości co do dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów jak i oświadczenia importera nie można było jednoznacznie stwierdzić czy kwota 13.100 USD (w tym 12.300 USD cena pojazdu i opłata za transport 800 USD) figurująca na umowie kupna – sprzedaży samochodu jest ostateczną kwotą płatności. Przelewy dokonywane były bowiem przez osoby trzecie nie związane z przedmiotową transakcją.
Z kolei wobec faktu, iż sprowadzany samochód był uszkodzony powołany został rzeczoznawca celem wydania opinii o stanie technicznym pojazdu jak i jego wartości na rynku polskim. Rażąca dysproporcja pomiędzy wartością celną zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym a wartością na rynku kraju eksportu spowodowała, że wartość pojazdu ustalono w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W świetle opinii technicznej sporządzonej na zlecenie organu celnego określono wartość bazową pojazdu na kwotę 137.000 zł. Pomniejszając wartość bazową o elementy kalkulacyjne, tj. o korektę za przebieg pozanormatywny, o koszt napraw koniecznych, o marżę, podatek VAT, akcyzę oraz należne cło uzyskano finalnie kwotę 51.462 zł jako wartość celną pojazdu.
W następstwie odwołania od w/w decyzji, w którym zakwestionowano podważenie wartości pojazdu zadeklarowanej przez importera, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 20 lutego 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w pełni zasadnym było skorygowanie wskazanej przez stronę wartości celnej importowanego pojazdu.
Podana kwota w znacznej mierze odbiegała bowiem od realnej wartości jaką trzeba by zapłacić za taki sam pojazd na rynku amerykańskim. Organ celny I instancji w trakcie wnikliwego postępowania celnego wykazał niewiarygodność danych zawartych w przedłożonych przez importera dokumentach. Ustalono nadto, że pojazd nie był powypadkowy, co sugerowała strona.
Tym samym uznać należy, że Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo ustalił finalną wartość celną pojazdu. Zasadna zmiana wartości celnej importowanego pojazdu spowodować musiała więc określenie wyższej kwoty długu celnego, a w konsekwencji zmianę kwot podatku akcyzowego i podatku VAT.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A.C. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji.
Rozstrzygnięciu organu odwoławczego zarzucono brak podstaw do podważenia wiarygodności złożonych przez stronę dokumentów oraz brak odniesienia się do opinii rzeczoznawcy przedstawionego przez stronę, prowadzące do pominięcia istotnych różnic wynikających ze znajdujących się w aktach opinii.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że organ w istocie nie przeprowadził żadnego dowodu, który wskazywałby, że zapłacona przez stronę cena była inna aniżeli wartość wykazana w zgłoszeniu celnym oraz w załączonych do zgłoszenia dokumentach. W niniejszej sprawie podpisano bowiem umowę transgraniczną, której zawarcie następuje po przelaniu całości ceny. W tym akurat przypadku "zaliczka" stanowiła 100 % wartości kontraktu.
Co równie istotne, organ II instancji nie wykazał jaka wartość i dlaczego akurat taka została przyjęta za wartość celną importowanego towaru.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej dokonana w oparciu o w/w kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), dalej w skrócie WKC, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy wartość faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty [...].
Jeśli jednak organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 ust. 1 WKC, to stosownie do ust. 1 art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, nie są zobowiązane ustalać wartości celnej w oparciu o jego cenę transakcyjną.
Chodzi o to, na co zwraca uwagę orzecznictwo ETS, by cel wspólnotowego prawodawstwa dotyczącego wartości celnej został osiągnięty przez stosowanie uczciwego, jednolitego oraz neutralnego systemu wyłączającego wykorzystanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych. Skoro zatem organy celne ustaliły, że ceny sprzedaży pojazdów tego typu co importowany, na rynku amerykańskim, kształtują się na znacznie wyższym poziomie, to uwzględniwszy niską cenę importowanego samochodu, konieczne było ustalenie w drodze opinii biegłego jaki wpływ na cenę mogły mieć stwierdzone uszkodzenia pojazdu.
Niezależnie od tego Sąd zwraca uwagę, że zakwestionowanie materialnej wiarygodności dokumentu zakupu (umowy kupna-sprzedaży) wynikało z uzasadnionych wątpliwości organu, co do całkowitej płatności za importowany towar. Podzielić należy bowiem zasadność zastrzeżeń organu w tej kwestii, skoro przelew skierowany był do innego podmiotu niż określony w umowie jako sprzedający. Także fakt dokonania przelewu z podaniem jego tytułu " zapłata za zaliczkę na samochód" wykonanego na ponad miesiąc przed zawarciem umowy sprzedaży (data przelewu 12.06.2008r.; data umowy 18.07.2008r.) wbrew argumentom skarżącego o transgranicznym charakterze stosunku prawnego – nie może podważyć uzasadnionych wniosków organu. Nie jest też prawdą, aby banki w sytuacji dokonywania przelewu przez dysponenta własnych środków finansowych, wymuszały na nim - jak podnosi w skardze pełnomocnik skarżącego – wpisanie konkretnego tytułu przelewu albowiem dla banku jest to wyłącznie czynność "techniczna" i to dysponent środków jest decydentem w zakresie określenia tytułu przelewu. W konkluzji uznać trzeba, że organy wykazały z jakich przyczyn powzięły uzasadnione wątpliwości w tym przedmiocie a skarżący nie przedstawił żadnego przekonywującego dowodu, który wątpliwości te usunąłby. Tym samym za całkowicie chybiony na gruncie prowadzonego postępowania, uznać należy zarzut nie przeprowadzenia przez organ żadnego dowodu, który wskazywałby, że zapłacona przez skarżącego cena była inna niż wartość wykazana w zgłoszeniu celnym i dołączonych do niego dokumentach.
Stosownie do regulacji dotyczącej wartości celnej przywożonych towarów, jeżeli nie może być ona ustalona na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, to zgodnie z art. 31 ust. 1 tego aktu prawnego jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. oraz przepisów Rozdziału III Tytułu II WKC.
Co istotne, w świetle art. 31 ust. 2 lit c) WKC wartość celna ustalana z zastosowaniem art. 31 ust. 1 rozporządzenia nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu.
Jakkolwiek organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji szczegółowo do opinii przedstawionej przez stronę, co nakazuje art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa, to jednak naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro opinia ta nie mogła stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej, gdyż ta zgodnie z art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jest ustalana na podstawie notowań podobnych pojazdów na rynku wspólnotowym. W tej sytuacji Sąd uznaje za prawidłowe, oparcie ustaleń wartości celnej na podstawie opinii z dnia 10.10.2008 r. opracowanej przez J. S. w oparciu o notowania rynkowe Systemu Info-Ekspert z uwzględnieniem wartości samochodów [...] rocznik 2004 , na rynku kraju importu. Dodatkowo w tym miejscu podkreślić należy, że wbrew stanowisku skarżącego, żadne dowody zebrane w sprawie nie wskazują, iż sprowadzony pojazd był powypadkowy. Powyższe nie wynika z opinii przedstawionych przez obydwu biegłych ani też z protokołu oględzin dokonanych przez funkcjonariusza celnego. Natomiast poza sporem pozostawało, że pojazd jest zdekompletowany i posiada uszkodzenia.
W reasumpcji wszystkich powyższych rozważań, uznając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji za zgodne z prawem, skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło