III SA/Gd 242/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. S. W. decyzją z dnia 31 stycznia 2005 r., powołując jako podstawę prawną art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 9 pkt 14 lit. a i b w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), uchylił decyzję z dnia 10 sierpnia 2004 r., nr [...], orzekającą o uznaniu B. N. za osobę bezrobotną z dniem 6 sierpnia 2004 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 6 sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 6 sierpnia 2004 r. B. N. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. Decyzją z dnia 10 sierpnia 2004 r., nr [...] przyznano jej status osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2004 r. i odmówiono przyznania prawa do zasiłku, ponieważ otrzymała odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę od 1 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r. Następnie organ wskazał, iż postanowieniem z dnia 7 stycznia 2005 r. wznowione zostało z urzędu postępowanie w sprawie przyznania B. N. statusu osoby bezrobotnej. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że otrzymała świadczenie pieniężne przysługujące państwowym urzędnikom mianowanym na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Świadczenie to zostało wypłacone za okres od lipca go grudnia 2004 r. Od świadczenia tego zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne. Organ administracji, powołując się na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazał, że osobą bezrobotną jest osoba, która między innymi nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z informacji uzyskanej z Jednostki Wojskowej wynika, że od lipca do grudnia 2004 r. B. N. uzyskiwała miesięcznie przychód w wysokości 1.713,14 zł, czyli w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, a ponadto w tym okresie podlegała ubezpieczeniu społecznemu. W odwołaniu od powyższej decyzji B. N. podała, że informacja uzyskana przez organ od Jednostki Wojskowej nie była dokładna i z niewiadomych jej powodów nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego. Nadto wskazała, iż przychód z Jednostki Wojskowej otrzymywała od września do grudnia 2004 r. W miesiącu sierpniu nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym spełniała wszystkie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2004 r. Jednocześnie odwołująca się wskazała, że do dnia 30 listopada 2004 r., kiedy wydano decyzję o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej nie zaistniała żadna nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydania tej decyzji, a nieznana organowi wydającemu decyzję. Wojewoda [...] decyzją z dnia 23 marca 2005 r., powołując art. 138 § l pkt 2, art. 145 § l pkt 5 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt l w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, uchylił w całości zaskarżoną decyzję w sprawie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 6 sierpnia 2004 r. oraz odmowy przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 6 sierpnia 2004 r. i poprzedzające jej wydanie postanowienie z dnia 7 stycznia 2005 r. i orzekł o utracie przez B. N. statusu osoby bezrobotnej od dnia 6 sierpnia 2004 r. oraz odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art.2 ust. 1 pkt 2. Art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f) tej ustawy zawierający ustawową definicję osoby bezrobotnej stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-d, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, bądź, jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową, do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. Organ odwoławczy podał, iż z zacytowanego wyżej przepisu prawnego jasno wynika, że podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego stanowi negatywną przesłankę do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Fakt podlegania przez stronę takiemu obowiązkowi ubezpieczenia od lipca 2004 r. w sposób nie nasuwający wątpliwości potwierdziła Jednostka Wojskowa [...] w swoim piśmie z dnia 17.01.2005r. stwierdzając, że zgodnie z art.13 ust.1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych Pani N. otrzymała świadczenie pieniężne za okres od lipca do grudnia 2004r. w łącznej kwocie 10.278,84 zł , tj. 6 x 1.713,14 zł brutto, od którego to świadczenia zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Ten fakt, zważywszy na treść wyżej zacytowanego przepisu prawnego, ma istotne znaczenie dla sprawy przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej i co się z tym wiąże prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ta okoliczność faktyczna w świetle postanowień art. 33 ust. 4 pkt 1 w/w ustawy daje podstawy do pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej od dnia rejestracji. Przepis ten ma charakter przepisu szczególnego i jako taki wyłącza konieczność zastosowania w sprawie unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania. Zatem w analizowanej sprawie nie ma potrzeby stwierdzania, czy istotna