III SA/Gd 238/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Wnioskiem z dnia 5 marca 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Starosty [...] o skierowanie R. S. na badania psychologiczne. W uzasadnieniu wniosku wskazano cztery przypadki naruszenia przez wyżej wymienionego przepisów ruchu drogowego, jakie miały miejsce w okresie od 19 marca 2013 r. do 25 lutego 2014 r. Za wymienione we wniosku wykroczenia kierowca uzyskał łącznie 26 punktów karnych. Decyzją z dnia 29 września 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 punkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 600) Starosta [...] skierował R. S. (dalej również jako: "skarżący, "kierowca") na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Powyższa decyzja organu pierwszej instancji została wydana w wyniku uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 23 kwietnia 2014 r. (nr [...]) wcześniejszej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 13 marca 2013 r. (nr [...]) o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w odwołaniu kierowcy stwierdziło, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, obligujących organ rozpatrujący sprawę do umożliwienia stronie udziału w prowadzonym postępowaniu. Od decyzji z dnia 29 września 2014 r. nr [...] R. S. wniósł odwołanie, w którym zarzucił, że to nie on kierował pojazdem w dniu 19 marca 2013 r. Sprawcą zarzucanego mu wykroczenia był bowiem obywatel Ukrainy, który przyznał się do jego popełnienia. Jako dowód skarżący dołączył oryginał oświadczenia tego kierowcy z dnia 28 września 2014 r. wraz z jego urzędowym tłumaczeniem z dnia 3 października 2014 r. przez tłumacza przysięgłego. Skarżący wyjaśnił, że na dostarczonym do Straży Miejskiej w [...] oświadczeniu w przedmiocie wskazania sprawy wykroczenia figuruje jego podpis jako właściciela pojazdu jednakże w tym oświadczeniu wymieniony został właściwy sprawca wykroczenia, którym był obywatel Ukrainy. Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie o skierowanie na badania psychologiczne bądź przeprowadzenie ponownego postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia spornych punków karnych w związku z nowym dowodem w sprawie w postaci oświadczenia sprawcy wykroczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 17 listopada 2014 r. (nr [...]) wydaną na podstawie na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wskazało, że po rozpoznaniu zawartych w odwołaniu zarzutów i wniosków nie dopatrzyło się podstaw do umorzenia postępowania lub jego ponownego przeprowadzenia w związku z nowym dowodem w postaci oświadczenia obywatela Ukrainy potwierdzającego, iż to on kierował pojazdem w momencie popełnienia wykroczenia w dniu 19 marca 2013 r. zarzucanego właścicielowi pojazdu. Podstawową przeszkodą do podjęcia korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt II [...]) z dnia 26 czerwca 2013 r. Postanowieniem tym Sąd odmówił bowiem uchylenia prawomocnego mandatu karnego seria CT numer [...] wydanego przez Straż Miejską w [...] w dniu 15 kwietnia 2013 r. za wykroczenie popełnione dnia 19 marca 2013. Zdaniem Kolegium, wszystkie organy administracji, w tym Starosta [...] związane są treścią powyższego postanowienia sądu. Do zmiany rozstrzygnięcia sądu uprawniony jest wyłącznie właściwy sąd. W aktach sprawy nie ma jednak żadnego dowodu wskazującego, że powołane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego w [...] utraciło moc. Kolegium wyjaśniło ponadto, że jest związane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o skierowanie kierowcy na badania psychologiczne. W ocenie Kolegium do takiego stanu rzeczy doprowadził sam skarżący, ponieważ w części oświadczenia "B" przekazanego Straży Gminnej w [...] podpisanego dnia 11 kwietnia 2013 r. wskazał, że pojazdem w momencie wykroczenia kierował V. B. (bez podania danych rodziców, numeru dowodu osobistego i dokładnego adresu). Ta informacja nie została ani przez wymienionego kierowcę ani przez właściciela pojazdu podpisana. Skarżący podpisał się w dalszej części oświadczenia "B" wskazując, że to on 19 marca 2013 r. o godz. 21.15 w C. przy ul. K. kierował pojazdem Volvo nr rej. [...] i wyraził zgodę na przyjęcie mandatu kredytowanego w kwocie 400 zł za wykroczenie polegające na niezastosowaniu się do sygnalizacji świetlnej. Prawdziwości swojego podpisu w toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował. Zdaniem Kolegium, brak jest zatem podstawy do przyjęcia, że naliczone za opisane wykroczenie punkty karne nie podlegały wliczeniu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i w konsekwencji uniemożliwiały podjęcie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych. R. S. zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć, wykreślenie bezpodstawnie 6 punktów nałożonych za wykroczenie, którego nie był sprawcą oraz zawieszenie postepowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono brak uwzględnienia zgromadzonych dowodów wskazujących bezpośredniego sprawce wykroczenia, szeregu pism kierowanych do Komendanta Straży Miejskiej w [...] oraz Burmistrza Miasta [....], w których to skarżący domaga się sprostowania błędu polegającego na złożeniu podpisu w złym miejscu druku. Skarżący wskazał, że Straż Miejska w [...] za przedmiotowe wykroczenie ukarała skarżącego a nie rzeczywistego sprawcę. Podstawą do ukarania właściciela pojazdu stał się zaś podpis złożony w niewłaściwej rubryce przesłanego przez Straż Miejską oświadczenia zawierającego wiele możliwości wyboru. Zdaniem skarżącego, z dokumentów jasno wynika, że nie jest sprawcą wykroczenia drogowego, o którym mowa powyżej. W związku z powyższym niezasadnie ponosi szereg konsekwencji prawnych wynikających z braku dobrej woli ze strony Straży Miejskiej, która nie podjęła czynności wyjaśniających, a tym samym nie dołożyła wszelkich starań mających na celu doprowadzenie do wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 669/15 ze skargi R. