III SA/Gd 244/18

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze sprzeciwu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 30 kwietnia 2018 r. (data stempla pocztowego), R. D. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (w osobie radcy prawnego lub adwokata). W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest decyzja w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przepis zawarty w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika, wskazać należy na treść art. 262 p.p.s.a., zgodnie z którym przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w kwocie 515,55 zł (po uwzględnieniu dokonywanych z niej potrąceń egzekucyjnych), z której winien uiszczać ciążące na nim (zasądzone wyrokiem z dnia [...] września 2017 r.) alimenty na rzecz dzieci w kwocie 400 zł miesięcznie, nie posiada majątku, w tym nieruchomości, zasobów finansowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, posiada natomiast zaległości alimentacyjne (o których umorzenie się ubiega) oraz zadłużenie względem banków z tytułu zaciągniętych kredytów (w kwocie ponad 70.000 zł) i dostawców mediów. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia – bez uszczerbku koniecznego utrzymania – kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.