okoliczność podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu istniejąca w dniu rejestracji nie była znana organowi, który rozstrzygał o przyznaniu stronie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, na które to uprawnienia w istotny sposób rzutowała. Organ II instancji stwierdził, że w sprawie zatem zaistniały ustawowe warunki określone przez art. 33 ust. 4 pkt l przedmiotowej ustawy do orzeczenia o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem rejestracji. Dlatego orzeczenie organu I instancji uchylono i zmodyfikowano, jak w sentencji niniejszej decyzji. Odnosząc się natomiast do twierdzeń strony, które stoją w ewidentnej sprzeczności z jej oświadczeniem złożonym w Urzędzie Pracy w dniu l8.ll.2004r., jakoby przedmiotowe świadczenie otrzymała tylko za okres od września do grudnia 2004r., organ odwoławczy podał, że nie sposób im dać wiary zważywszy na wysokość wypłaconego stronie świadczenia pieniężnego. O niemożliwości posiadania przez stronę statusu osoby bezrobotnej decyduje nie okres, w którym strona otrzymywała przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, lecz okres za jaki opłacono .za stronę składki na ubezpieczenie społeczne i okresy te nie musza się pokrywać zważywszy na definicję dochodu zawartą w art. 11 ust.1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. N. podała, że decyzję o wypłacie świadczenia pieniężnego podjęto dopiero we wrześniu 2004 r. i w tym miesiącu wypłacono jej pierwsze pieniądze, od których odprowadzono składkę na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca wskazała, że jedynym dokumentem określającym okres ubezpieczenia jest data zgłoszenia do ubezpieczenia i data wyrejestrowania. W jej przypadku Jednostka Wojskowa [...] zgłosiła ją z dniem 1 września 2004 r. i wyrejestrowała z dniem 31 grudnia 2004 r. W tym okresie od września do grudnia była ubezpieczona. W okresie lipiec i sierpień 2004 r. nie była ubezpieczona. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, podając dodatkowo, że okres opłacania składki nie jest równoważny z okresem podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Zatem skoro strona już w dniu rejestracji podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego nie mogła legitymować się statusem osoby bezrobotnej i co się z tym wiąże posiadać prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zaś skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu niniejszego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) jako przepis szczególny wyłącza stosowanie unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania. Przepis art. 33 ust. 4 cytowanej ustawy reguluje materialnoprawne przesłanki uzasadniające pozbawienie osoby bezrobotnej statusu bezrobotnego. Niniejszy przepis nie ma wobec tego charakteru procesowego i w żadnym wypadku nie wyłącza stosowania przepisów regulujących postępowanie administracyjne, zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jak wynika z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) cytowanej ustawy do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy wydawanie decyzji o uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego. Ustawodawca wyraźnie rozróżnia zatem decyzje o odmowie uznania osoby za bezrobotną od decyzji o utracie statusu bezrobotnego. Utrata statusu bezrobotnego, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, może dotyczyć wyłącznie osoby, która w dacie rejestracji spełniała warunki do uzyskania tego statusu i następnie zaszły takie okoliczności, wskutek których przestała spełniać te warunki. Zatem, jeżeli decyzją ostateczną przyznano osobie status bezrobotnego i następnie organ uzyskał dowody wskazujące, że w dacie wydania decyzji osoba nie spełniała warunków koniecznych do przyznania jej tego statusu, to organ może wyłącznie wznowić postępowanie i w wyniku wznowienia uchylić wadliwą decyzję i orzec o odmowie uznania danej osoby za bezrobotną. Zatem organ administracji nie może pominąć procedury wznowieniowej i musi przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 145, 149 § 2 i art. 151 § l k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy bowiem nie rozważył w ogóle zarzutu odwołania, dotyczącego istnienia przyczyny wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § l pkt 5 k.p.a. i tym samym niemożliwe jest dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości postępowania organów i rozstrzygnięcia merytorycznego. Powyższe uchybienia czynią niemożliwym w aktualnym stanie sprawy odniesienie się do kwestii merytorycznych związanych z pojęciem osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż tej kwestii nie można rozpatrywać w oderwaniu od przyczyn wznowienia, a te nie zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i ocenić sprawę w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej jako rozpatrywaną w trybie wznowienia postępowania. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § l pkt l lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.