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 2 czerwca 2015 r. (znak: [...]), którą odmówiono mu usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego punktów karnych przypisanych za wykroczenie popełnione w dniu 19 marca 2013 r. Wyrokiem z dnia 29 października 2015 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 669/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę R. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 2 czerwca 2015 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę R. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 2 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyjaśnił, że przesyłka zawierająca mandat kredytowany, na przyjęcie którego zgodę wyraził uprzednio skarżący (odsyłając do straży Miejskiej w [....] złożone oświadczenie w tym przedmiocie), w związku z jego nieobecnością odebrana została przez dorosłego domownika - W. B. babcię skarżącego. Tym samym mandat kredytowany seria CT numer [...] stał się prawomocny w dniu 16 kwietnia 2013 r., czyli w dniu kiedy został skutecznie doręczony listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Skarga kasacyjna R. S. od wyżej wskazanego wyroku Sądu pierwszej instancji została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2017 r. (sygn. akt I OSK 358/16). Postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] podjął zawieszone postępowanie z uwagi na uprawomocnienie się wyroku wydanego sprawie o sygn. akt III SA/Gd 669/15. Na rozprawie, która przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w [...] odbyła się 6 kwietnia 2018 r., skarżący podtrzymał wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd nie mógł objąć zakresem kontroli kwestii związanych z przypisaniem skarżącemu punktów karnych za wykroczenie z dnia 19 marca 2013 r. jak i usunięciem przypisanych punktów karnych z ewidencji prowadzonej przez organ Policji. Kwestia ta została bowiem rozstrzygnięta w innym prawomocnie zakończonym postępowaniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej w skrócie jako: "ustawa"), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W przypadku objętym hipotezą art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, mamy do czynienia z charakterem związanym decyzji organu, dla której podstawą ustaleń jest wniosek komendanta wojewódzkiego policji o przekroczeniu 24 punktów karnych przez kierowcę. Przywołany art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wyraźnie stwierdza, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne, to zarazem oznacza, że ten organ administracyjny nie ma uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na badania psychologiczne, czy prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. W orzecznictwie sądowym nie budzi najmniejszych wątpliwości, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne ma charakter związany (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2016 r.; sygn. akt I OSK 288/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym z chwilą, gdy kierujący przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, starosta na wniosek organu policji był zobowiązany skierować takiego kierowcę na badania psychologiczne. Podkreślić w tym miejscu należy, że decyzja wydawana w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie wymaga prowadzenia obszernego postępowania dowodowego. Istotne jest, że organ otrzymał wniosek uprawnionego organu, z którego wynika, że strona przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ w kwestiach związanych z punktami karnymi przypisanymi za określone naruszenia przepisów ruchu drogowego nie prowadzi własnego postępowania dowodowego, trudno wobec tego wymagać od organu, by - zgodnie ze stanowiskiem skarżącego - zawierał w uzasadnieniu decyzji jakikolwiek wywody, z których miałoby wynikać, z jakich przyczyn jakimś dowodom dał wiarę, a innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Należy ponadto podkreślić, że do dnia 17 listopada 2014 r., a zatem do momentu wydania decyzji przez organ odwoławczy, skarżący nie przedłożył dokumentu stwierdzającego prawną niemożliwość przypisania mu punktów karnych za wykroczenie z dnia 19 marca 2013 r., co rzutowałoby na prawidłowość decyzji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Takiego waloru – w świetle powyższych rozważań – nie można przypisać dołączonemu do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oświadczeniu. Należy w tym miejscu wskazać, że organy orzekające w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne nie mogły samodzielnie podważyć prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt II [...]), mocą którego odmówiono uchylenia prawomocnego mandatu karnego seria CT numer [....] wydanego przez Straż Miejską w [...] w dniu 15 kwietnia 2013 r. za wykroczenie popełnione dnia 19 marca 2013 r. Nie mogły także samodzielnie podważyć wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o skierowanie R. S. na badania psychologiczne uznając, że liczna punktów karnych jest w istocie mniejsza niż ta wskazana w treści wniosku. Organy orzekające w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne nie posiadają bowiem - jak wskazano powyżej - kompetencji do prowadzenia samodzielnych ustaleń w przedmiocie liczby punktów karnych przypisanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W związku z powyższym nie można organom orzekającym zarzucić naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Sąd nie dopatrzył się również jakichkolwiek naruszeń przepisów prawa procesowego. Należy bowiem wskazać, że orzekające w sprawie organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym dla podjęcia rozstrzygnięcia a strona miała zagwarantowany czynny udział w każdym stadium postępowania. Należy ponadto podkreślić, że wydane w sprawie decyzje - w obu instancjach - zawierają wszelkie określone prawem elementy. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.