III SA/Gd 242/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K.- M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 11 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 8 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ skarga A. K. – M. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 11 lutego 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Komisariatu Policji w Ż. z dnia 16 stycznia 2019 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa skarga datowana na dzień 3 marca 2019 r. wypłynęła do organu w dniu 4 marca 2019 r. Z uwagi na to, że skarga nie została opłacona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wydanym zarządzeniu wskazano skarżącej, że wpis należy uiścić w kasie Sądu lub na podany w wezwaniu rachunek bankowy. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało skarżącej skutecznie doręczone w dniu 16 kwietnia 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 35 akt sądowych), wobec czego termin do uiszczenia wpisu upływał w dniu 23 kwietnia 2019 r. Skarżąca uiściła wpis w kasie Sądu w dniu 6 maja 2019 r. występując jednocześnie do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie mogła uiścić wpisu w terminie z przyczyn od niej niezależnych ponieważ została pozbawiona dostępu do swoich pieniędzy na skutek zajęcia jej konta bankowego przez II Urząd Skarbowy w G. w związku tytułem egzekucyjnym wystawionym przez Starostę K. Do wniosku dołączono tytuł wykonawczy z dnia 8 lutego 2019 r. nr [...] dotyczący nieuiszczonej opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, określonej w decyzji Starosty K. nr [...] z dnia 26 czerwca 2018 r. (k. 38 – 38 v. akt sądowych) oraz wystawione w dniu 19 lutego 2019 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. i przesłane do wiadomości skarżącej zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącej (k. 39 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."). Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może się uchronić wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. W art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. ustawodawca określił warunki przywrócenia terminu wskazując na: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku (w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi) i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. w tej materii m.in. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 752/13; z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OZ 762/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tych wszystkich czynności, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności zapobiegłyby konsekwencjom jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe zapatrywania na grunt rozpoznawanej sprawy nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z dokumentów dołączonych do wniosku przez skarżącą jak też z informacji posiadanych przez Sąd z urzędu (sprawa o sygn. akt III SA/Gd 724/18) wynika, że rachunek skarżącej został zajęty jeszcze przed wniesieniem przez nią skargi do sądu, to jest w lutym 2019 r., a wobec braku dobrowolnego uiszczenia nałożonej decyzją administracyjną opłaty skarżąca mogła, a przynajmniej powinna była się spodziewać, że określone czynności egzekucyjne zostaną wobec skarżącej przedsięwzięte. Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 724/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił bowiem skargę A. K. – M. oraz I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 września 2018 r. nr [...] na mocy której organ drugiej instancji utrzymał w mocy (wskazaną w przedstawionym przez skarżącą tytule wykonawczym) decyzję Starosty K. z dnia 29 czerwca 2018 r. nr [...] w części ustalającej od wyżej wymienionych solidarną opłatę za pobyt ich syna – K. M. w placówce opiekuńczo - wychowawczej za okres od 1 grudnia 2017 r. do 31 marca 2018 r. w wysokości 2.736 zł miesięcznie, za okres od 1 kwietnia 2018 r. do 31 maja 2018 r. w wysokości 2.799 zł miesięcznie i za okres od 1 czerwca 2018 r. do 30 listopada 2018 r. w wysokości 2.799 zł miesięcznie. Ponadto w toku postępowania toczącego się w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 724/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. (prawomocnym od dnia 21 listopada 2018 r. z uwagi na postanowienie wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny; sygn. akt I OZ 1108/18) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co oznacza, że wierzyciel mógł dochodzić wynikającej z zaskarżonej decyzji należności jeszcze przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym informację o zajęciu egzekucyjnym rachunku skarżącej organ egzekucyjny sporządził w dniu 19 lutego 2019 r. Skarga w przedmiotowej sprawie została z kolei wniesiona do organu w dniu 4 marca 2019 r. Mając na uwadze te daty uznać należy, że skarżąca powinna zdawać sobie sprawę z tego, iż nie będzie miała możliwości uiszczenia wpisu od skargi ze środków zgromadzonych na swoim rachunku bankowym i należycie dbając o swoje interesy winna zabezpieczyć kwotę potrzebną na opłacenie skargi z innych źródeł. W świetle powyżej przedstawionych okoliczności uznać należy, że zablokowanie rachunku skarżącej nie było więc zdarzeniem niespodziewanym, które wystąpiło w czasie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazać również należy, że zablokowanie dostępu do środków na koncie, a w konsekwencji brak możliwości zrealizowania przelewu bankowego, nie stanowi okoliczności, która sama w sobie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, czego dowodem jest również fakt opłacenia przez skarżącą (po terminie) wpisu w kasie Sądu, o której to możliwości skarżąca została pouczona w skierowanym do niej wezwaniu. W tym kontekście zauważyć trzeba, że jednym ze wskazanych wyżej warunków przywrócenia terminu jest wystąpienie z wnioskiem w tej sprawie w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z treści wniosku skarżącej wynika natomiast, że w związku z zajęciem konta organ egzekucyjny zajął wszystkie środki finansowe skarżącej jakie miała w banku oraz "przechwycił bieżące wpływy na [...] konto z pracy". W związku z tym skarżąca wskazała, że uiściła kwotę 100 zł wpisu gotówką w kasie Sądu w dniu 6 maja 2019 r. Powyższe świadczy w ocenie Sądu o tym, że okoliczność zablokowania konta bankowego strony nie może być uznana za przyczynę, która w sposób rzeczywisty i trwały wyłączyła skarżącej możliwość opłacenia skargi w ogóle. Skarżąca opłaciła bowiem skargę dwa tygodnie po terminie pomimo tego, iż wskazana przez Nią - jako mająca świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu - okoliczność (egzekucja administracyjna z rachunku bankowego) zaistniała już wcześniej, to jest w lutym 2019 r. i trwała nadal, w tym w chwili złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.